Cán bộ Hải quan Hà Nội hướng dẫn DN hoàn thiện thủ tục nhập khẩu. Ảnh: Hải Anh

Tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp

Ông Nguyễn Nhất Kha - Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan (Tổng cục Hải quan - đơn vị được giao chủ trì soạn thảo nghị định) cho biết, so với Nghị định 08, Nghị định 59 đã bổ sung, sửa đổi tháo gỡ nhiều vướng mắc cho DN ngay từ khâu khai báo hàng hóa trước thông quan.

Cụ thể, một số loại hàng hóa hiện nay khai trên tờ khai hải quan bản giấy (hàng xuất khẩu, nhập khẩu của cư dân biên giới; quà biếu, quà tặng, tài sản di chuyển của cá nhân; hàng hóa xuất nhập khẩu vượt định mức miễn thuế của người xuất cảnh, nhập cảnh…) thì hôm nay, người khai hải quan có thể lựa chọn khai bản điện tử.

Bên cạnh đó, Nghị định 59 cũng bổ sung quy định, người khai hải quan được khai hải quan bản giấy trong trường hợp hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan, hệ thống khai hải quan điện tử không thực hiện được các giao dịch điện tử.

Trường hợp hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan không thực hiện được thủ tục hải quan điện tử, cơ quan hải quan có trách nhiệm thông báo trên trang thông tin điện tử hải quan chậm nhất 1 giờ kể từ thời điểm không thực hiện được các giao dịch điện tử.

Ông Nguyễn Nhất Kha cho biết thêm, Nghị định 59 đã quy định và phân biệt rõ ràng giữa hàng quá cảnh và hàng trung chuyển. Đây là vấn đề trước đây chưa thống nhất trong một số văn bản quy phạm pháp luật và gây vướng mắc cho cả cơ quan hải quan và DN trong thực hiện, áp dung và chưa tương thích với các điều ước quốc tế liên quan đến lĩnh vực hải quan…

Nghị định 08 quy định hàng trung chuyển vào cảng nào thì chỉ được đưa ra từ cảng đó; chưa phân định rõ ràng giữa hàng quá cảnh và hàng trung chuyển, dẫn đến việc các DN thực hiện không thống nhất. Trong khi, đây là các hoạt động đã được Luật Thương mại cho phép và phù hợp với thông lệ quốc tế, cần được tạo thuận lợi cho hoạt động logistic phát triển.

Nghị định 59 còn có quy định tạo thuận lợi cho DN và cá nhân trong quá trình xuất nhập cảnh, khi không yêu cầu Giấy phép nhập khẩu đối với hành lý nhập cảnh có trị giá không quá 20 triệu đồng.

Theo đó, hành lý của người nhập cảnh có tổng trị giá hải quan vượt định mức miễn thuế và thuộc danh mục mặt hàng phải có giấy phép nhập khẩu hoặc thuộc đối tượng kiểm tra chuyên ngành, có tổng trị giá không quá 20 triệu đồng hoặc hành lý là vật nguyên chiếc, nguyên đơn vị sản phẩm có tổng giá trị vượt quá 20 triệu đồng thì không cần giấy phép nhập khẩu hay văn bản thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành.

Minh bạch trong xác định trị giá hải quan

Cũng theo ông Kha, một trong những nội dung quan trọng bậc nhất được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 59 là về kiểm tra, xác định trị giá hải quan. Những sửa đổi này theo hướng minh bạch, thống nhất, chặt chẽ trong cách áp dụng thực hiện các quy định khai xuất nhập khẩu (XNK), tính thuế đối với cả cơ quan hải quan và DN. Bên cạnh đó, quy định mới cũng đảm bảo ngăn chặn được các hành vi gian lận trong khai báo trị giá tính thuế; phát sinh tiêu cực giữa cán bộ hải quan và DN…

Cụ thể, Nghị định 59 đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến trị giá hải quan như về phương pháp xác định trị giá hải quan hàng xuất khẩu (XK); khái niệm về cửa khẩu xuất; về kiểm tra, xác định trị giá hải quan.

Tại Điều 86 Luật Hải quan và Nghị định số 08 chưa quy định phương pháp xác định trị giá hải quan cho trường hợp không xác định được trị giá hải quan theo hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại (bao gồm cả trường hợp chi phí liên quan đến hàng hóa XK tính đến cửa khẩu xuất chưa thể hiện trên hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại).

Khắc phục hạn chế nêu trên, nghị định mới đã bổ sung thêm 3 phương pháp xác định trị giá hải quan hàng XK, theo hướng sử dụng trị giá của hàng hóa giống hệt, tương tự trên cơ sở dữ liệu trị giá hải quan; giá bán hàng hóa giống hệt, tương tự tại thị trường Việt Nam; giá bán hàng hóa XK do cơ quan hải quan thu thập, tổng hợp, phân loại.

Việc sửa đổi, bổ sung nêu trên nhằm đảm bảo đủ căn cứ pháp lý, tạo thuận lợi cho việc xác định trị giá hải quan hàng XK mà không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, tạo sự chủ động cho DN trong thực hiện nghĩa vụ nộp thuế.

Việc kiểm tra, xác định trị giá hải quan căn cứ trên hồ sơ hải quan, các chứng từ tài liệu có liên quan, thực tế hàng hóa. Trường hợp đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo, cơ quan hải quan thông báo, đề nghị người khai hải quan thực hiện khai bổ sung trong thời hạn tối đa 5 ngày làm việc kể từ ngày thông báo và giải phóng hàng theo quy định.

Trường hợp nghi vấn về trị giá khai báo, cơ quan hải quan thông báo cơ sở nghi vấn, mức giá, phương pháp do cơ quan hải quan dự kiến xác định và giải phóng hàng hóa theo quy định, người khai hải quan thực hiện tham vấn với cơ quan hải quan nhằm làm rõ về tính chính xác của trị giá khai báo…/.

Ngọc Linh