Hạn chế sai sót cho hộ kinh doanh

Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 152/2025/TT-BTC hướng dẫn kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Một trong những nội dung quan trọng của Thông tư là phân loại số lượng sổ kế toán dựa trên đối tượng chịu thuế và quy mô hoạt động.

Theo đó, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc nhóm không chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân chỉ cần một sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu số S1a-HKD) để ghi chép. Sổ S1a-HKD được dùng để ghi doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ làm căn cứ kê khai, xác định hộ có thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng, nộp thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật về thuế hay không. Trường hợp thực hiện kê khai doanh thu, thì hộ, cá nhân kinh doanh có thể dùng sổ này để theo dõi, đối chiếu số liệu với cơ quan thuế. Hộ kinh doanh cũng có thể ghi chép theo từng nghiệp vụ phát sinh hoặc định kỳ.

Cơ quan thuế các cấp tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền và hỗ trợ sát thực tế hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Ảnh: Đức Thanh

Đối với kế toán tại hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thì căn cứ vào phương pháp nộp thuế để thực hiện kế toán. Trong đó, hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ % trên doanh thu, thì chứng từ kế toán sử dụng là hóa đơn và các chứng từ khác làm căn cứ để xác định và kê khai doanh thu. Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo mẫu số S2a-HKD để ghi doanh thu theo từng nhóm danh mục ngành nghề kinh doanh có cùng tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng hoặc cùng mức thuế suất để tính thuế thu nhập cá nhân.

Với hộ, cá nhân kinh doanh có nhiều nhóm ngành nghề khác nhau, thì sổ này có thể mở cho từng ngành nghề có cùng tỷ lệ % để tính thuế giá trị gia tăng hoặc cùng mức thuế suất để tính thuế thu nhập cá nhân. Trường hợp cơ quan thuế cung cấp dữ liệu nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân, thì hộ, cá nhân kinh doanh sử dụng sổ này để theo dõi, đối chiếu với cơ quan thuế.

Với hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế giá trị gia tăng theo tỷ lệ % trên doanh thu và thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập tính thuế, thì hóa đơn, bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ (trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ của người bán hàng không có hóa đơn giá trị gia tăng hoặc hóa đơn bán hàng) và các chứng từ kế toán khác làm căn cứ để xác định doanh thu, thu nhập tính thuế.

Đồng thời, những hộ, cá nhân kinh doanh này sẽ phải áp dụng 4 sổ kế toán, bao gồm: sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu số S2b-HKD); sổ chi tiết doanh thu, chi phí (mẫu số S2c- HKD 3); sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (mẫu số S2d-HKD); sổ chi tiết tiền (mẫu số S2e- HKD). Trường hợp hộ kinh doanh có các hoạt động chịu các loại thuế khác (xuất khẩu, nhập khẩu, tiêu thụ đặc biệt, tài nguyên, môi trường, sử dụng đất): mở thêm sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác.

Ông Đỗ Văn Suốt - chủ hộ kinh doanh tại thôn Long Sơn, xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ cho biết, ông đã đọc và nghiên cứu hướng dẫn cách ghi chép sổ sách kế toán cho hộ kinh doanh theo Thông tư số 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính. Về cơ bản, mẫu sổ hay việc áp dụng ghi sổ sách kế toán khá đơn giản, không quá phức tạp, điều này sẽ hạn chế được sai sót cho hộ kinh doanh.

Miễn phí dịch vụ khai thuế, nộp thuế điện tử hỗ trợ hộ kinh doanh

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, qua chiến dịch triển khai 60 ngày cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi từ phương thức thuế khoán sang kê khai và qua các buổi tọa đàm, đối thoại trực tiếp, cơ quan thuế các cấp đã được lắng nghe những tâm tư, băn khoăn, thắc mắc của các hộ kinh doanh.

Để tháo gỡ khó khăn và đồng hành cùng hộ kinh doanh chuyển đổi sang phương thức kê khai, Cục Thuế đã chỉ đạo các Thuế tỉnh, thành phố và Thủ trưởng các ban, đơn vị thuộc Cục Thuế tiếp tục tăng cường hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sau khi chuyển đổi sang phương pháp tự kê khai kể từ ngày 1/1/2026, bảo đảm việc kê khai, nộp thuế được triển khai thống nhất, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn hoạt động sản xuất, kinh doanh của hộ.

Ông Mai Sơn cho biết, chương trình hành động là lời khẳng định cam kết đồng hành lâu dài của cơ quan thuế nhằm hỗ trợ tối đa, giúp hộ kinh doanh yên tâm duy trì hoạt động kinh doanh ổn định, lâu dài và thực hiện tốt quy định của pháp luật về thuế.

Song song với đó, cơ quan thuế sẽ tiếp tục chuẩn hóa và đa dạng hóa kênh hỗ trợ trên môi trường số, như đăng tải video hướng dẫn thao tác theo từng tình huống, xây dựng bộ câu hỏi - giải đáp ngắn gọn, tài liệu “cầm tay chỉ việc”; cập nhật thông tin thường xuyên trên các kênh chính thống để hộ kinh doanh dễ tra cứu, dễ đối chiếu. Khi hộ kinh doanh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện, cơ quan thuế sẽ tăng cường các kênh tiếp nhận và hỗ trợ từ xa để giải đáp nhanh, đúng và thống nhất.

Đặc biệt, để khuyến khích hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tham gia quá trình chuyển đổi số, cơ quan thuế sẽ cung cấp ổn định, miễn phí các dịch vụ khai thuế, nộp thuế điện tử đối với hộ kinh doanh; bảo đảm hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ kê khai, nộp thuế cơ bản mà không phát sinh chi phí phần mềm.