Chính sách tài khóa - tiền tệ đồng hành: Giữ vững ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát

Giảm thuế, phí để kích thích tổng cầu

Theo Bộ Tài chính, năm 2025, chính sách tài khóa được triển khai chủ động, linh hoạt, có trọng tâm, theo hướng mở rộng có kiểm soát, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp và người dân phục hồi sản xuất - kinh doanh, đồng thời giữ vững kỷ luật ngân sách, giúp ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Một trong những giải pháp nổi bật là tiếp tục giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT). Theo đó, Bộ Tài chính đã khẩn trương nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền các giải pháp hỗ trợ phù hợp về thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất để áp dụng cho năm 2025 và năm 2026.

Bước sang năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030, mục tiêu kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng bình quân khoảng 4,5%. Ảnh: Đức Thanh

Cụ thể, theo Nghị quyết số 174/2024/QH15 và Nghị quyết số 204/2025/QH15, chính sách giảm 2% thuế suất GTGT được kéo dài trong 6 tháng đầu và 6 tháng cuối năm 2025, đồng thời áp dụng cho cả năm 2026 với phạm vi mở rộng. Dự kiến tổng số tiền thuế được giảm lên tới khoảng 121.740 tỷ đồng, trong đó riêng năm 2026 khoảng 82.200 tỷ đồng.

Việc sửa đổi Luật Thuế GTGT (Luật số 149/2025/QH15) cũng góp phần tháo gỡ vướng mắc về hoàn thuế, hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, phục hồi sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.

Cùng với đó, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu tiếp tục được duy trì ở mức giảm cho năm 2025 như đã áp dụng trong năm 2024, qua đó góp phần ổn định chi phí đầu vào và mặt bằng giá.

Ở lĩnh vực thuế nhập khẩu, các nghị định sửa đổi Biểu thuế xuất nhập khẩu ưu đãi giúp giảm khoảng 5.000 tỷ đồng tiền thuế mỗi năm, đồng thời kéo dài chương trình ưu đãi thuế cho công nghiệp hỗ trợ ô tô đến hết năm 2027. Điều này không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, mà còn củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn.

Gia hạn, miễn, giảm nghĩa vụ tài chính

Về phí và lệ phí, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 51/2025/NĐ-CP sửa đổi quy định ưu đãi lệ phí trước bạ đối với ô tô điện chạy pin, dự kiến hỗ trợ người dân và doanh nghiệp khoảng 2.400 tỷ đồng mỗi năm.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 64/2025/TT-BTC quy định miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí đến hết ngày 31/12/2026, ước tính hỗ trợ khoảng 3.000 tỷ đồng trong năm 2026. Đồng thời, tiếp tục giảm 10 - 50% nhiều loại phí, lệ phí khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, dự kiến hỗ trợ thêm khoảng 100 tỷ đồng mỗi năm.

Ngoài ra, tiếp tục thực hiện giảm mức thu phí, lệ phí 10 - 50% nhằm khuyến khích sử dụng dịch vụ công trực tuyến (áp dụng đến hết năm 2025) theo Thông tư số 63/2023/TT-BTC ngày 16/10/2023 của Bộ Tài chính. Dự kiến thực hiện chính sách này sẽ hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khoảng 100 tỷ đồng/năm.

Về gia hạn nộp thuế, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 20/2025/NĐ-CP gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước. Đồng thời, Nghị định số 82/2025/NĐ-CP cho phép gia hạn nộp thuế GTGT, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2025, giúp doanh nghiệp và người dân giảm áp lực dòng tiền, ổn định sản xuất - kinh doanh...

Cùng với việc triển khai hiệu quả các chính sách đã ban hành, Bộ Tài chính đang tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành để hoàn thiện và áp dụng các giải pháp cho năm 2026.

Cụ thể, sẽ tiếp tục thực hiện giảm 2% thuế GTGT theo Nghị quyết số 204/2025/QH15. Thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu năm 2026 cũng được điều chỉnh theo Nghị quyết số 109/2025/UBTVQH15, dự kiến làm giảm thu ngân sách khoảng 44.699 tỷ đồng (bao gồm cả phần giảm thuế GTGT).

Chính sách miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí theo Thông tư số 64/2025/TT-BTC tiếp tục được duy trì. Đồng thời, mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân được nâng lên (15,5 triệu đồng/tháng với người nộp thuế; 6,2 triệu đồng/tháng đối với người phụ thuộc), ước tính hỗ trợ người dân khoảng 21.000 tỷ đồng.

Song song đó, chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp được kéo dài đến hết năm 2030, dự kiến miễn khoảng 7.500 tỷ đồng mỗi năm.

Điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu

Nếu chính sách tài khóa đóng vai trò kích thích tổng cầu và hỗ trợ dòng tiền, thì chính sách tiền tệ là “bộ điều tiết” giữ ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối và kiểm soát lạm phát.

Theo báo cáo tổng hợp của Bộ Tài chính về công tác quản lý, điều hành giá năm 2025, định hướng năm 2026, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa trong suốt năm 2025 và tiếp tục định hướng này cho năm 2026.

NHNN sử dụng linh hoạt nghiệp vụ thị trường mở, chào mua giấy tờ có giá hằng ngày với kỳ hạn đa dạng để hỗ trợ thanh khoản hệ thống. Khi cần thiết, phát hành tín phiếu để ổn định tỷ giá và thị trường ngoại tệ. Nhờ đó, thanh khoản hệ thống được bảo đảm, lãi suất liên ngân hàng duy trì ở mức phù hợp.

Trong năm 2025, NHNN giữ nguyên các mức lãi suất điều hành ở mặt bằng thấp, tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp. Lãi suất cho vay bình quân đến cuối năm 2025 ở mức khoảng 8,08%/năm đối với các khoản vay mới, phản ánh nỗ lực giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp, dù áp lực thanh khoản tăng vào cuối năm.

Cơ chế tỷ giá trung tâm tiếp tục được áp dụng, cho phép tỷ giá USD/VND dao động trong biên độ ±5%. Tính đến ngày 31/12/2025, tỷ giá liên ngân hàng ở mức 26.290 VND/USD, tăng 3,19% so với cuối năm 2024 - mức điều chỉnh được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh USD biến động mạnh trên thị trường quốc tế. Sự linh hoạt trong điều hành tỷ giá giúp hấp thu cú sốc bên ngoài, hỗ trợ xuất khẩu, đồng thời góp phần kiểm soát lạm phát.

Về điều hành tín dụng, năm 2025, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,01%, với dư nợ 18,59 triệu tỷ đồng. NHNN định hướng tín dụng vào lĩnh vực sản xuất - kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng, đồng thời kiểm soát chặt chẽ lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro. Việc công khai nguyên tắc phân bổ chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, từng bước giảm can thiệp hành chính thể hiện nỗ lực tiến tới cơ chế thị trường minh bạch, hiệu quả hơn trong năm 2026...

Năm 2026 được dự báo tiếp tục đối mặt nhiều yếu tố khó lường từ bên ngoài, như xu hướng điều chỉnh chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn, biến động giá hàng hóa và rủi ro địa chính trị. Trong bối cảnh đó, chính sách tiền tệ được kỳ vọng tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong ổn định thị trường, hỗ trợ phục hồi và tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao nhất, việc phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa được xem là điều kiện tiên quyết.