Nhiều năm qua, Nhóm cảng biển số 4 luôn giữ vai trò trung tâm trong hoạt động xuất nhập khẩu của cả nước. Tuy nhiên, cùng với tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế và thương mại quốc tế, những áp lực về hạ tầng giao thông, năng lực logistics và tổ chức vận tải ngày càng gia tăng.
Việc tổ chức lại không gian theo hướng đồng bộ và liên kết chặt chẽ sẽ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của hệ thống cảng biển trong tương lai.
Một trong những định hướng quan trọng hiện nay là phát huy hiệu quả lợi thế của vận tải thủy nội địa và vận tải ven biển nhằm giảm áp lực cho hệ thống đường bộ.
Song song đó, việc phát triển hệ thống ICD, cảng cạn, depot và các trung tâm logistics hậu phương sẽ góp phần tái cấu trúc dòng hàng theo hướng khoa học hơn.
 |
| Cảng Cửa Ngõ Sài Gòn (Saigon Gateway Terminal) nằm trên luồng hàng hải giữa vùng phía Nam của TP. HCM và biển Đông, kết nối thuận tiện với cụm cảng Cái Mép và các cảng thuộc khu vực ĐBSCL. |
Với lợi thế về vị trí địa lý và hệ thống hạ tầng hiện có, TP. Hồ Chí Minh đang hình thành cấu trúc cảng biển đa tầng, trong đó mỗi khu vực đảm nhiệm một vai trò riêng nhưng liên kết chặt chẽ với nhau.
Khu vực Cát Lái và Phú Hữu tiếp tục giữ vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng phục vụ sản xuất và tiêu dùng của vùng kinh tế phía Nam.
Khu vực Hiệp Phước được định hướng thành trung tâm logistics, cảng biển và dịch vụ hậu cần hiện đại ở phía Nam thành phố, với lợi thế về quỹ đất, khả năng kết nối đường thủy và dư địa phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng.
Cảng Cửa Ngõ Sài Gòn (Saigon Gateway Terminal) nằm trên luồng hàng hải giữa vùng phía Nam của TP. Hồ Chí Minh và Biển Đông, kết nối thuận tiện với cụm cảng Cái Mép và các cảng thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Cái Mép - Thị Vải tiếp tục khẳng định vị thế là cụm cảng nước sâu quốc tế hàng đầu Việt Nam, có khả năng tiếp nhận các tàu container trọng tải lớn hoạt động trên các tuyến vận tải xuyên Thái Bình Dương và châu Âu.
Trong đó, Cảng Sài Gòn hiện là một trong số ít doanh nghiệp có sự hiện diện tại nhiều mắt xích quan trọng của hệ thống cảng biển Thành phố, từ khu vực Nhà Rồng - Khánh Hội, Hiệp Phước đến các liên doanh tại Cái Mép - Thị Vải và dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ.
Trong chiến lược phát triển dài hạn, dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được xem là một trong những công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Điểm đáng chú ý là định hướng phát triển Cần Giờ được đặt trong tổng thể hệ sinh thái cảng biển của TP. Hồ Chí Minh theo nguyên tắc bổ trợ, cộng hưởng và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
Mỗi khu vực cảng đảm nhận một vai trò chuyên biệt nhưng cùng tạo nên một tổ hợp hạ tầng cảng biển có năng lực cạnh tranh tổng thể vượt trội.
Song hành với đầu tư hạ tầng, xu hướng xây dựng cảng thông minh, cảng xanh, thúc đẩy quá trình khử carbon, phát triển các hành lang vận tải xanh và ứng dụng công nghệ số trong quản lý khai thác đang được triển khai mạnh mẽ tại các trung tâm hàng hải lớn trên thế giới.
Trong lịch sử phát triển ngành hàng hải Việt Nam, đây là lần đầu tiên một đô thị hội tụ đồng thời 3 chức năng cảng biển chiến lược, gồm cảng cửa ngõ xuất nhập khẩu quốc gia, cảng nước sâu quốc tế và cảng trung chuyển quốc tế thế hệ mới. Đây được xem là nền tảng quan trọng để TP. Hồ Chí Minh từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm logistics, dịch vụ hàng hải và trung chuyển khu vực trong những thập niên tới.
