Từ ngày 7/10 đến 10/4/2026, Philippines - nước giữ vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2026 đã tổ chức Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương (NHTƯ) ASEAN và các hội nghị liên quan theo hình thức trực tuyến. Đoàn đại biểu Bộ Tài chính Việt Nam do Thứ trưởng Trần Quốc Phương làm trưởng đoàn đã tham dự chuỗi hội nghị quan trọng thường niên của ASEAN.

* Tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính ASEAN (AFMM) lần thứ 30, các Bộ trưởng Tài chính ASEAN đã ghi nhận tiến bộ của các nhóm công tác về Tài chính cơ sở hạ tầng, Hợp tác về bảo hiểm, Hợp tác về hải quan, Một cửa ASEAN, Hợp tác liên ngành, Diễn đàn thuế và Diễn đàn Kho bạc ASEAN.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Philippines Frederick Go chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Tài chính ASEAN (AFMM) lần thứ 30. Ảnh: Đức Minh

Các Bộ trưởng Tài chính ASEAN ghi nhận những bước tiến thực chất và đóng góp tích cực của các sáng kiến đối với mục tiêu hội nhập khu vực thời gian qua, Hội nghị đã đánh giá cao nỗ lực của các nhóm công tác và chính thức phê duyệt định hướng, kế hoạch hợp tác trong giai đoạn tới.

Phát biểu tại hội nghị AFMM lần thứ 30, Thứ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Trần Quốc Phương bày tỏ sự nhất trí cao với các báo cáo kết quả hợp tác tài chính ASEAN trong năm qua của các nhóm công tác về Tài chính cơ sở hạ tầng, hợp tác bảo hiểm, các vấn đề liên ngành, hợp tác hải quan, Một cửa ASEAN, Diễn đàn hợp tác thuế và Kho bạc ASEAN.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam đặc biệt coi trọng việc huy động nguồn lực một cách toàn diện và đa dạng. Bên cạnh việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân sách nhà nước, Việt Nam đang tích cực khơi thông các nguồn lực trong nước thông qua thị trường vốn và thúc đẩy hợp tác công tư (PPP).

Song song với việc xây dựng cơ sở hạ tầng, Việt Nam ghi nhận vai trò của các Diễn đàn Thuế và Hải quan ASEAN trong việc hoàn thiện môi trường kinh doanh. Việc rút ngắn quy trình thủ tục, triển khai cơ chế một cửa không chỉ giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí, thời gian mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng. Đây chính là động lực quan trọng để thu hút đầu tư và phát triển kinh tế.

Đoàn Bộ Tài chính Việt Nam tham dự tại điểm cầu Việt Nam. Ảnh: Đức Minh

Thứ trưởng Trần Quốc Phương bày tỏ, việc tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng tại Việt Nam nói riêng và khu vực nói chung chính là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy liên kết vùng một cách bền vững. Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các nước thành viên, đóng góp tích cực vào các sáng kiến chung để xây dựng một cộng đồng tài chính ASEAN đoàn kết, vững mạnh và thịnh vượng.

* Tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc NHTƯ ASEAN với các Định chế Tài chính Quốc tế (AFMGM-IFIs) diễn ra cùng ngày, các Bộ trưởng Tài chính, Thống đốc NHTƯ các nước trong khu vực ASEAN cùng Tổng Thư ký ASEAN đã trực tiếp trao đổi với lãnh đạo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để đánh giá toàn diện tình hình kinh tế vĩ mô khu vực ASEAN.

Các nhà lãnh đạo đánh giá tốc độ tăng trưởng khu vực đạt mức tích cực 4,5% vào năm 2025 nhờ nhu cầu trong nước mạnh mẽ, đầu tư kỹ thuật số, xuất khẩu phục hồi và dòng vốn FDI đạt hơn 230 tỷ USD.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Philippines Joven Z. Balbosa và Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Philippines, Zeno Ronald Abenoja điều hành phiên thảo luận tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN (AFMGM) lần thứ 13. Ảnh: Đức Minh

Tuy nhiên, trước các rủi ro địa chính trị gia tăng và biến động dòng vốn, các nước ASEAN nhấn mạnh yêu cầu duy trì không gian chính sách vĩ mô linh hoạt, đồng thời khẳng định hợp tác khu vực chính là động lực then chốt để bảo vệ tăng trưởng kinh tế.

Phát biểu tại Hội nghị AFMGM-IFIs, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc đồng hành cùng các nước thành viên ASEAN hiện thực hóa tầm nhìn về một thị trường tài chính hội nhập và bền vững.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, Việt Nam đang quyết liệt cải cách thể chế để phản ứng nhanh nhạy với các vấn đề mới như tài sản số (Stablecoins, Digital Assets), AI và đổi mới sáng tạo. Việt Nam đang xây dựng khung chính sách mới nhằm đa dạng hóa các công cụ và mô hình tài chính, từ đó khơi thông dòng vốn và thu hút đầu tư hiệu quả mà vẫn đảm bảo an ninh hệ thống.

Để đáp ứng nhu cầu phát triển, Việt Nam chủ trương đa dạng hóa nguồn lực bằng cách kết hợp hài hòa giữa vốn trong nước và quốc tế. Việt Nam tận dụng hiệu quả các khoản vốn vay từ ADB, WB và các đối tác phát triển khác.

Chính phủ Việt Nam cam kết phối hợp chặt chẽ với các IFIs và các nước thành viên để đảm bảo an ninh năng lượng, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng xanh.

Sự kết hợp giữa chính sách công nghệ hiện đại, bộ máy hành chính tinh gọn và nguồn lực đa dạng chính là giải pháp của Việt Nam cho bài toán phát triển bền vững, góp phần xây dựng một ASEAN thịnh vượng và minh bạch.

* Chiều ngày 10/4, trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN (AFMGM) lần thứ 13, các nước đã thông qua Kế hoạch Ngành Tài chính ASEAN giai đoạn 2026-2030 và phê duyệt Dự án Tái cấu trúc (Project Revive) nhằm tinh giản, tái cấu trúc bộ máy làm việc từ năm 2027 để đẩy nhanh quá trình ra quyết định. Đồng thời, các nước cũng nhất trí ủng hộ 3 Sáng kiến Ưu tiên Kinh tế (PED) do nước chủ nhà Philippines đề xuất, tập trung vào thị trường vốn, kết nối thanh toán khu vực và thúc đẩy sức khỏe tài chính.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam Trần Quốc Phương có các bài phát biểu quan trọng tại 3 hội nghị. Ảnh: Đức Minh

Đóng góp vào định hướng chiến lược của khu vực, Đoàn Bộ Tài chính Việt Nam bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Sáng kiến PED 4 của Philippines về Thị trường vốn ASEAN bền vững và kiên cường.

Đặc biệt, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh việc FTSE Russell trong thời gian vừa rồi đã xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên Thị trường mới nổi thứ cấp. Đây là một bước ngoặt quan trọng, khẳng định nỗ lực quyết liệt của Chính phủ Việt Nam trong việc minh bạch hóa và thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn.

Với tư cách là quốc gia thành viên, Bộ Tài chính Việt Nam cam kết phối hợp chặt chẽ với Philippines và các nước trong khối để hiện thực hóa Sáng kiến PED 4, góp phần đưa thị trường vốn ASEAN trở thành trung tâm tài chính bền vững của khu vực.

Quang cảnh tại điểm cầu Bộ Tài chính Việt Nam. Ảnh: Đức Minh

Đối với Dự án Tái cấu trúc (REVIVE), Việt Nam cũng khẳng định sự ủng hộ và cam kết đồng hành cùng các nước nhằm vận hành hiệu quả cấu trúc mới vào năm 2027.

Kết thúc hội nghị, các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc NHTƯ ASEAN đã thông qua Tuyên bố chung của Hội nghị AFMGM lần thứ 13, ghi nhận tiến độ của các sáng kiến hợp tác trên các lĩnh vực hải quan, thuế, kho bạc, thị trường vốn và tài chính số. Các nền kinh tế thành viên cũng bày tỏ sự kỳ vọng vào Năm Chủ tịch của Singapore vào năm 2027, thời điểm ASEAN sẽ kỷ niệm 60 năm thành lập./.