Phát triển thanh toán qua điện thoại di động tại Việt Nam sẽ góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt.

Hạ tầng này khi phát triển sẽ tạo điều kiện cho các hạ tầng khác phát triển, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế lên tầm cao hơn. Việt Nam đang có cơ hội lớn phát triển lĩnh vực này. Đây là những đánh giá của các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng đối với tiềm năng của thị trường dịch vụ tài chính di động tại Việt Nam.

Tài chính di động có cơ hội phát triển như Internet

Những năm gần đây, xu hướng sử dụng điện thoại di động làm phương tiện giao dịch thanh toán đã và đang hỗ trợ các ngân hàng mở rộng mạng lưới tiếp cận tới khách hàng, cho phép ngân hàng cung ứng dịch vụ đến những nơi mà mạng lưới ngân hàng chưa bao phủ, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, những nơi không có các điểm giao dịch ngân hàng và những đối tượng không được tiếp cận hoặc ít có điều kiện tiếp xúc các dịch vụ tài chính truyền thống, góp phần tăng khả năng tiếp cận, sử dụng các dịch vụ tài chính (Financial Inclusion) - một mục tiêu mà Việt Nam cũng như nhiều quốc gia đang theo đuổi nhằm giảm chênh lệch giàu nghèo, giải quyết các vấn đề xã hội và môi trường, bảo đảm mọi người dân, không phân biệt thành phần, điều kiện sống, khu vực địa lý đều có thể hưởng lợi từ các thành quả phát triển kinh tế, hướng tới tăng trưởng kinh tế bền vững.

Theo ông Nguyễn Triệu Huy, CEO The Disruptive Group, chuyên gia Fintech, dịch vụ tài chính di động có tầm ảnh hưởng rất lớn trong việc phát triển hạ tầng tài chính nhanh và rẻ hơn ở các quốc gia có hạ tầng tài chính chưa phát triển. Tài chính di động không đơn thuần là dịch vụ tài chính mà nó là hạ tầng cho ngành Tài chính. Những hạ tầng khi phát triển tới gần giai đoạn bão hoà, chúng sẽ tạo điều kiện cho hạ tầng khác phát triển, từ đó thúc đẩy vòng xoắn tăng trưởng kinh tế lên tầm cao hơn.

Cho đến nay, việc xây dựng một cơ sở hạ tầng tài chính vẫn rất tốn kém, bởi đơn giản là một ngân hàng thương mại sẽ không có lãi khi cung cấp dịch vụ tài chính thông qua hệ thống chi nhánh cho khách hàng có thu nhập thấp vì chi phí quá cao, và doanh thu cũng không thể bù đắp.

Tuy nhiên, sự thay đổi lớn nhất của ngành Tài chính trong thế kỷ 21 chính là tài chính di động. Tài chính di động đã mang lại một công thức hoàn toàn mới bởi hệ số khác biệt giữa ngân hàng truyền thống và ngân hàng di động

(mobile banking) có thể lên tới 20 đến 40 lần. Nói cách khác, nếu khách hàng mất 2 USD khi giao dịch tại quầy, họ có thể chỉ tốn 0,1 USD thậm chí ít hơn khi thực hiện qua điện thoại. Đối với các công ty cung cấp dịch vụ tài chính, điều mà trước đây không hề có ý nghĩa kinh tế thì bây giờ lại trở thành mảng kinh doanh đầy tiềm năng, kể cả với đối tượng khách hàng có thu nhập thấp.

Việt Nam có điều kiện thuận lợi phát triển tài chính di động

Theo Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước (NHNN), Việt Nam có những điều kiện thuận lợi để phát triển thanh toán qua điện thoại di động do có tỷ lệ tiếp cận dịch vụ viễn thông và sử dụng điện thoại di động ở mức khá cao. Đến nay, số lượng thuê bao di động ở Việt Nam có phát sinh lưu lượng ước đạt khoảng gần 130 triệu thuê bao, trong đó thuê bao 3G phát sinh lưu lượng đạt khoảng 41,8 triệu thuê bao; tức là khoảng trên 1,4 thuê bao/người dân và khoảng 0,5 thuê bao sử dụng 3G/người dân. Bên cạnh đó, dân số Việt Nam đến cuối năm 2016 là trên 92,6 triệu người, trong đó trên 55% dân số sử dụng điện thoại thông minh.

Phát triển thanh toán qua điện thoại di động tại Việt Nam sẽ tạo điều kiện, cơ hội để phát triển các sản phẩm, dịch vụ thanh toán di động hiện đại, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, đặc biệt phù hợp với nhóm dân cư khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa vốn ít có điều kiện tiếp cận với các dịch vụ ngân hàng truyền thống, qua đó tăng cường khả năng tiếp cận, sử dụng các dịch vụ tài chính tại Việt Nam.

“Tài chính di động cũng như Internet, đây là cơ hội lớn để xây dựng cơ sở hạ tầng khổng lồ với chi phí thấp và nhanh chóng. Và có thể sẽ là lĩnh vực đầu tư tốt nhất trong tương lai”, ông Nguyễn Triệu Huy nhận định.

Tuy nhiên, khuôn khổ pháp lý và cơ chế chính sách liên quan đến các dịch vụ, phương tiện thanh toán điện tử mới, hiện đại là những vấn đề mới, phức tạp, cần được tiếp tục nghiên cứu, đánh giá, sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu thực tế và sự phát triển nhanh của công nghệ thông tin và viễn thông.

Trong đó, cần nghiên cứu, hoàn thiện hành lang pháp lý về hoạt động thẻ thanh toán với việc ban hành các tiêu chuẩn cho thanh toán phi tiếp xúc (contactless), QR Code, thanh toán qua di động, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho các Fintech hoạt động...; đồng thời tăng cường bảo vệ người tiêu dùng, an ninh, an toàn mạng cũng như năng lực quản lý, giám sát nhằm tạo điều kiện cho thanh toán qua điện thoại di động tại Việt Nam phát triển an toàn, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu thanh toán ngày càng cao của người dân, doanh nghiệp và phù hợp với tiến trình hội nhập quốc tế.

H.Y