Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong tháng 3/2026 ước đạt 638,6 nghìn tỷ đồng, tăng tới 12,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Dù một số nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, may mặc và đồ dùng gia đình giảm nhẹ sau cao điểm Tết Nguyên đán, các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác vẫn ghi nhận mức tăng 0,78 - 3,31%.
Tính chung quý I/2026, tổng mức bán lẻ đạt khoảng 1,903 triệu tỷ đồng, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm trước - mức tăng cao nhất trong 3 năm trở lại đây. Ngay cả khi loại trừ yếu tố giá, mức tăng trưởng thực vẫn đạt khoảng 7%, cho thấy sức cầu nội địa không chỉ tăng về danh nghĩa, mà còn có nền tảng thực chất.
 |
| Tiêu dùng nội địa quý I đang phục hồi đồng đều. Ảnh tư liệu |
Đáng chú ý, cơ cấu tiêu dùng đang có sự chuyển dịch tích cực. Bán lẻ hàng hóa vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất với hơn 76%, đạt hơn 1,452 triệu tỷ đồng, tăng 10,9%. Trong đó, nhóm may mặc tăng 9,9%; lương thực - thực phẩm tăng 9,8%; đồ dùng và trang thiết bị gia đình tăng 8,2%. Ở lĩnh vực dịch vụ, lưu trú và ăn uống đạt 234,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3%; du lịch lữ hành tăng hơn 12%, đạt 22,9 nghìn tỷ đồng.
Những con số trên cho thấy, tiêu dùng nội địa đang phục hồi đồng đều, không chỉ ở hàng hóa thiết yếu, mà còn lan sang dịch vụ và trải nghiệm.
Một điểm sáng đáng chú ý trong quý I/2026 là sự bứt phá mạnh mẽ của ngành du lịch. Việt Nam đón 6,76 triệu lượt khách quốc tế, tăng 12,4% so với cùng kỳ - mức cao nhất trong lịch sử các quý I. Ngược lại, lượng khách Việt Nam đi nước ngoài giảm mạnh, chỉ còn khoảng 1,2 triệu lượt, giảm 55%.
Sự dịch chuyển này giúp giữ lại dòng chi tiêu trong nước, góp phần thúc đẩy tiêu dùng nội địa. Các địa phương như Khánh Hòa, An Giang hay Quảng Ninh ghi nhận mức tăng trưởng du lịch lữ hành ấn tượng, lần lượt là 30,7%, 25,8% và 24,2%.
Song song với đó, ngành vận tải và viễn thông cũng tăng trưởng tích cực. Vận tải hành khách đạt gần 1,65 tỷ lượt, tăng 18,3%; vận tải hàng hóa đạt hơn 810 triệu tấn, tăng 14,5%. Doanh thu viễn thông đạt 102,8 nghìn tỷ đồng, tăng 6,3%.
Tất cả tạo nên một hệ sinh thái tiêu dùng sôi động, nơi thương mại, du lịch, vận tải và công nghệ cùng hỗ trợ lẫn nhau, khuếch đại sức cầu trong nước.
Dù bức tranh tổng thể khá tích cực, nhiều chuyên gia cho rằng, sức mua hiện tại vẫn chưa hoàn toàn vững chắc. Theo chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh, sức mua trong nước dù đang tăng, nhưng chưa thực sự bền vững do thu nhập và tâm lý tiêu dùng còn chịu tác động từ biến động kinh tế.
Thực tế cho thấy, người tiêu dùng ngày càng thận trọng hơn. Họ ưu tiên các mặt hàng thiết yếu và có xu hướng cắt giảm chi tiêu cho các sản phẩm không cần thiết. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi chiến lược, không thể tiếp tục tăng trưởng bằng cách mở rộng quy mô đơn thuần, mà phải tập trung vào hiệu quả và giá trị thực.
Chi phí vận hành tăng cao, áp lực cạnh tranh lớn và biên lợi nhuận thu hẹp đang đặt ra bài toán không dễ cho các doanh nghiệp bán lẻ. Nếu không có nền tảng đủ vững, tăng trưởng doanh thu có thể không đi kèm với hiệu quả.
Ngoài ra, nhiều ý kiến nhấn mạnh, để bán lẻ thực sự trở thành trục tăng trưởng, không thể chỉ dựa vào những con số ấn tượng. Điều cần thiết là một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi logistics, công nghệ, tài chính và chính sách vận hành đồng bộ.
Bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng Ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) nhận định, với tốc độ tăng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý I/2026 là 10,9%, cộng hưởng cùng hiệu ứng lan tỏa từ đầu tư công, khách du lịch, thu nhập người lao động tăng và lạm phát được kiểm soát…, thị trường nội địa với quy mô hơn 103 triệu dân sẽ góp phần tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong quý II và năm 2026.
Ông Cấn Văn Lực - Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, cũng cho rằng, tiêu dùng nội địa đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh xuất khẩu đối mặt với nhiều bất định. Theo ông Lực, nếu khai thác hiệu quả thị trường trong nước, đây sẽ là “bệ đỡ” giúp duy trì tăng trưởng ổn định trong dài hạn./.
