Văn hóa - trụ cột nội sinh cho phát triển bền vững

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính nhấn mạnh, tư tưởng “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi” của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nay vẫn còn nguyên giá trị, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế. Người nhiều lần căn dặn, làm kinh tế không chỉ để làm giàu, mà trước hết phải giữ chữ tín, đề cao đạo đức, đặt lợi ích của nhân dân và đất nước lên trên hết.

Phó Thủ tướng Mai Văn Chính phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Hải Anh

Những giá trị đó tiếp tục được Đảng ta kế thừa và phát triển, nhất quán khẳng định: văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển. Trên tinh thần đó, Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam” do Thủ tướng Chính phủ phát động từ năm 2016 được xác định là một quyết định mang tính chiến lược, đặt nền móng cho sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp.

Sau gần một thập kỷ triển khai, Cuộc vận động đã có bước chuyển rõ nét, từ giai đoạn lan tỏa sang đi vào chiều sâu, tạo ra những tác động thực chất. Đặc biệt, từ năm 2021 đến nay, Diễn đàn “Văn hóa với doanh nghiệp” được tổ chức thường niên với nhiều chủ đề thiết thực, góp phần hình thành và lan tỏa các chuẩn mực văn hóa kinh doanh phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

Theo Phó Thủ tướng, một nền kinh tế mạnh không chỉ được đo bằng quy mô hay tốc độ tăng trưởng, mà còn được đánh giá qua văn hóa kinh doanh, trách nhiệm xã hội, tính minh bạch và khát vọng cống hiến của doanh nghiệp. Trong nền kinh tế hiện đại dựa trên tri thức, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, văn hóa ngày càng thấm sâu vào cách doanh nghiệp quản trị, cạnh tranh và phụng sự xã hội, trở thành nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia.

Thực tiễn trong nước và quốc tế cho thấy, văn hóa kinh doanh chính là tài sản bền vững nhất của doanh nghiệp. Công nghệ có thể thay đổi, thị trường có thể biến động, nhưng văn hóa và uy tín thương hiệu là nền tảng giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển lâu dài.

Sau 40 năm đổi mới, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, với hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp khoảng 60 - 65% GDP và tạo việc làm cho hơn 30 triệu lao động. Kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt trên 920 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 20 nền kinh tế thương mại lớn nhất thế giới. Nhiều doanh nghiệp đã vươn ra thị trường quốc tế, hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp với hơn 4.000 startup.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, khi Việt Nam đã tham gia 17 hiệp định thương mại tự do với hơn 60 nền kinh tế, các yêu cầu về minh bạch, trách nhiệm xã hội, môi trường và quản trị ngày càng khắt khe. Xu hướng tiêu dùng và đầu tư toàn cầu cũng đang chuyển dịch theo hướng đề cao các giá trị văn hóa và phát triển bền vững.

Trước bối cảnh đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, doanh nghiệp Việt Nam cần “nhìn xa, trông rộng; nghĩ sâu, làm lớn”, trong đó muốn đi xa phải đi cùng văn hóa, muốn phát triển bền vững phải lấy văn hóa làm nền tảng. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng cũng đặt ra yêu cầu phát triển kinh tế nhanh, bền vững, phát huy mọi nguồn lực, trong đó kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, kéo theo yêu cầu ngày càng cao về đạo đức và văn hóa kinh doanh.

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh, bản lĩnh và giàu bản sắc, Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp tập trung hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với văn hóa; đồng thời xác lập hệ giá trị cốt lõi, đề cao vai trò người đứng đầu, gắn văn hóa với quản trị hiện đại, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp lấy liêm chính làm nền tảng, lấy sáng tạo làm động lực, lấy hợp tác làm sức mạnh và lấy phát triển bền vững làm mục tiêu lâu dài. Cùng với đó, thực hành 7 nhóm giá trị cốt lõi với “28 chữ vàng” của văn hóa kinh doanh Việt Nam, lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật, giữ chữ tín và lấy người dân làm trung tâm.

Định hình hệ giá trị mới, lan tỏa chuẩn mực văn hóa kinh doanh

Tiếp nối các định hướng chiến lược từ Chính phủ, Diễn đàn năm 2026 đã chính thức công bố Bộ giá trị Văn hóa Kinh doanh Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đánh dấu bước chuyển từ nhận thức sang chuẩn hóa và hành động.

Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, trong giai đoạn phát triển mới, văn hóa và con người được xác định là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, đồng thời là động lực, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững.

Từ cách tiếp cận này, văn hóa không chỉ đồng hành mà trở thành “hệ điều hành” của doanh nghiệp, chi phối toàn diện từ quản trị, chiến lược đến ứng xử thị trường. Đây cũng chính là cơ sở để xây dựng và hoàn thiện Bộ giá trị văn hóa kinh doanh Việt Nam, bảo đảm vừa kế thừa bản sắc dân tộc, vừa tiếp cận chuẩn mực quốc tế.

Bộ giá trị được công bố không chỉ mang tính định hướng mà còn được cụ thể hóa thành các tiêu chí rõ ràng, giúp doanh nghiệp tự đánh giá, hoàn thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc chuẩn hóa này góp phần hình thành môi trường kinh doanh minh bạch, chính trực và bền vững.

Cùng với đó, nghi thức phát động và cam kết thực thi Bộ giá trị đã thu hút sự tham gia rộng rãi của cộng đồng doanh nghiệp, thể hiện quyết tâm đưa văn hóa trở thành nền tảng phát triển. Đây được xem là bước đi quan trọng để lan tỏa các chuẩn mực mới trong toàn bộ hệ sinh thái kinh doanh.

Điểm nhấn của Diễn đàn là lễ tôn vinh “Doanh nghiệp đạt chuẩn Văn hóa Kinh doanh Việt Nam năm 2025” - danh hiệu cao quý dành cho những doanh nghiệp xuất sắc đáp ứng Bộ tiêu chí do Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp có thành tích tiêu biểu trong triển khai Cuộc vận động cũng được khen thưởng, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực.

Từ các nội dung được công bố và cam kết tại Diễn đàn, một hệ quy chiếu mới đang dần hình thành, trong đó văn hóa giữ vai trò “trục xương sống” của phát triển kinh tế. Khi các giá trị văn hóa thấm sâu vào từng doanh nghiệp, từng doanh nhân, nền kinh tế sẽ có thêm động lực nội sinh vững chắc để bứt phá./.