Sáng 14/10, Trung tâm WTO và Hội nhập, VCCI tổ chức hội thảo công bố kết quả điều tra "Điều gì cản trở doanh nghiệp Việt Nam sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại (PVTM) để tự bảo vệ trước hàng hóa nước ngoài".

Tính tới tháng 10/2015, tổng số vụ điều tra PVTM đối với hàng hóa Việt Nam ở nước ngoài là 70, tổng số vụ dẫn tới áp dụng biện pháp PVTM là 36, tổng số vụ điều tra chống trợ cấp là 7, tổng số vụ dẫn tới áp dụng biện pháp PVTM là 4 vụ, tổng số vụ điều tra tự vệ là 17 và tổng số vụ dẫn tới áp dụng biện pháp PVTM là 6.

Số lượng các vụ điều tra PVTM đối với hàng hóa nước ngoài nhập khẩu vào Việt Nam tính tới tháng 10/2015, cụ thể, có 1 vụ điều tra chống bán phá giá, 1 vụ dẫn tới áp dụng biện pháp PVTM , 3 vụ điều tra tự vệ và 1 vụ dẫn tới áp dụng biện pháp PVTM. Không có vụ việc nào liên quan tới chống trợ cấp.

Bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hội đồng tư vấn về PVTM, Trung tâm WTO và Hội nhập, VCCI cho rằng, hiện nay quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam đang ngày càng đi vào chiều sâu, đặc biệt với việc đàm phán và ký kết các hiệp định thương mại tự do quan trọng với nhiều đối tác thương mại lớn và mục tiêu hình thành cộng đồng kinh tế ASEAN năm 2015. Đây vừa là cơ hội vừa là rào cản với cộng đồng doanh nghiệp. Các công cụ phòng vệ thương mại truyền thống cần phải đổi mới hơn, áp dụng được linh hoạt với các giải pháp mới trong thực tại của bối cảnh đòi hỏi được đặt ra.

“Mặc dù chúng ta đã có những thành công nhất định nhưng việc các doanh nghiệp Việt Nam sử dụng các công cụ thương mại từ WTO để bảo vệ môi trường kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh công bằng của hàng hóa nước ngoài tại thì còn nhiều điểm để bàn và nhiều điểm cần khắc phục”, bà Loan nhấn mạnh.

Kết quả khảo sát về khả năng kiện phòng vệ thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu gây thiệt hại cho Việt Nam thực hiện với 1.000 doanh nghiệp bao gồm cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI thuộc 6 ngành sản xuất cũng cho thấy, hiện nay đang có sự tồn tại các nguy cơ hàng hóa nước ngoài cạnh tranh không lành mạnh tại Việt Nam.

Có tới 1/3 các doanh nghiệp trả lời khảo sát cho rằng có tồn tại hàng hóa nước ngoài bán sang Việt Nam với giá thậm chí còn rẻ hơn giá bán tại thị trường nước họ. Quan sát của các doanh nghiệp trong tổng thể cũng như trong riêng ngành của họ cho thấy, hiện tượng này diễn ra khá phổ biến chứ không phải vấn đề của riêng ngành nào.

Cụ thể, với câu hỏi “Doanh nghiệp có thấy hiện tượng hàng hóa nhập khẩu bán vào Việt Nam với giá bán thấp hơn thị trường nước họ không?”, có tới 31% doanh nghiệp trả lời có. Đối với 6 ngành được lựa chọn điều tra, với câu hỏi tương tự nhưng chỉ xét riêng trong ngành của mình kết quả là khoảng 33%, cao hơn mức chung của các ngành. Nếu chỉ tính riêng các doanh nghiệp có thông tin để trả lời thì thì tỉ lệ này còn cao hơn nhiều, khoảng gần 50% cho cả hai trường hợp.

Về nguyên nhân của tình trạng này, kết quả khảo sát cũng cho thấy những thực tế đáng lo ngại. Theo đó, có tới gần 70% doanh nghiệp cho rằng hàng hóa nước ngoài có thể bán với giá rất thấp vào Việt Nam là do các biện pháp bất hợp pháp, trong đó nguyên nhân là Chính phủ nước ngoài trợ cấp dưới các hình thức khác nhau hoặc do phía nước ngoài cố tình bán phá giá để chiếm lĩnh thị trường Việt Nam giai đoạn đầu.

Về hệ quả của tình trạng này và tương lai của các ngành sản xuất nội địa liên quan, phân nửa số doanh nghiệp cho rằng họ phải cạnh tranh vất vả hơn, tuy vậy vẫn có thể chống đỡ được. Tuy nhiên, có tới 37,21% số doanh nghiệp cho rằng tình trạng này khiến họ hầu như không thể cạnh tranh được./.

Mai Đan