Hàng triệu hộ kinh doanh được hưởng lợi

Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống sẽ được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân; doanh nghiệp siêu nhỏ cũng được hưởng cơ chế miễn giảm tương ứng. Đây được xem là bước nâng mạnh, từ ngưỡng 500 triệu đồng/năm, lên 1 tỷ đồng/năm chỉ trong thời gian ngắn, giúp hàng triệu hộ và cá nhân kinh doanh giảm áp lực tài chính, có thêm vốn để duy trì hoặc mở rộng hoạt động.

Đánh giá về việc nâng ngưỡng miễn thuế lên mức 1 tỷ đồng/năm, bà Phạm Thị Minh Hiền - Phó trưởng Ban Chính sách và Thuế quốc tế (Cục Thuế) cho biết, từ đầu năm đến nay, ngưỡng miễn thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã liên tục được điều chỉnh, từ mức 100 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm và chỉ sau 4 tháng, con số này được nâng tiếp lên mức 1 tỷ đồng/năm.

Với việc nâng ngưỡng miễn thuế lên mức 1 tỷ đồng/năm, nhiều hộ kinh doanh sẽ không phải nộp thuế. Ảnh: Dũng Minh

“Đây không đơn thuần là một con số, mà là động lực trực tiếp giải phóng áp lực tài chính cho hàng triệu cá nhân, doanh nhân vừa mới khởi nghiệp. Theo thống kê, hiện cả nước có khoảng 2,5 triệu hộ và cá nhân kinh doanh thụ hưởng chính sách này, tạo ra dư địa phát triển vô cùng lớn cho khu vực kinh tế cá thể” - bà Hiền chia sẻ.

Bà Châu Ngô Diệu Hiền - Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Kế toán Tư vấn Quản lý Tây Nam Á đánh giá, Nghị định 141/2026/NĐ-CP đánh dấu một bước điều chỉnh chính sách đáng chú ý nhất từ trước đến nay khi nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế từ mức 500 triệu đồng/năm lên 1 tỷ đồng/năm. Chính sách này phản ánh sự sát sao của Chính phủ trước những biến động về chi phí đầu vào và áp lực lạm phát.

Theo bà Hiền, điểm cốt lõi của thay đổi này đã giúp cho hàng triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ được giảm bớt gánh nặng về tài chính ngay lập tức, từ đó có thêm nguồn vốn lưu động quý giá để tái đầu tư, hoặc nâng cấp chất lượng dịch vụ.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Công Thử - Giám đốc Công ty TNHH Đại lý thuế Khang Phúc cho rằng, đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm sẽ được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân, trong khi các doanh nghiệp siêu nhỏ cũng được hưởng chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tương ứng. Điều này tạo điều kiện để hộ, cá nhân kinh doanh yên tâm mở rộng hoạt động mà không bị áp lực thuế ngay từ giai đoạn đầu, đồng thời, xóa bỏ tâm lý e ngại vượt ngưỡng vốn đã tồn tại bấy lâu nay.

Kê khai thật để hưởng lợi thật

Mặc dù chính sách nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm được đánh giá là hỗ trợ tích cực cho doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh, song các chuyên gia cũng cảnh báo nguy cơ phát sinh hành vi “chia tách” hộ kinh doanh để né thuế.

Theo bà Lê Thị Duyên Hải - Phó Chủ tịch Hội tư vấn thuế Việt Nam, thực tiễn cho thấy, một hộ có doanh thu 3 tỷ đồng/năm có thể lợi dụng ngưỡng 1 tỷ đồng để tách thành ba hộ nhỏ có doanh thu dưới ngưỡng 1 tỷ đồng nhằm hưởng chính sách miễn thuế của Nhà nước. Các hình thức phổ biến là vợ chồng đứng tên các hộ riêng, nhưng cùng kinh doanh tại một địa điểm, hoặc nhờ người thân đứng tên để phân tán doanh thu. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách, mà còn tạo ra sự thiếu công bằng với các hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật.

Để ngăn chặn kẽ hở này, các chuyên gia cho rằng, cơ quan thuế cần xây dựng tiêu chí rõ ràng về tính độc lập trong kinh doanh, bao gồm sự tách biệt về vốn, tài sản, địa điểm kinh doanh và trách nhiệm pháp lý. Đồng thời, dữ liệu từ đăng ký kinh doanh, hóa đơn điện tử, ngân hàng và cơ sở dữ liệu dân cư sẽ trở thành công cụ quan trọng để phát hiện, truy thu và xử lý các hành vi lách luật.

Theo khuyến cáo của cơ quan thuế, hộ và cá nhân kinh doanh không nên lợi dụng chính sách để tách hộ, chia nhỏ doanh thu hoặc nhờ người khác đứng tên nhằm né tránh nghĩa vụ thuế. Bởi những trường hợp dù có tách trên giấy tờ, nhưng thực tế vẫn là một hoạt động kinh doanh chung. Các trường hợp này sẽ bị xem là dấu hiệu rủi ro cao và nằm trong diện kiểm soát.

Cơ quan thuế cho biết, với sự hỗ trợ của công nghệ và hệ thống dữ liệu liên thông gồm đăng ký kinh doanh, mã số thuế, hóa đơn điện tử, tài khoản ngân hàng và dữ liệu dân cư, ngành Thuế có đủ cơ sở để nhận diện các dấu hiệu bất thường về dòng tiền, người điều hành hoặc địa điểm kinh doanh để tiến hành rà soát, kiểm tra và xử lý theo quy định.

Vì vậy, hộ kinh doanh cần kê khai thật để hưởng lợi thật, chủ động minh bạch doanh thu để tránh rủi ro bị truy thu hoặc xử phạt về sau. Trong trường hợp phát sinh vướng mắc liên quan đến chính sách thuế, xác định hộ kinh doanh độc lập hay hóa đơn điện tử, người dân nên chủ động liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn kịp thời.

Có thể nói, việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng là quyết sách mang tính hỗ trợ và tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực kinh tế hộ. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả bền vững, bên cạnh sự hỗ trợ của Nhà nước, cần có sự tự giác tuân thủ từ người kinh doanh và cơ chế giám sát minh bạch từ cơ quan quản lý.