Ảnh T.L minh họa
Đây là quan điểm của TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) trong cuộc trao đổi với PV về việc quản lý thị trường vàng thời gian tới.
PV: Hai năm gần đây, thị trường vàng dường như khá ổn định sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có sự can thiệp mạnh mẽ, đưa vàng ra khỏi lưu thông. Như vậy, liệu chúng ta đã có thể yên tâm về vàng trong thời gian tới hay chưa, thưa ông?
TS Nguyễn Đức Thành: Theo tôi, việc tách vàng ra khỏi lưu thông thời gian qua là một chủ trương rất đúng, một thành công của NHNN. Trong bối cảnh nước sôi lửa bỏng lúc đó, tiềm ẩn bất ổn vĩ mô lớn, chúng ta đã dùng những biện pháp mạnh để tách vàng ra khỏi lưu thông. Tuy nhiên đây là những biện pháp tình thế, không mang tính thị trường.
Đã đến lúc NHNN nên xem xét lại vấn đề này, trả lại vàng cho thị trường. Hiện nay trạng thái của vàng vẫn mang tính bất thường, không phải là một thị trường. Tôi cho rằng một trong những thách thức đối với người lãnh đạo mới của NHNN là xây dựng thị trường mua bán vàng tự do hơn, không phải như hiện nay.
PV: Trước đây, để giải quyết tình thế, NHNN đã chỉ cho phép tồn tại một thương hiệu vàng miếng duy nhất. Vậy để có thị trường vàng bình thường, theo ông có nên cho phép nhiều thương hiệu vàng nữa hay không?
TS Nguyễn Đức Thành: Chắc chắn là như vậy, với tình thế lúc đó thì chính sách này tốt, hiệu quả, nhưng rõ ràng đó không phải là biện pháp thị trường.
Như tôi đã nói, chắc chắn nên trả vàng lại cho thị trường, Nhà nước không can thiệp nữa. Bởi vàng chỉ là một hàng hoá, và hàng hoá thì sẽ có nhiều thương hiệu, không nên có chuyện độc quyền. Để khắc phục việc này, tôi cho rằng không khó, nhưng sẽ ảnh hưởng đến các lợi ích đang gắn với việc chỉ có một thương hiệu vàng. Vấn đề là có vượt qua được cản trở về lợi ích hay không?
Việc trả lại thị trường vàng miếng với nhiều thương hiệu, giao dịch nhiều hình thức khác nhau là bình thường. Tuy nhiên, cũng phải hết sức tránh tái diễn quan điểm cho rằng phải huy động vàng, thì bao nhiêu công sức mà chúng ta đã làm để tách vàng ra khỏi hệ thống là hỏng hết.
Hiện nay, vấn đề là phải dứt khoát, dịch chuyển từ trạng thái bất thường hiện nay, vượt qua lực cản nhóm lợi ích để trả lại vàng cho thị trường. Nếu NHNN trong nhiệm kỳ mới mạnh tay, sáng suốt, không làm hỏng phần đã tách vàng ra khỏi lưu thông, mà lại trả lại được vàng cho thị trường hoạt động bình thường thì đó là thành công tuyệt vời.
 |
| TS Nguyễn Đức Thành |
PV: Theo NHNN, từ khi thực hiện Quyết định 24 về quản lý thị trường vàng thì tình trạng đầu cơ vàng không còn nữa. Ông nghĩ thế nào về điều này ?
TS Nguyễn Đức Thành: Việc đánh giá đầu cơ vàng không còn thì có nhiều lý do, ví dụ như thương hiệu bị thâu tóm, hay việc nắm giữ vàng rất rủi ro, làm cho vàng không phải là kênh đầu tư hấp dẫn nữa, nên sự đầu cơ cũng giảm.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa đầu cơ giảm tuyệt đối vì vẫn có những thị trường ngầm. Bởi chừng nào sản phẩm vàng, dù không có thương hiệu, nhưng vẫn mang lại lợi ích trong buôn bán, nắm giữ thì vẫn có những thị trường đó. Rất khó có thể nói chắc chắn rằng, đầu cơ không còn nữa.
Có thể đầu cơ trên vàng miếng không hiện ra rõ ràng, nhưng thị trường liên quan đến tài sản hay các kim loại quý là vàng vẫn tiếp tục tồn tại, biến dạng dưới hình thức này, hình thức khác. Đó cũng là lý do mà chúng ta nên trả lại vàng cho thị trường.
PV: Vậy để trả lại vàng cho thị trường thì có nên xây dựng lại các sàn vàng hay mô hình nào khác, thưa ông?
TS Nguyễn Đức Thành: Trước tiên, nên để cho vàng trở thành hàng hoá bình thường ở cấp độ đầu tiên. Còn việc đầu tư thì lại là thị trường khác, chúng ta có thể hình thành thị trường đó, không ngại, miễn là quản lý được, có cơ chế quản lý đủ để đòn bẩy tài chính này không quá rủi ro, không gây ra bất ổn thị trường.
Về nguyên tắc, các công cụ tài chính đều có các cơ chế để kiểm soát rủi ro. Tôi nghĩ là NHNN với bộ máy kiện toàn, được đầu tư, phát triển từng bước như trong thời gian qua, họ sẽ chủ động được việc này.
PV: Từ một thị trường vàng rất nóng trước đây, nay thị trường vàng đã không còn thu hút nhiều sự quan tâm và cũng không còn quá nhiều biến động, có những thời điểm giá vàng trong nước thấp hơn cả giá thế giới. Theo ông, đây có thể coi là thời điểm chín muồi để đưa vàng quay lại thị trường hay chưa ?
TS Nguyễn Đức Thành: Để nói là chín muồi, đúng điểm rơi hay không thì phải cân nhắc thêm. Những người điều hành, những người thực sự có trách nhiệm có thể có quan điểm khác nhau. Nhưng tôi cho rằng đây là thời điểm phù hợp để thực hiện việc này một cách bài bản. Chính khi vàng không thu hút sự quan tâm thì mới là lúc thuận lợi, có dư địa để thực hiện cải cách. Nếu vào thời điểm ai cũng quan tâm đến vàng thì cải cách sẽ rất khó khăn.
PV: Vào thời điểm thị trường vàng sốt nóng trước đây và được dần tách khỏi hệ thống, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng - khi đó là Phó Thống đốc và là người được phân công phụ trách lĩnh vực này. Vậy ông có kỳ vọng vào kinh nghiệm cũng như sự quyết liệt của người lãnh đạo NHNN mới trong việc quản lý thị trường vàng nói riêng hay các lĩnh vực khác nói chung hay không?
TS Nguyễn Đức Thành: Tất nhiên, tôi rất kỳ vọng vào kinh nghiệm điều hành của Tân Thống đốc. Tuy nhiên, kinh nghiệm, kỹ thuật điều hành là một chuyện, còn có thể vượt qua được các nhóm lợi ích ngăn cản, can thiệp hay không lại là chuyện khác. Tân Thống đốc là con người quyết đoán, mạnh mẽ, có tư duy hiện đại của người trẻ tuổi. Tôi rất tin và hy vọng.
PV: Xin cảm ơn ông!
Hoàng Yến
