Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng của nền kinh tế tiếp tục gia tăng nhanh, yêu cầu phát triển bền vững, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng ngày càng cấp thiết, Bộ Công thương đã xây dựng kế hoạch hành động với trọng tâm xuyên suốt là bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia. Đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt, mà còn là định hướng dài hạn, gắn với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Kế hoạch đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, từng bước giảm phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu truyền thống, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch sang năng lượng sạch, thân thiện với môi trường.

Theo đó, đến năm 2030, tiêu hao năng lượng trên một đơn vị GDP dự kiến giảm từ 1 - 1,5% mỗi năm. Đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, mức tiết kiệm điện tối thiểu đạt 3%/năm, qua đó góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện trong bối cảnh phụ tải ngày càng tăng cao, đặc biệt vào các giai đoạn cao điểm.

Song song với mục tiêu tiết kiệm, kế hoạch cũng chú trọng nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống năng lượng. Tỷ lệ tổn thất điện năng toàn hệ thống sẽ được kéo giảm xuống khoảng 5,8%, không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên, mà còn nâng cao độ tin cậy của hệ thống điện quốc gia. Đặc biệt, 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm được yêu cầu thực hiện kiểm toán năng lượng và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng, tạo nền tảng để doanh nghiệp kiểm soát tiêu hao, tối ưu chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong lĩnh vực năng lượng truyền thống, mục tiêu các nhà máy lọc dầu trong nước đáp ứng khoảng 70% nhu cầu được xác định là giải pháp quan trọng nhằm củng cố an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Tuy nhiên, trọng tâm dài hạn vẫn là thúc đẩy chuyển dịch năng lượng gắn với phát triển các mô hình tiêu dùng mới, đặc biệt trong giao thông.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, tối thiểu 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị sẽ chuyển sang sử dụng điện. Đây là bước đi có ý nghĩa quan trọng trong giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng không khí đô thị và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Việt Nam phấn đấu đến năm 2030, tối thiểu 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị sẽ chuyển sang sử dụng điện. Ảnh: TL

Để hỗ trợ quá trình này, Bộ Công thương sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với trạm sạc xe điện, bảo đảm an toàn và hiệu suất, đồng thời thúc đẩy phát triển hạ tầng sạc đồng bộ - yếu tố then chốt để mở rộng thị trường xe điện.

Cùng với đó, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong lĩnh vực năng lượng được đẩy mạnh, tập trung vào các công nghệ mới như pin thế hệ mới, động cơ điện hiệu suất cao, cũng như thí điểm sử dụng hydrogen và ammonia trong sản xuất công nghiệp và giao thông vận tải. Đây được xem là hướng đi chiến lược nhằm đón đầu xu thế chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Các giải pháp phát triển năng lượng sạch cũng được triển khai đồng bộ, bao gồm khuyến khích điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, phát triển điện gió quy mô phù hợp và hệ thống lưu trữ năng lượng. Đặc biệt, việc phát triển thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO) được kỳ vọng sẽ tạo cơ chế huy động nguồn lực xã hội, thúc đẩy đầu tư vào các dự án tiết kiệm và sử dụng năng lượng hiệu quả.

Ở chiều ngược lại, các công nghệ lạc hậu, tiêu tốn năng lượng sẽ từng bước bị loại bỏ. Bộ Công thương nghiên cứu lộ trình loại bỏ đèn sợi đốt công suất từ 20W đến 60W, thúc đẩy sử dụng thiết bị tiết kiệm điện. Đồng thời, việc đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học E10 cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm giảm tiêu thụ xăng khoáng, góp phần bảo vệ môi trường và đa dạng hóa nguồn năng lượng.

Bên cạnh chuyển dịch cơ cấu năng lượng, kế hoạch đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm cung ứng đầy đủ năng lượng cho nền kinh tế. Bộ Công thương sẽ chỉ đạo các doanh nghiệp chủ động tìm kiếm nguồn dầu thô, khí, đồng thời điều hành linh hoạt thị trường xăng dầu nhằm hạn chế nguy cơ đứt gãy nguồn cung. Trong lĩnh vực điện, các chương trình điều chỉnh phụ tải (DR) tiếp tục được triển khai, cùng với việc xây dựng chi tiết các kịch bản cung ứng theo tháng, quý và mùa cao điểm, qua đó nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống bất lợi.

Công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường trên toàn chuỗi từ khai thác, sản xuất đến vận chuyển năng lượng, nhằm kiểm soát tổn thất và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên. Đáng chú ý, kế hoạch yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương. Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế ưu đãi cho các dự án tiết kiệm năng lượng và xe điện; Bộ Xây dựng thúc đẩy tiêu chuẩn công trình sử dụng năng lượng hiệu quả./.