Giá đường có được cải thiện nhưng vẫn ở mức thấp. Ảnh: NNK

Chiều ngày 3/4/2019, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Nguyễn Xuân Cường đã có buổi làm việc với Hiệp hội Mía đường Việt Nam.

Theo Hiệp hội Mía đường Việt Nam, niên vụ 2018/2019 là năm thứ ba liên tiếp ngành mía đường chịu sự tác động tiêu cực của thời tiết, giá cả tại thị trường trong nước và quốc tế, nhất là kết quả kinh doanh giảm sút, thua lỗ của nhiều doanh nghiệp trong niên vụ 2017/2018. Tính đến ngày 15/3, có 36/36 nhà máy đường đã vào vụ sản xuất, ép được gần 8 triệu tấn mía, sản xuất được 750.000 tấn đường các loại.

Tình hình tiêu thụ đường rất chậm do tồn kho từ vụ trước lớn. Giá đường có được cải thiện nhưng vẫn ở mức thấp, giá bán phổ biến đường kính trắng RS khoảng 10.500 đồng/kg.

Theo lý giải của Hiệp hội Mía đường Việt Nam, nguyên nhân chủ yếu là tồn kho lớn từ trước, buôn lậu chưa giảm. Đường lỏng tiếp tục gia tăng nhập khẩu, từ 46.000 tấn năm 2014 tăng lên 140.000 tấn trong năm 2018, tăng hơn 3 lần...

Ước thực hiện niên vụ 2018/2019, sản lượng mía đạt khoảng 14 triệu tấn, sản lượng đường đạt khoảng 1,3 triệu tấn, giảm so với niên vụ trước và tương đương niên vụ 2015/2016 và 2016/2017. Dự kiến tình hình sản xuất niên vụ 2019/2020 sẽ tiếp tục giảm, diện tích còn khoảng 220.000ha, sản lượng mía khoảng 13 triệu tấn và sản lượng đường khoảng 1,25 triệu tấn, giảm 5% so với niên vụ 2018/2019.

Hiện tại cả nước có 36 nhà máy đường, tổng công suất thiết kế khoảng 150.000 tấn mía/ngày, tăng 12,7 lần so với năm 1995. Diện tích mía cả nước có khoảng 300.000ha, tăng khoảng 10 lần so với năm 1995. Hàng năm ngành mía đường đã sản xuất khoảng 1,5 triệu tấn đường, tạo giá trị khoảng 300.000 tỷ đồng, đảm bảo nhu cầu tiêu dùng trong nước, tham gia bình ổn thị trường.

Tại buổi làm việc, đại diện lãnh đạo Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, ở các nước, cơ cấu sản phẩm đường chỉ chiếm 60%, còn lại 40% là các sản phẩm phụ, trong khi đó các nhà máy của Việt Nam chủ yếu làm ra sản phẩm đường nên chi phí giá thành sản xuất cao, không đủ sức cạnh tranh với đường của các nước, nhất là Thái Lan.

Vì vậy, câu chuyện cơ cấu lại công nghiệp chế biến đường theo hướng đa dạng hóa sản phẩm, hình thành chuỗi giá trị sản phẩm nhằm giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành, đủ khả năng cạnh tranh đã được đặt ra với mục tiêu phấn đấu giá thành đường dưới 10.000 đồng/kg.

Theo hướng đi này, cùng với sản phẩm đường các loại, các doanh nghiệp sẽ phát triển thêm các sản phẩm: điện sinh khối từ bã mía; nhiên liệu sinh học...

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường tư vấn nên tận dụng bã mía để làm giá thể nấm - đây là một hướng tiếp cận mới.

"Mô hình trồng nấm rơm tại Lâm Đồng, cứ 1m2 nấm rơm trồng bằng công nghệ của Nhật Bản cho 20 kg nấm, giá thị trường 150.000 đồng/kg", Bộ trưởng dẫn chứng. Với công nghệ như vậy, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường khẳng định, “bã mía quý hơn nước mía” và khuyên các doanh nghiệp nên sang Nhật Bản học công nghệ, nhập giống gốc về...

Để nâng cao sức cạnh tranh cho ngành mía đường, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho rằng: “Phải giảm tối đa giá thành ở tất cả các khâu sản xuất, nâng cao giá trị cho các nhóm sản phẩm. Thời gian tới, Bộ NN&PTNT sẽ đồng hành cùng hiệp hội, doanh nghiệp mía đường nhằm thúc đẩy sản xuất giống 3 cấp, đáp ứng đủ giống cho nông dân trồng, qua đó nâng cao năng suất trồng mía của Việt Nam lên 90 - 100 tấn/ha, thay vì 50 - 60 tấn/ha như hiện nay..."./.

Phúc Nguyên