Ngành Hải quan thường xuyên áp dung các giải pháp tạo thuận lợi cho DN tham gia XNK. Ảnh: Hải Anh

Thoáng hơn về điều kiện

Những nội dung này được quy định tại Thông tư 86/2013/TT-BTC có hiệu lực kể từ giữa tháng 8/2013, thay thế Thông tư 63/2011/TT-BTC về áp dụng thí điểm chương trình DN AEO.

Theo đó, điều kiện về thời hạn đánh giá quá trình tuân thủ pháp luật của DN là 24 tháng, thay vì 36 tháng như ở Thông tư 63. Quy định này phù hợp với thời hiệu xử lý vi phạm hành chính tại Nghị định 97/2007/NĐ-CP.

Điều kiện về kim ngạch XNK được tham gia DN AEO cũng được điều chỉnh giảm đáng kể, phù hợp với khả năng, năng lực hoạt động của DN hiện nay.

Cụ thể: Thông tư 63 và Thông tư 105 quy định mức kim ngạch là 350 triệu USD/năm đối với DN ưu tiên loại 1 và 70 triệu USD/năm đối với DN ưu tiên loại 2.

Thông tư 86 quy định, kim ngạch đối với DN ưu tiên loại 1 tối thiểu đạt 200 triệu USD/năm; tương ứng với loại 2 là tối thiểu đạt 50 triệu USD/năm; không xét điều kiện về kim ngạch đối với DN ưu tiên loại 3 (DN công nghệ cao).

Bà Lê Thu, Phó cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan, Tổng cục Hải quan nhận xét, với mức kim ngạch đã được điều chỉnh này, dự kiến đến năm 2020 có gần 100 DN có thể được công nhận DN ưu tiên. Số lượng này phù hợp với các điều kiện của cơ quan hải quan. Bên cạnh đó vẫn đáp ứng được yêu cầu là khuyến khích các DN vừa và nhỏ của Việt Nam, nhất là các DN XK nông, thủy sản, dệt may, da giầy.

Hơn nữa, theo quy định mới, còn có ưu điểm không quá khắt khe với những sai sót của DN, trong quá trình làm thủ tục hải quan. Các vi phạm về thủ tục (mức phạt vi phạm dưới 2 triệu đồng) không bị coi là vi phạm pháp luật; phù hợp với thông lệ của một số nước như Hàn Quốc, Nhật Bản…

Việc đánh giá điều kiện về tuân thủ pháp luật của DN chủ yếu là căn cứ tính chất vi phạm như: buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận, trốn thuế bị phạt từ 1 lần số thuế trở lên.

Cơ quan quản lý nhà nước đánh giá tuân thủ pháp luật của DN được rút gọn, chỉ còn 2 cơ quan tham gia là cơ quan hải quan và cơ quan thuế nội.

Thời hạn DN được hưởng chế độ ưu tiên lần đầu là 24 tháng. Sau thời hạn này Tổng cục Hải quan sẽ xem xét đánh giá lại, nếu DN vẫn đáp ứng đủ điều kiện, sẽ tiếp tục được gia hạn từ 36 đến 60 tháng…

Thêm ưu tiên thủ tục hải quan, thủ tục thuế

Ngoài các chính sách thông thoáng trên, DN AEO còn được hưởng nhiều lợi thế khi được cơ quan nhà nước tạo thuận lợi về thủ tục XNK, thủ tục thuế.

Theo bà Lê Thu, DN AEO được miễn kiểm tra hồ sơ hải quan, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa (trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm), trong khâu thông quan. Hơn nữa, trong thời gian DN được hưởng chế độ ưu tiên, cơ quan hải quan không thực hiện kiểm tra sau thông quan (trừ trường hợp có vi phạm rõ ràng).

DN AEO còn được ưu tiên các thủ tục về thuế, được áp dụng chế độ tự thanh khoản, hoàn thuế trước, kiểm tra sau. DN không phải nộp tiền chậm nộp, không bị xử lý vi phạm hành chính về hải quan, về thuế đối với các trường hợp bị ấn định về thuế do mã số hàng hóa đã được cơ quan hải quan thống nhất, thẩm định trước đó không đúng và DN vẫn được coi là tuân thủ pháp luật./.

Hải Anh