Tạo hành lang pháp lý vượt trội

Ngày 29/8, UBND TP. Hà Nội tổ chức Hội thảo “Xây dựng các Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân (HĐND) TP. Hà Nội phục vụ phát triển khoa học, công nghệ gắn với triển khai thi hành Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô số 39/2024/QH15” để lấy ý kiến góp ý 6 dự thảo Nghị quyết quan trọng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mà HĐND TP dự kiến ban hành, nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 và triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Cụ thể, Nghị quyết quy định chi tiết một số chính sách đặc thù phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của TP. Hà Nội; Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo của TP. Hà Nội (thực hiện Khoản 1; điểm d Khoản 3; Khoản 5 Điều 23 của Luật Thủ đô);

Nghị quyết quy định hoạt động thử nghiệm có kiểm soát tại TP. Hà Nội (thực hiện Điều 25 Luật thủ đô); Nghị quyết thông qua Đề án “Thành lập Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội”; Nghị quyết phê duyệt Đề án thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm thành phố Hà Nội (Thực hiện Điều 36 của Luật Thủ đô); Nghị quyết thông qua Đề án thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Tại hội thảo, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Trần Anh Tuấn nhấn mạnh, dự thảo 6 Nghị quyết trên dự kiến sẽ được HĐND TP. Hà Nội xem xét, thông qua tại kỳ họp HĐND tháng 9/2025. Nội dung các Nghị quyết thể hiện tinh thần đổi mới mạnh mẽ và mang tính đột phá nhằm cụ thể hóa Luật Thủ đô 2024 và Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Quang cảnh hội thảo.

Các nghị quyết không chỉ tạo hành lang pháp lý đồng bộ mà còn mở ra những cơ chế mới, vượt trội để thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Thủ đô. Các dự thảo Nghị quyết đã được công khai lấy ý kiến trên Cổng thông tin điện tử của thành phố, góp ý của các đơn vị liên quan, gửi Sở Tư pháp thẩm định và xin ý kiến phản biện xã hội qua Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Thành phố với từng nghị quyết.

Điểm nổi bật trong các nghị quyết là lần đầu tiên quy định cơ chế lập dự toán cho nhiệm vụ khoa học - công nghệ cấp cơ sở, kết hợp với chính sách thu hút nhân tài và cơ chế khoán chi linh hoạt, giúp đơn giản hóa thủ tục và tăng hiệu quả quản lý...

Đặc biệt, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) là chính sách chưa có tiền lệ, cho phép doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ mới trong môi trường an toàn, tháo gỡ khoảng trống pháp lý và nâng cao sức cạnh tranh.

Bên cạnh đó, việc thành lập Sàn Giao dịch công nghệ, Quỹ đầu tư mạo hiểm và Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội sẽ tạo dựng hạ tầng hiện đại, nguồn vốn linh hoạt và không gian hội tụ tri thức - công nghệ - tài chính, biến Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước và khu vực.

PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng cho biết, 6 nghị quyết bao quát nhiều khía cạnh từ cơ chế đặc thù, quỹ đầu tư mạo hiểm, sàn công nghệ, đến thử nghiệm có kiểm soát và hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Sự đồng bộ này giúp tạo ra hệ sinh thái hoàn chỉnh, tránh tình trạng “chính sách có nhưng rời rạc”, từ đó thúc đẩy hiệu quả ngay từ đầu.

Thể chế đúng và trúng sẽ tạo động lực phát triển

Tham gia góp ý vào các nghị quyết, các đại biểu đều thống nhất, 6 nghị quyết trên được thông qua sẽ tạo cú hích, tiền đề để cho Thủ đô phát triển và cho rằng Hà Nội cần sớm ban hành chùm 6 nghị quyết về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, quá trình xây dựng phải bảo đảm tính khả thi, thực tiễn và gắn với nhu cầu thực tế của Thủ đô.

Hà Nội quyết tạo đột phá về khoa học, công nghệ. Ảnh: TL

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhấn mạnh, thể chế đúng và trúng sẽ tạo động lực phát triển cho Thủ đô. Hà Nội cần chỉ đạo cụ thể để các xã, địa phương không chỉ chuyển đổi số mà còn khơi dậy tiềm năng nội tại nhằm phát triển công nghệ cao. GS Nguyễn Đình Đức đề nghị thành phố ban hành văn bản chỉ đạo chi tiết, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa cơ sở và các trường đại học trong quá trình chuyển đổi số, đồng thời đưa các địa phương vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Từ góc độ doanh nghiệp khởi nghiệp, Chủ tịch Tập đoàn NextTech Nguyễn Hòa Bình đánh giá, Hà Nội đang có một chuỗi Nghị quyết mang tính tổng thể, liên thông, đặt nền tảng phát triển cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong 10 – 20 năm tới. Đặc biệt, Nghị quyết về cơ chế sandbox là “cực kỳ quan trọng và mang tính nền tảng”, bởi sự linh hoạt là yếu tố sống còn với đổi mới sáng tạo.

Ông Nguyễn Hòa Bình đề xuất, cơ chế sandbox nên trao quyền cho các cơ quan chuyên môn quyết định nhanh trong phạm vi chuyên môn; đồng thời cần gắn với chính sách quảng bá quốc tế để thu hút startup nước ngoài đến Hà Nội thử nghiệm. Về nghị quyết thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo, ông Bình góp ý, với đổi mới sáng tạo, Nhà nước nên đóng vai trò vốn mồi, nhường không gian cho các tổ chức xã hội, doanh nghiệp tham gia đầu tư mạnh mẽ.