Chia sẻ tại hội thảo "Xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý cho thị trường chứng khoán phái sinh (TTCKPS)" do Trường Đại học Luật Hà Nội phối hợp với Tạp chí Pháp luật và Phát triển, Báo Pháp luật Việt Nam đồng tổ chức tại Hà Nội ngày 24/11, bà Tạ Thanh Bình - Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, sau 6 năm hoạt động, TTCKPS đã có bước tăng trưởng tương đối tốt và ổn định, giao dịch sôi động và thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường, góp phần hoàn thiện cấu trúc TTCK, thị trường tài chính Việt Nam.

Bên cạnh đó, TTCKPS đã ngày càng thu hút nhà đầu tư, số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán phái sinh liên tục tăng lên, tính đến ngày 31/7/2023, trên TTCKPS đã có 1.341.152 tài khoản, gấp 546 lần so với thời điểm mới khai trương thị trường.

TTCKPS là giải pháp hữu hiệu để giữ chân dòng tiền ở lại TTCK, tránh tình trạng nhà đầu tư tháo chạy khỏi thị trường khi thị trường cơ sở sụt giảm.

Về thành viên giao dịch, bà Bình cho biết so với thời điểm khai trương thị trường chỉ có 7 thành viên thì tính đến tháng 7 năm 2023 đã có 23 công ty chứng khoán là thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh. Các công ty chứng khoán thành viên đều có vốn điều lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu 900 tỷ đồng trở lên và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khác theo quy định.

Hội thảo thu hút được đông đảo các đại biểu tham dự. Ảnh: T.M

Theo bà Tạ Thanh Bình cho biết, bên cạnh những kết quả đạt được, TTCKPS cũng bộc lộ một số hạn chế đó là đối tượng tham gia thị trường chủ yếu là nhà đầu tư cá nhân, điều này tương đồng với thị trường cơ sở, sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức tuy đã được cải thiện đáng kể nhưng vẫn còn hạn chế, cho thấy tăng trưởng của thị trường tiểm ẩn rủi ro phát triển không bền vững.

Ngoài ra sản phẩm trên thị trường chưa đa dạng, chỉ có 3 sản phẩm là hợp đồng tương lại chỉ số VN30 và HĐTL trái phiếu chính phủ kỳ hạn 5 và 10 năm.

Về định hướng và giải pháp phát triển TTCKPS trong thời gian tới, bà Tạ Thanh Bình cho biết, tại Dự thảo Chiến lược phát triển TTCK đến năm 2030, Bộ Tài chính đã đề ra mục tiêu tiếp tục phát triển cả về quy mô và chất lượng hoạt động TTCK nói chung và TTCKPS nói riêng, phấn đấu TTCKPS tăng trưởng trung bình khoảng 20% - 30% mỗi năm trong giai đoạn 2021 - 2030.

Để đạt được mục tiêu này, theo bà Bình phải tiếp tục đa dạng hóa sản phẩm chứng khoán phái sinh thông qua việc tiếp tục triển khai sản phẩm HĐTL dựa trên chỉ số chứng khoán và hợp đồng tương lai TPCP; từng bước triển khai hợp đồng quyền chọn chỉ số chứng khoán, các sản phẩm HĐTL, hợp đồng quyền chọn dựa trên cổ phiếu đơn lẻ hoặc nhóm cổ phiếu.

Bên cạnh đó, sẽ thực hiện việc cải tiến chất lượng chỉ số hiện hành, sửa đổi bộ quy tắc chỉ số phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời phát triển thêm các chỉ số cơ sở để làm tài sản cơ sở cho TTCKPS. Đặc biệt, sẽ tăng cường công tác quản lý, thanh tra, giám sát liên thị trường nhằm ngăn ngừa các hành vi thao túng, làm giá trên TTCK cơ sở để tác động lên TTCKPS và ngược lại./.