Chia sẻ tại tọa đàm, đại diện ban tổ chức cho biết, dịch Covid-19 bùng phát đã ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế của cả nước, trong đó hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) của doanh nghiệp (DN) cũng bị ảnh hưởng đáng kể. Cùng với đó, xung đột quân sự Nga - Ukraine và giá dầu thế giới tăng, dẫn đến chi phí vận tải, logistics tăng cao càng làm cho chi phí XNK gia tăng. Ghi nhận từ các DN gần đây cho thấy, phí chuyên chở container tiếp tục được nhiều hãng tàu thông báo điều chỉnh tăng đến 20%, dù mức giá đã rất cao, tăng vài lần so với trước khi có dịch. Chi phí bị đẩy lên cao, khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam giảm, nhiều DN xuất khẩu chấp nhận hòa vốn, thậm chí bị lỗ để xuất khẩu hàng hóa nhằm duy trì mối quan hệ làm ăn với khách hàng.
Theo ông Trần Việt Huy - Trưởng Ban Hải quan và thuận lợi hóa thương mại, Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam, đại dịch Covid-19 đã làm đảo lộn chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó có hoạt động logistics. Kết quả khảo sát mức độ ảnh hưởng của dịch Covid-19 đối với hoạt động của DN ngành logistics mới đây cho thấy, trong quý I/2020 có khoảng 15% DN bị giảm 50% doanh thu so với năm 2019, hơn 50% DN giảm số lượng dịch vụ logistics trong nước và quốc tế từ 10% - 30%. Khoảng 97% DN kinh doanh dịch vụ logistics là vừa và nhỏ nên bị tác động nặng nề.
 |
| Nguồn: Khảo sát của Ngân hàng Thế giới năm 2020 Đồ họa: Hồng Vân |
Từ tháng 5/2020, hoạt động logistics được phục hồi theo nền kinh tế nhưng hiện nay, khoảng 20% DN kinh doanh dịch vụ logistics vẫn còn suy giảm về hoạt động. So với trước đại dịch, lượng hàng hóa vận tải qua biên giới, đặc biệt với Trung Quốc vẫn bị tắc nghẽn… Các chi phí phát sinh ảnh hưởng đến hoạt động XNK của DN bao gồm chi phí phòng chống dịch, giảm năng suất lao động; chi phí chuyển đổi mô hình, thị trường chuỗi cung ứng mới, giá nguyên, nhiên liệu tăng liên tục. Đặc biệt, việc chi trả cho các dịch vụ logistics tăng cao; chi phí liên quan cước vận tải quốc tế, lưu kho bãi và phí dịch vụ gia tăng kèm chi phí trả cho các rủi ro xuất nhập khẩu…
Đồng ý với những ý kiến trên, ông Đào Duy Tám - Phó Cục trưởng Cục Giám sát quản lý về hải quan (Tổng cục Hải quan), cũng nêu nhiều nguyên nhân khiến chi phí logistics thời gian qua tăng cao và khó kéo giảm, như tình hình dịch Covid-19 của một số quốc gia vẫn giữ chính sách ‘‘zero Covid’’, giá xăng dầu tăng, xung đột Nga - Ukraine…
Dưới góc độ quản lý, ông Đào Duy Tám cho biết, bên cạnh việc hoàn thiện hệ thống thể chế, văn bản quy phạm pháp luật, Tổng cục Hải quan đã triển khai nhiều giải pháp về ứng dụng công nghệ thông tin và hiện đã cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 cho 215/237 thủ tục hành chính.
Ngoài ra, Tổng cục Hải quan đã cung cấp miễn phí phần mềm khai hải quan cho DN hoạt động trong lĩnh vực XNK; tham mưu Bộ Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 38/QĐ-TTg ngày 12/1/2021 phê duyệt đề án “Cải cách mô hình kiểm tra chất lượng, kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng hóa nhập khẩu”. Đồng thời, tổng cục phối hợp với các bộ, ngành rà soát các quy định pháp luật về quản lý và kiểm tra chuyên ngành (KTCN) để kịp thời phát hiện những bất cập, vướng mắc, kiến nghị các bộ, ngành sửa đổi, bổ sung các quy định về quản lý và KTCN hoặc có ý kiến để kịp thời hướng dẫn DN thực hiện.
Tiếp tục đẩy mạnh cải cách, tạo thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệpTrong giai đoạn tới, Hải quan Việt Nam sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính một cách sâu rộng, toàn diện nhằm giảm thời gian thông quan hàng hóa, tạo thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệp. Trong đó, tái thiết kế tổng thể hệ thống công nghệ thông tin ngành Hải quan, hướng tới hải quan số, hải quan thông minh… |
Các giải pháp này đã góp phần đáng kể vào việc cắt giảm thời gian thông quan hàng hoá qua biên giới, tiết kiệm được nhiều chi phí cho DN, giúp các DN nâng cao năng lực cạnh tranh.
Về kéo giảm chi phí XNK, ông Đào Duy Tám khẳng định, việc thông quan một lô hàng liên quan đến nhiều đơn vị, nên việc cắt giảm chi phí phải có sự chung sức của tất cả các cơ quan liên quan. Cụ thể như việc cấp phép, KTCN liên quan đến thủ tục XNK của các bộ, ngành còn chưa được đồng bộ, văn bản pháp luật ban hành quản lý chuyên ngành còn chồng chéo…
Bên cạnh đó, do hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, ngành liên quan đến thủ tục XNK rất lớn nên DN nếu không thường xuyên làm thủ tục XNK thì có thể sử dụng đại lý hải quan có uy tín để tránh bị sai sót, nhầm lẫn. Song song với đó, cũng cần vừa chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh, tận dụng cơ chế xác định trước hàng hóa, mã số, định giá hàng hóa trước khi làm thủ tục; tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.
