| Ba trụ cột mở đường cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp |
Theo phân tích từ FiinGroup, bước sang tháng 3/2026, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tiếp tục phản ánh rõ trạng thái trầm lắng của giai đoạn đầu năm, trong bối cảnh hoạt động phát hành mới ở mức thấp và doanh nghiệp vẫn trong quá trình hoàn tất báo cáo tài chính năm 2025 cũng như xây dựng kế hoạch huy động vốn cho năm tài chính mới.
Tính đến ngày 9/3/2026, tổng giá trị TPDN lưu hành ước đạt khoảng 1,39 triệu tỷ đồng, giảm nhẹ 0,2% so với cuối tháng 1 và với cuối năm 2025.
Về cơ cấu, phát hành riêng lẻ chiếm ưu thế với khoảng 88,8% tổng quy mô, tương ứng 1,23 triệu tỷ đồng, dù đã giảm 0,6% so với tháng trước. Ngược lại, kênh phát hành ra công chúng có xu hướng ổn định hơn, đạt khoảng 156,3 nghìn tỷ đồng, tăng 2,2% theo tháng.
 |
Xét theo ngành, khối ngân hàng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với quy mô lưu hành khoảng 691 nghìn tỷ đồng, chiếm gần một nửa toàn thị trường, tăng 0,5% so với tháng trước và tăng mạnh 28% so với cùng kỳ. Nhóm bất động sản đứng thứ hai với khoảng 389,8 nghìn tỷ đồng, giảm nhẹ 1,2% theo tháng, nhưng vẫn tăng 6% so với cùng kỳ năm trước.
Diễn biến trong tháng 2 và kéo dài sang đầu tháng 3 cho thấy, nguồn cung mới trên thị trường vẫn ở mức thấp. Trong tháng 2/2026, tổng giá trị phát hành TPDN đạt khoảng 3,4 nghìn tỷ đồng, giảm 34% so với tháng trước, nhưng tăng 43,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, phát hành ra công chúng chiếm tới 97,6% tổng giá trị, tương đương 3,3 nghìn tỷ đồng và toàn bộ đến từ nhóm ngân hàng, trong khi phát hành riêng lẻ gần như “vắng bóng”, chỉ đạt khoảng 80 tỷ đồng và thuộc về lĩnh vực bất động sản.
| Dữ liệu từ FiinGroup cập nhật đến ngày 9/3 cho thấy, các tổ chức phát hành đã thanh toán khoảng 16,8 nghìn tỷ đồng tiền gốc và lãi trái phiếu từ đầu năm, tương đương 5,2% tổng nghĩa vụ dự kiến cho cả năm 2026. Tuy nhiên, áp lực thanh toán được dự báo gia tăng đáng kể trong các tháng tới. |
Lũy kế 2 tháng đầu năm, tổng giá trị phát hành đạt khoảng 8,5 nghìn tỷ đồng, tăng nhẹ 7% so với cùng kỳ, trong đó phát hành công chúng tiếp tục chiếm ưu thế tuyệt đối với tỷ trọng 96,8%.
Ở góc độ ngành, ngân hàng huy động khoảng 5,5 nghìn tỷ đồng trong hai tháng đầu năm, giảm 27% so với cùng kỳ, chủ yếu từ một số tổ chức lớn như CTG và BID. Ngược lại, nhóm phi ngân hàng ghi nhận gần 3 nghìn tỷ đồng phát hành, tăng mạnh 890% so với cùng kỳ, phần lớn do hiệu ứng nền thấp của năm trước khi hoạt động phát hành bị gián đoạn bởi các quy định mới. Tuy nhiên, nếu xét riêng tháng 2, giá trị phát hành của nhóm này chỉ đạt 80 tỷ đồng, giảm tới 97,2% so với tháng trước, cho thấy tính chất mùa vụ rõ nét trong giai đoạn đầu năm.
Song song với phát hành, hoạt động mua lại trước hạn trong tháng 2/2026 duy trì ở mức thấp, với tổng giá trị khoảng 2,7 nghìn tỷ đồng, tăng mạnh so với tháng trước nhưng vẫn giảm 55% so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, bất động sản chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị mua lại, đạt khoảng 1,9 nghìn tỷ đồng. Lũy kế 2 tháng đầu năm, tổng giá trị mua lại đạt khoảng 3,6 nghìn tỷ đồng, giảm tới 83% so với cùng kỳ, trong đó khối ngân hàng gần như không ghi nhận hoạt động mua lại đáng kể.
Trong nửa đầu năm 2026, tổng dòng tiền cần thanh toán (bao gồm cả gốc và lãi) ước khoảng 122,5 nghìn tỷ đồng, tăng 49,2% so với cùng kỳ, trong đó phần lớn đến từ khối phi ngân hàng với 107,5 nghìn tỷ đồng. Riêng áp lực đáo hạn gốc của khối này dự kiến khoảng 76,1 nghìn tỷ đồng, tăng 91,6% so với cùng kỳ, với bất động sản chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 52,4 nghìn tỷ đồng.
 |
Trong tháng 4/2026, nghĩa vụ thanh toán trái phiếu dự kiến khoảng 23,3 nghìn tỷ đồng, tăng 18,6% so với tháng trước, với gần 16 nghìn tỷ đồng thuộc về nhóm bất động sản. Áp lực đáo hạn gốc cũng tập trung mạnh trong giai đoạn này, khi riêng tháng 4 ước có khoảng 16,9 nghìn tỷ đồng trái phiếu đến hạn, tăng 37,5% so với tháng 3 và gấp 3,4 lần so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, bất động sản chiếm tới 80,8%, tương đương khoảng 13,7 nghìn tỷ đồng. Một số doanh nghiệp có khối lượng đáo hạn lớn trong tháng gồm VIC và VHM, mỗi đơn vị khoảng 4 nghìn tỷ đồng, cùng với bất động sản TCO khoảng 3 nghìn tỷ đồng.
Ngoài nghĩa vụ gốc, áp lực chi trả lãi cũng ở mức đáng chú ý. Trong tháng 4/2026, tổng giá trị lãi trái phiếu đến hạn của khối phi ngân hàng ước khoảng 4,4 nghìn tỷ đồng, trong đó bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 2,3 nghìn tỷ đồng, tương đương hơn một nửa tổng nghĩa vụ lãi. Tính chung nửa đầu năm, nghĩa vụ lãi của khối phi ngân hàng dự kiến khoảng 31,3 nghìn tỷ đồng, với bất động sản chiếm gần 55%.
Bên cạnh áp lực thanh toán, chất lượng tín dụng của thị trường cũng đặt ra một số vấn đề đáng lưu ý. Trong tháng 2/2026, có 26 mã trái phiếu của 12 tổ chức phát hành ghi nhận tình trạng tái cấu trúc nợ hoặc chậm thanh toán gốc và lãi, phản ánh những khó khăn vẫn hiện hữu trong một bộ phận doanh nghiệp, đặc biệt ở nhóm phi ngân hàng.
Trên thị trường thứ cấp, thanh khoản trong tháng 2 đạt khoảng 75,4 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 5 nghìn tỷ đồng mỗi ngày, giảm 19,3% so với tháng trước do hiệu ứng sau giai đoạn giao dịch sôi động cuối năm, nhưng vẫn tăng 25,1% so với cùng kỳ.
Dòng tiền có xu hướng dịch chuyển về các trái phiếu có kỳ hạn còn lại ngắn, đặc biệt là nhóm 1 - 3 năm, phân khúc duy nhất ghi nhận tăng trưởng giao dịch trong tháng. Xét theo ngành, giao dịch tiếp tục tập trung ở trái phiếu ngân hàng và bất động sản, chiếm khoảng 74,4% tổng giá trị toàn thị trường./.
