Lãi suất liên ngân hàng “dậy sóng”, kích hoạt nhiều công cụ

Diễn biến trên thị trường mở (OMO) trong tuần qua từ ngày 2/2 - 6/2 cho thấy, Ngân hàng Nhà nước bơm ròng thanh khoản khá mạnh vào hệ thống ngân hàng, nhằm hỗ trợ nhu cầu vốn ngắn hạn trong bối cảnh lãi suất liên ngân hàng và áp lực thanh khoản gia tăng.

Cụ thể, giá trị bơm ròng OMO ghi nhận tăng mạnh trong các phiên đầu tuần, đặc biệt ngày 2/2 và 3/2, với quy mô lần lượt khoảng 55.363,15 tỷ đồng và 65.051,8 tỷ đồng. Đây là hai phiên bơm ròng lớn nhất tuần, phản ánh nhu cầu thanh khoản cao. Sang các phiên giữa và cuối tuần, quy mô bơm ròng giảm đáng kể.

Khối lượng trúng thầu qua kênh OMO đạt mức kỷ lục 229.790,33 tỷ đồng ở các kỳ hạn 7 ngày, 28 ngày và 56 ngày, với lãi suất 4,5%/năm. Ở chiều ngược lại, 70.639 tỷ đồng đã đáo hạn trên kênh cầm cố, qua đó đưa lượng vốn OMO đang lưu hành lên mức cao chưa từng có, khoảng 480.014 tỷ đồng.

Tính chung cả tuần, Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng khoảng 159.151 tỷ đồng qua kênh OMO, cho thấy định hướng điều hành thiên về hỗ trợ thanh khoản, đảm bảo hệ thống ngân hàng vận hành thông suốt.

Cũng trong tuần qua, lãi suất liên ngân hàng ghi nhận biến động rất mạnh, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn, phản ánh trạng thái thanh khoản căng thẳng cục bộ trong hệ thống ngân hàng.

Cụ thể, lãi suất qua đêm tăng vọt, có thời điểm lên tới 16,39%/năm vào ngày 3/2, cũng là phiên Ngân hàng Nhà nước bơm ròng hơn 80.000 tỷ đồng qua thị trường mở. Động thái này đã nhanh chóng phát huy hiệu quả, giúp lãi suất qua đêm hạ nhiệt mạnh, xuống còn 10,19%/năm trong phiên 4/2. Tính chung cả tuần, lãi suất liên ngân hàng qua đêm tăng mạnh 5,1 điểm phần trăm so với cuối tuần trước, cho thấy áp lực thanh khoản ngắn hạn tăng mạnh.

Xu hướng tăng mạnh cũng diễn ra ở các kỳ hạn ngắn khác. Lãi suất 1 tuần tăng khoảng 4,06 điểm phần trăm, lên mức 13,44%/năm trong phiên cao điểm, trước khi giảm về 9,95%/năm. Kỳ hạn 2 tuần và 1 tháng (1M) tăng lần lượt khoảng 1,01 và 0,99 điểm phần trăm, trong khi kỳ hạn 3 tháng (3M) chỉ tăng nhẹ 0,36 điểm phần trăm, đưa lãi suất liên ngân hàng lên 7,55%/năm ngày 4/2.

Việc lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt nhanh sau các phiên tăng sốc cũng phản ánh tác động kịp thời của các biện pháp điều tiết thanh khoản, đặc biệt là hoạt động bơm ròng qua kênh OMO của Ngân hàng Nhà nước.

Theo đánh giá của nhóm phân tích Công ty cổ phần chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), diễn biến này không cho thấy dấu hiệu bất ổn hệ thống, nhưng là lời nhắc về tầm quan trọng của quản trị thanh khoản chủ động.

Cùng lúc, mùa vụ trước Tết quay lại khi người dân rút tiền mặt tăng, trong khi một số ngân hàng duy trì dự trữ bắt buộc ở mức thấp nên phải "chạy" bổ sung dự trữ do kỳ nghỉ kéo dài vẫn được tính vào kỳ dự trữ bắt buộc.

Với OMO, quan điểm của nhóm phân tích SHS là hệ thống đã tiến sát giới hạn, nhưng hai phiên đầu tháng 2 vẫn bơm OMO được là vì lượng OMO lưu hành đã giảm từ khoảng 404 nghìn tỷ VND cuối năm 2025 về khoảng 316 nghìn tỷ đồng cuối tháng 1/2026, tạo "dư địa” kỹ thuật.

Đồng thời, lực tham gia chủ yếu đến từ nhóm các ngân hàng lớn do còn đủ giấy tờ có giá để vay OMO, qua đó, hỗ trợ lan tỏa thanh khoản sang các ngân hàng nhỏ hơn. Tuy nhiên, đà cầm cự này không kéo dài, nên Ngân hàng Nhà nước vẫn phải mở lại kênh hoán đổi USD/VND sau gần 01 tháng tạm dừng.

Tỷ giá kênh chính thức dịu nhiệt, tự do bật tăng

Cũng theo nhóm phân tích SHS, việc duy trì kênh Swap (chênh lệch lãi suất USD/VND) theo hướng dương lớn cũng giữ cho dòng ngoại tệ không bị thất thoát ra ngoài và thêm điều kiện đủ để tận dụng dòng ngoại tệ chủ động vào. Qua đó, giúp cho trạng thái ngoại tệ ròng của các ngân hàng có thể nhanh chóng quay về mức cân bằng trong ngắn hạn.

Thị trường tiền tệ tuần 2-6/2: Kích hoạt bơm ròng 160.000 tỷ đồng và hoán đổi USD/VND hạ lãi suất. Ảnh minh họa.

Phân tích của Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) cũng cho thấy, đồng VND cũng được hỗ trợ từ các yếu tố nội tại như: chênh lệch lãi suất VND-USD duy trì trạng thái dương khi trung bình lãi suất qua đêm liên ngân hàng neo ở mức cao; nguồn cung USD trong nước dồi dào hơn khi đây là mùa cao điểm xuất khẩu và lượng kiều hối gửi về Việt Nam thường tăng mạnh vào dịp này.

Về diễn biến tỷ giá tuần qua, ngày 6/2, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm 25.065 VND/USD, giảm 1 đồng so với phiên liền trước. Đây là phiên giảm thứ ba liên tiếp trong tuần. Với biên độ dao động 5%, tỷ giá trần được phép giao dịch là 26.318 VND/USD, trong khi tỷ giá sàn ở mức 23.812 VND/USD. Cùng ngày, tỷ giá tham khảo tại Cục Quản lý ngoại hối được niêm yết ở mức 23.862 - 26.268 VND/USD (mua vào - bán ra).

Trong tuần giao dịch từ 2/2 đến 6/2, tỷ giá trung tâm giảm 9 đồng, tiếp đà giảm 3 tuần.

Đối với USD, tại BIDV, tỷ giá USD mua vào ở mức 25.746 VND/USD, giảm 22 đồng, trong khi giá bán ra đạt 26.126 VND/USD, chỉ giảm nhẹ 2 đồng.

Trên thị trường quốc tế, chỉ số USD Index (DXY), thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt, hiện dao động quanh 97,68 điểm, gần mức cao nhất kể từ ngày 23/1. Đồng USD mạnh lên sau khi Tổng thống Donald Trump đề cử Kevin Warsh làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp theo.

Bên cạnh đó, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ trong tuần qua đã thúc đẩy tâm lý né tránh rủi ro. Diễn biến này hỗ trợ đồng USD tăng giá, bất chấp lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ suy giảm.

Với đồng EUR, tỷ giá biến động giảm khá mạnh tại cả hai ngân hàng. Vietcombank niêm yết EUR ở mức 29.804 - 31.376 VND/EUR, giảm khoảng 262 đồng ở chiều mua vào và 276 đồng ở chiều bán ra so với cuối tuần trước. BIDV cũng ghi nhận mức giảm sâu hơn.

Đồng GBP tiếp tục là ngoại tệ biến động mạnh nhất trong tuần. Tại Vietcombank, tỷ giá GBP mua vào - bán ra giảm; BIDV ghi nhận mức giảm còn sâu hơn, khoảng 511 đồng ở chiều mua vào và 501 đồng ở chiều bán ra, đưa tỷ giá về 34.702 - 35.830 VND/GBP.

Đồng CNY có xu hướng tăng. Tại Vietcombank, tỷ giá CNY đạt 3.648 - 3.803 VND/CNY, tăng lần lượt 13,6 đồng và 14,2 đồng hai chiều.

Ngược lại, thị trường tự do ghi nhận biến động mạnh hơn. Tỷ giá USD tự do bán ra tăng rất mạnh trong phiên cuối tuần, lên tới 27.250 - 27.320 VND/USD, cao hơn đầu tuần tới 820 đồng. Diễn biến này phản ánh tâm lý đầu cơ và nhu cầu nắm giữ USD trên thị trường tự do vẫn khá nhạy cảm với các yếu tố kỳ vọng./.