* Nguyên do nào, dẫn tới việc đưa nội dung quản lý rủi ro (QLRR) vào trong dự thảo Luật Hải quan sửa đổi lần này, thưa ông?
- Nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, thông quan hàng hóa nhanh chóng trong bối cảnh nhân lực của ngành Hải quan có hạn, phương thức QLRR đã được đưa vào dự thảo Luật Hải quan nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất.
Từ năm 2005, nghiệp vụ QLRR được ngành Hải quan chính thức áp dụng trong thông quan hàng hóa XNK. Việc áp dụng QLRR giúp cơ quan hải quan đạt được những mục tiêu của cải cách hiện đại hóa như: đảm bảo sự cân bằng giữa tạo thuận lợi thương mại với kiểm soát chặt chẽ quá trình tuân thủ pháp luật; giúp cho công tác quản lý không bị dàn trải, giảm bớt áp lực về khối lượng công việc thông qua việc xác định đối tượng có rủi ro cao, ưu tiên tập trung nguồn lực vào quản lý đối với số đối tượng này; giảm thiểu các thủ tục hành chính, giảm bớt vai trò can thiệp của cán bộ hải quan trong quá trình làm thủ tục hải quan…
QLRR được luật hóa hứa hẹn sẽ là một nghiệp vụ chủ chốt trong công cuộc cải cách hiện đại hóa của ngành Hải quan trong thời gian tới.
| | | |  | Quản lý rủi ro được luật hóa hứa hẹn sẽ là một nghiệp vụ chủ chốt trong công cuộc cải cách hiện đại hóa của ngành Hải quan trong thời gian tới. |  | | 
| | Ông Bùi Thái Quang | | |
Ngoài ra, ngày 22/3/2012, Bộ Tài chính Việt Nam và Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đã tổ chức ký kết các văn kiện, chính thức triển khai Dự án VNACCS/VCIS (hệ thống thông quan tự động) do Chính phủ Nhật Bản tài trợ. Trong đó, cấu phần QLRR là một cấu phần cốt lõi của Dự án và được áp dụng trong hầu hết các khâu của hệ thống.
* Thưa ông, phía DN sẽ nhận được lợi ích thế nào từ việc cơ quan hải quan áp dụng QLRR?
- Áp dụng QLRR không chỉ mang lại lợi ích to lớn cho công tác quản lý của ngành Hải quan mà còn mang lại những lợi ích thiết thực cho DN, được thể hiện ở bốn điểm cơ bản.
Thứ nhất, QLRR là nền tảng của việc tự động hóa hải quan, góp phần giảm thiểu thủ tục hải quan.
Thứ hai, do dựa trên việc phân tích các đối tượng trọng điểm, tập trung vào các đối tượng rủi ro cao nên các đối tượng chấp hành tốt, trong diện rủi ro thấp sẽ được tạo thuận lợi trong thủ tục hải quan. Việc này sẽ khuyến khích các DN tự nguyện tuân thủ để được hưởng các ưu đãi về thủ tục hải quan.
Thứ ba, áp dụng QLRR trong công nghệ thông tin nhằm minh bạch hóa các họat động thủ tục hải quan, qua đó làm giảm thiểu các thủ tục hành chính, giảm bớt vai trò can thiệp của cán bộ hải quan trong quá trình làm thủ tục hải quan. Điều này giúp cho DN không bị lệ thuộc vào thủ tục hành chính, giảm chi phí phát sinh; đặc biệt loại trừ các tệ nạn gây phiền hà sách nhiễu có thể nảy sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan.
Thứ tư, để thúc đẩy sự hợp tác, quan hệ đối với các DN, hướng tới các chuẩn mực quốc tế, QLRR tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh đối với cộng đồng DN, thúc đẩy kinh tế phát triển.
Đặc biệt, DN có kim ngạch XNK lớn, đảm bảo tính tuân thủ pháp luật XNK, cơ quan hải quan xem xét lựa chọn tham gia chương trình DN ưu tiên trong lĩnh vực hải quan. DN sẽ được hưởng lợi, gia tăng năng lực cạnh tranh, được áp dụng thủ tục thông quan hàng hóa nhanh hơn rất nhiều từ cơ chế ưu tiên này.
* Nghiệp vụ QLRR đã đạt được hiệu quả ra sao và được Luật hóa cụ thể thế nào, thưa ông?
- Công tác QLRR đã được Tổng cục Hải quan ứng dụng trong quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu thương mại từ năm 2006. Trong quá trình triển khai, QLRR hải quan đã được áp dụng theo đúng chuẩn mực và thông lệ quốc tế từ cấp Tổng cục đến cấp cục và chi cục hải quan, bước đầu đã phát huy hiệu quả.
Áp dụng QLRR, ngành Hải quan đã chủ động phát hiện và kiểm soát trước đối với những nguy cơ vi phạm pháp luật hải quan; tạo lập môi trường tuân thủ, tăng cường sức cạnh tranh của nền kinh tế đất nước.
Trong dự thảo sửa đổi Luật Hải quan lần này, dành một phần đáng kể cho nghiệp vụ QLRR (điều: 32, 33, 34, 42 và 79).
QLRR sẽ được đưa vào trong suốt các quá trình: trước thông quan, trong thông quan và sau thông quan. Với các nội dung bao trùm như nêu trên QLRR sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi để ngành Hải quan đóng góp tích cực cho thương mại cũng như gác cửa nền kinh tế đất nước.
* Xin cảm ơn ông!
| QLRR đã tạo ra sự thay đổi căn bản trong phương thức quản lý hải quan, từ thủ công sang tự động hóa dựa trên đánh giá rủi ro. QLRR đã làm giảm đáng kể tỷ lệ kiểm tra thực tế hàng hóa (từ việc kiểm tra đối với hầu hết các lô hàng xuất khẩu (năm 2005), nay xuống còn dưới 11,46%, đồng thời đã góp phần đơn giản hoá thủ tục hải quan, giảm thời gian thông quan, giảm chi phí của DN trong quá trình thông quan hàng hóa XNK. |
Hải Anh
