Thống đốc Lê Minh Hưng giải trình tại phiên họp.

Giải trình rõ về phương án “chuyển giao bắt buộc”

Sáng 18/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD). Nhiều vấn đề quan trọng đã được thành viên UBTVQH thảo luận tại phiên họp như phương án xử lý cho các ngân hàng yếu kém, trách nhiệm của người tham gia tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém, cho vay với các ngân hàng đã được kiểm soát đặc biệt, quy định về sở hữu chéo….

Cho ý kiến về phương án xử lý các ngân hàng yếu kém, một số ý kiến trong UBTVQH đề nghị cần làm rõ hơn các điều kiện liên quan đến các phương án xử lý, phương án chuyển tiếp với các ngân hàng mua 0 đồng. Theo Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, NHNN phải giải trình rõ, làm rõ khái niệm chuyển giao bắt buộc, hay mua 0 đồng, xem xét dưới góc độ Hiến pháp.

Nhất trí với nguyên tắc trong trường hợp đặc biệt, Chính phủ được sử dụng một số biện pháp đặc biệt để đảm bảo an toàn hệ thống, tuy nhiên Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng cũng lưu ý các vấn đề liên quan đến quyền tài sản của cổ đông, quyền tài sản của công dân đã được Hiến pháp bảo hộ.

Giải trình vấn đề này, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng cho biết hiện nay phương án cơ cấu lại TCTD gồm 4 phương án: Phương án phục hồi; Phương án giải thể; Phương án chuyển giao bắt buộc; và Phương án phá sản. Như vậy, là không còn phương án mua 0 đồng.

Đối với 3 ngân hàng đã mua 0 đồng trước đây, hiện nay phương án xử lý cuối cùng với các ngân hàng này vẫn lúng túng vì cơ sở pháp lý chưa đầy đủ, nên Chính phủ chưa thể thông qua phương án. Do đó, dự thảo đã bổ sung quy định xử lý các ngân hàng thương mại đã được mua bắt buộc trước ngày Luật này có hiệu lực gồm quy định về cơ chế xử lý trong trường hợp sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, xây dựng mới phương án xử lý ngân hàng thương mại đã mua bắt buộc và các nguyên tắc thực hiện việc chuyển nhượng các ngân hàng thương mại đã mua bắt buộc cho TCTD, nhà đầu tư khác. Về quyền tài sản, Thống đốc cho biết cả 3 ngân hàng này khi thực hiện mua 0 đồng trước đây đều đã trong tình trạng âm vốn, không còn tài sản, không còn năng lực tài chính để tự xử lý nên buộc Nhà nước phải tiếp quản.

Không miễn trách nhiệm cho cán bộ tham gia tái cơ cấu ngân hàng

Một vấn đề khác cũng được bàn luận nhiều tại phiên họp là quy định miễn trách nhiệm cho các cán bộ được chỉ định tham gia tái cơ cấu ngân hàng yếu kém tại điều 147.

Theo dự thảo “Cán bộ, công chức, thành viên ban kiểm soát đặc biệt, người của tổ chức tín dụng được NHNN chỉ định tham gia xây dựng, tổ chức thực hiện, hỗ trợ thực hiện cơ cấu lại TCTD được kiểm soát đặc biệt được pháp luật bảo vệ, miễn trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao trung thực, đúng quy định pháp luật, đúng phương án được duyệt, vì lợi ích chung của hệ thống các TCTD, bao gồm cả trường hợp phương án cơ cấu lại TCTD được kiểm soát đặc biệt không đạt được mục tiêu đã được phê duyệt”.

Ủng hộ quan điểm này, Ủy ban Kinh tế cho rằng cán bộ được điều động tham gia vào quá trình cơ cấu lại các TCTD yếu kém phải tham gia xử lý một công việc rất khó, phức tạp, không có tiền lệ, quy định của pháp luật lại chưa được đầy đủ và một số trường hợp gặp rủi ro pháp lý. Từ thực tế đó, không ít cán bộ tìm cách từ chối khi được giao thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến xử lý TCTD yếu kém, đây là vấn đề đang vướng mắc hiện nay.

Tuy nhiên, tại phiên họp, nhiều thành viên chưa ủng hộ quy định điều này tại dự thảo. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga, cần cân nhắc kỹ quy định này bởi hiện nay việc miễn trách nhiệm hình sự không quy định tại luật chuyên ngành mà chỉ quy định tại Bộ Luật Hình sự. Nếu quy định tại luật này sẽ là sự thay đổi về lập pháp. Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển cũng cho rằng, để tránh phá vỡ hệ thống các luật khác, thì tránh sửa những nội dung liên quan đến các luật khác.

Kết luận phiên họp, UBTVQH nhất trí với nhiều nội dung của dự thảo như quy định về phá sản, về lãi suất.... Tuy nhiên, quy định về miễn trách nhiệm, miễn một số loại thuế được đề nghị bỏ ra khỏi dự thảo và chỉ được xem xét khi sửa luật liên quan.

H.Y