Phó Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê Tài chính Nguyễn Việt Hùng phát biểu tại hội thảo.

Giảm nhũng nhiễu, phiền hà

Theo ông Nguyễn Việt Hùng, Phó Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính - Bộ Tài chính, Nghị định 27 đã ban hành hơn 10 năm. Cho đến nay, phần lớn quy định của nghị định không còn phù hợp với thực tiễn và hệ thống pháp luật hiện hành. Ví dụ: Một số quy định thiên về mô phỏng thực hiện theo phương thức giấy tờ truyền thống trên môi trường điện tử, chưa mạnh dạn khai thác lợi thế của phương thức điện tử.

Chính vì thế, đại diện Bộ Tài chính cho rằng, để cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho DN cần có nghị định thay thế Nghị định 27 để giúp người dân, DN giao dịch điện tử với cơ quan tài chính thuận lợi hơn, đảm bảo an toàn hơn.

Đồng tình với đề xuất của Bộ Tài chính, ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế - VCCI cho rằng: “Việc tăng cường giao dịch điện tử giúp các DN tiết kiệm chi phí, thời gian. Đồng thời, giảm nhũng nhiễu phiền hà cho DN khi hạn chế tiếp xúc trực tiếp với các cán bộ phụ trách. Mặt khác, giao dịch điện tử hiện nay đang là một xu thế. Về phía Nhà nước, sẽ tiết kiệm được khá nhiều nguồn lực, giải quyết công việc hiệu quả hơn, quản lý chặt chẽ hơn với sự liên kết về mặt thông tin”.

Đại diện VCCI nhận định, thời gian qua, lĩnh vực tài chính có chuyển động tích cực trong áp dụng công nghệ thông tin. Ví dụ như hiện nay, tỷ lệ DN có mã số kê khai thuế điện tử tăng, vì vậy cảnh xếp hàng ở các cơ quan thuế giảm đi nhiều so với trước đây.

Đánh giá về hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong thời gian qua, nhiều chuyên gia cho rằng, hiện vẫn còn một số thách thức do sự chuyển động chưa đồng đều của các cơ quan liên quan. Việt Nam đang bị đánh giá thấp nhất trong nhiều nhóm yếu tố hình thành nên một quốc gia số, đặc biệt là nhóm chỉ số về chính sách và thuế.

Ông Đậu Anh Tuấn nêu thực tế, mặc dù khuyến khích DN thực hiện giao dịch điện tử, dùng hóa đơn điện tử, nhưng các cơ quan như công an, quản lý thị trường… lại có mức độ thay đổi chậm, chưa tương xứng, chính vì vậy DN vẫn gặp khó khăn.

“Với những chuyến hàng chạy trên đường, các cơ quan quản lý phải có cách thức để kiểm tra đánh giá hàng hóa có hợp pháp hay không, thay bằng việc tiếp tục bắt DN nộp hóa đơn giấy bản in sẽ gây khó cho DN. An toàn trong giao dịch cũng là điều nhiều DN lo ngại. Do đó, cần phải có cách thức để bảo mật, bảo đảm thông tin trong bối cảnh cạnh tranh quyết liệt cũng là thách thức đặt ra cho cơ quan soạn thảo”, ông Tuấn đưa ra ví dụ.

Cần thời gian hoàn thiện công cụ thể chế

Ngoài ra, nhiều ý kiến đồng thuận với đề xuất của Bộ Tài chính về sửa đổi Nghị định 27 vì đến nay, phần lớn quy định của nghị định không còn phù hợp với thực tiễn và hệ thống pháp luật hiện hành. Gần đây, Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định số 156/2016/NĐ-CP giải quyết vướng mắc về áp dụng chữ ký số trong giao dịch điện tử giữa tổ chức, cá nhân với cơ quan tài chính; đồng thời bãi bỏ các quy định về tổ chức cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng để phù hợp với danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện ban hành kèm theo Luật Đầu tư năm 2014. Tuy nhiên, Nghị định 156 cũng chỉ mới giải quyết một phần các vấn đề cần xử lý.

Hầu hết các ý kiến đều đồng thuận với luận điểm, các quy định của Nghị định 27 thiên về mô phỏng thực hiện theo phương thức giấy tờ truyền thống trên môi trường điện tử, chưa mạnh dạn khai thác lợi thế của phương thức điện tử (xử lý tự động, giảm thao tác thủ công và can thiệp của con người), do đó hạn chế tính hiệu quả của việc triển khai giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính. Do vậy, cần xây dựng, ban hành nghị định thay thế Nghị định 27 và sửa đổi các văn bản liên quan để giải quyết tổng thể các vấn đề bất cập, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn về pháp luật liên quan đến giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính.

Góp ý trực tiếp vào dự thảo nghị định, ông Đinh Công Hiệp, Trưởng phòng Pháp chế Tổng công ty Cổ phần bảo hiểm Sài Gòn – Hà Nội đề xuất, đề cương dự thảo nên giải thích cụ thể hơn về giao dịch điện tử, chứng từ điện tử để mở rộng, bao quát hết các giao dịch.

Bên cạnh đó, theo đại diện Công ty bảo hiểm Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Nghị định 27 có đưa phạm vi áp dụng giao dịch điện tử cho lĩnh vực bảo hiểm, nhưng hoạt động thực tế lại áp dụng theo luật kinh doanh bảo hiểm. Vì thế, vị này đề nghị nên quy định cụ thể về giao dịch điện tử trong lĩnh vực bảo hiểm, đặc biệt là giao kết hợp đồng bảo hiểm.

Trong lĩnh vực chứng khoán, ông Nguyễn Đức Thuận, Trưởng ban Pháp chế, Công ty Cổ phần chứng khoán MB đề nghị dự thảo nghị định cần có thêm các điều khoản hướng dẫn về giao dịch điện tử trong các hoạt động chứng khoán. Ông Thuận cho rằng, hiện nay các công ty chứng khoán đều áp dụng một số tiện ích cho khách hàng qua điện thoại, giao dịch trực tuyến, nhưng vẫn rất loay hoay để xin cấp phép, vì chưa có hướng dẫn cụ thể, quy định còn chung chung.

Sau khi lắng nghe các ý kiến, đồng thời trước những khó khăn khi thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực tài chính, ông Nguyễn Việt Hùng cho rằng, để thực thi hiệu quả, cần có sự vào cuộc của cả cơ quan sử dụng hệ thống thông tin và cơ quan giám sát việc giao dịch. “Đơn cử khi người dân, DN làm thủ tục thông quan hải quan điện tử, có vận đơn điện tử; cơ quan quản lý thị trường, công an kiểm tra, các cơ quan chức năng phải được trang bị thiết bị kiểm tra hóa đơn điện tử để không bắt người dân xuất trình hóa đơn giấy. Đây là một trong những khó khăn và cần thời gian hoàn thiện công cụ thể chế và vấn đề này đã được cơ quan soạn thảo lường trước”, ông Hùng cho biết.

Đức Minh