Đảm bảo nhiệm vụ thu ngân sách trong bối cảnh khó khăn

Minh Anh
(TBTCO) - Về tình hình thực hiện các nhiệm vụ tài chính - ngân sách nhà nước năm 2023, chia sẻ tại một cuộc tọa đàm gần đây, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định, kết quả thu ngân sách đến nay vẫn đạt theo dự toán, mặc dù có giảm so với cùng kỳ song mức giảm không lớn. Tuy nhiên, dự báo thời gian tới, việc đảm bảo thu ngân sách theo dự toán là khó khăn, thách thức lớn đối với ngành Tài chính.
aa
Đảm bảo nhiệm vụ thu ngân sách trong bối cảnh khó khăn

Không chủ quan trước số thu đang giảm

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, mặc dù số thu nội địa 5 tháng đầu năm đạt khá so dự toán, nhưng đang trong xu hướng giảm. Bộ Tài chính đã thống kê cụ thể các con số này, theo đó: thu tháng 1 đạt 14,7%; tháng 2 đạt 7,7%; tháng 3 đạt 8,9%; tháng 4 đạt 9,9%; ước thực hiện tháng 5 đạt 6,4% dự toán. Nếu không kể thuế thu nhập doanh nghiệp, thu cổ tức, lợi nhuận còn lại, thu chênh lệch thu, chi của ngân hàng nhà nước, thì số thu nội địa 5 tháng bằng khoảng 97,1% so với cùng kỳ năm 2022.

Nhìn sâu vào thu từ 3 khu vực kinh tế (chiếm 53,3% dự toán thu nội địa) cho thấy, số thu 5 tháng ước đạt 49,5% dự toán, tăng 4,2% so cùng kỳ. Tuy nhiên, nếu không kể thuế thu nhập doanh nghiệp đạt khá so dự toán do doanh nghiệp đã tạm nộp 3/5 kỳ theo quy định, thì số thu của 3 khu vực này lại giảm 10,3% so với cùng kỳ năm 2022.

Phân tích kỹ hơn về số thu trên địa bàn, ước tính có 17/63 địa phương thực hiện thu nội địa 5 tháng đạt trên 48% dự toán; 13/63 địa phương có tăng trưởng thu so với cùng kỳ, trong khi có tới 50 địa phương thu thấp hơn so với cùng kỳ.

Mới đây, trong cuộc họp giao ban công tác nhìn lại kết quả 5 tháng và triển khai nhiệm vụ thời gian tới của Bộ Tài chính, lãnh đạo các đơn vị thuế, hải quan đã làm rõ những nguyên nhân khiến số thu ngân sách nhà nước (NSNN) giảm so với cùng kỳ. Theo quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Mai Xuân Thành, lũy kế 5 tháng đầu năm 2023 thu ngân sách do ngành Thuế quản lý ước đạt 663.843 tỷ đồng. Số thu này bằng 48,3% so với dự toán pháp lệnh, bằng 96,9% so với cùng kỳ.

Theo ông Mai Xuân Thành, thu NSNN vẫn đảm bảo theo tiến độ dự toán, nhưng so với các năm trước thì đây là mức thu thấp nhất trong vòng 14 năm. Nếu loại trừ các khoản thu phát sinh theo quý, tháng và các khoản thu đột biến thì diễn biến thu các tháng vẫn trên đà giảm, dự báo các tháng tới cũng chưa có dấu hiệu khởi sắc.

Tương tự, đối với số thu thuế từ hoạt động xuất nhập khẩu do ngành Hải quan quản lý, thu ngân sách trong tháng 5/2023 cũng giảm 6,23% so với tháng trước. Số thu lũy kế 5 tháng đạt 152.942 tỷ đồng, bằng 36% dự toán, giảm 18% so với cùng kỳ năm trước.

Toàn ngành Tài chính cùng nỗ lực vào cuộc

Phân tích nguyên nhân số thu tháng 5/2023 thấp hơn tháng trước đó, theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Hoàng Việt Cường, là do kim ngạch nhập khẩu có thuế của một số mặt hàng có số thu lớn giảm như: ô tô nguyên chiếc các loại đạt 7,6 nghìn chiếc, trị giá đạt 189,5 triệu USD, giảm 37,8% về lượng và giảm 33,6% về trị giá, làm giảm thu 1.287 tỷ đồng; sắt thép các loại đạt 675 nghìn tấn, trị giá đạt 555 triệu USD, giảm 22,1% về lượng và giảm 16,7% về trị giá, làm giảm thu 253 tỷ đồng; điện thoại các loại và linh kiện đạt 166 triệu USD, giảm 27,1%, làm giảm thu 180 tỷ đồng. Đại diện Tổng cục Hải quan cũng cho hay, mức giảm thu ngân sách tháng sau sâu hơn tháng trước và sâu hơn cùng kỳ năm ngoái.

Dự báo các tháng tới cũng chưa có dấu hiệu khởi sắc

Theo quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Mai Xuân Thành, thu ngân sách nhà nước vẫn đảm bảo theo tiến độ dự toán, nhưng so với các năm trước thì đây là mức thu thấp nhất trong vòng 14 năm. Nếu loại trừ các khoản thu phát sinh theo quý, tháng và các khoản thu đột biến thì diễn biến thu các tháng vẫn trên đà giảm, dự báo các tháng tới cũng chưa có dấu hiệu khởi sắc.

Những dự báo số thu có xu hướng giảm đã được người đứng đầu ngành Thuế, Hải quan dự báo từ những tháng đầu năm. Còn nhớ vào tháng 3/2023, khi đánh giá lại tình hình thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Cẩn đã dự báo, từ thời điểm đó cho tới tháng 6/2023, số thu từ hoạt động xuất nhập khẩu không tăng nhiều do các đơn hàng không đột biến. Tuy nhiên, tình hình sẽ khả quan hơn vào các tháng cuối năm, do các doanh nghiệp mở rộng sản xuất.

Theo lãnh đạo Tổng cục Thuế, đến thời điểm này, số thu do ngành Thuế quản lý ước đạt 663.843 tỷ đồng, bằng 48,3% so với dự toán pháp lệnh đã là sự cố gắng lớn của đơn vị.

Ngành Thuế đã tổ chức nhiều hội nghị bàn về giải pháp tăng thu ngân sách, trên tinh thần rà soát tất cả các khoản có thể thu, các khoản tiềm năng, cùng với đó, Tổng cục Thuế tổ chức công tác thu bằng cách khoán thu đến từng đơn vị... hướng tới mục tiêu hoàn thành tốt nhiệm vụ thu ngân sách mặc dù còn nhiều khó khăn. Người đứng đầu ngành Thuế khẳng định, cơ quan thuế sẽ theo sát tình hình để cố gắng thu đạt dự toán được giao.

Nhận định tình hình thu NSNN từ hoạt động xuất nhập khẩu tương đối khó khăn, do đó, từ đầu năm, ngành Hải quan đã chủ động chỉ đạo các cục hải quan địa phương, đặc biệt là 8 cục hải quan lớn triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng thu ngân sách. Cơ quan hải quan đã tổ chức gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp, đặc biệt là tại các địa bàn có kim ngạch xuất nhập khẩu có số thu lớn, từ đó, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần tăng thu NSNN.

Thời gian tới, ngành Thuế, Hải quan tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp, tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt gỡ khó trong thực hiện thủ tục nộp thuế, kiểm tra chuyên ngành; đồng thời, đẩy mạnh chống thất thu, thu hồi nợ đọng thuế; tăng cường chấn chỉnh kỷ cương kỷ luật trong thực thi công vụ…

Thu theo chỉ tiêu dự toán

Trong cuộc họp giao ban mới đây của Bộ Tài chính, Thứ trưởng Bộ Tài chính Võ Thành Hưng nhận xét, số thu ngân sách đến thời điểm này đảm bảo dự toán giao, tuy nhiên số thu có xu hướng giảm liên tiếp. Trong những tháng tới, công tác thu ngân sách sẽ khó khăn.

Bên cạnh đó, Chính phủ đang tiếp tục thực hiện các chính sách giảm, giãn thuế, phí, nhất là giảm 2% thuế giá trị gia tăng và giảm một số loại thuế, phí sẽ tác động đến thu ngân sách. Do đó, Thứ trưởng đề nghị Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan, đặc biệt Vụ NSNN phải chủ động có phương án điều hành, kể cả điều hành tổng thể NSNN và điều hành đối với ngân sách địa phương.

Tới đây, các cơ quan thu sẽ tăng cường áp dụng nhiều giải pháp, nhằm thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, giải quyết được các trường hợp nợ đọng thuế, đảm bảo thu theo chỉ tiêu dự toán.

Người đứng đầu ngành Tài chính, tại các cuộc giao ban công tác của bộ, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc đã biểu dương toàn ngành thời gian qua không ngừng nỗ lực vượt qua khó khăn, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được giao trong những tháng đầu năm.

Bộ trưởng đặc biệt lưu ý, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, các đơn vị nhất là cơ quan thuế, hải quan cần bám sát tình hình sức khỏe của doanh nghiệp để có phương án tham mưu kịp thời cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các giải pháp điều hành chính sách tài khóa.

Bộ Tài chính vẫn tiếp tục thực thi các giải pháp để bảo đảm thu đúng, thu đủ và đạt được các mục tiêu của chính sách tài khóa. Đồng thời, Bộ Tài chính chú trọng việc phối hợp với các chính sách vĩ mô, đặc biệt là chính sách tài khóa với chính sách tiền tệ.

Đối với cơ quan thuế, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc đề nghị tập trung vào nghiên cứu, đề xuất triển khai áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu tại Việt Nam; tăng cường quản lý hóa đơn điện tử; thu thuế thương mại điện tử; hoàn thuế giá trị gia tăng…

“Chính sách tài khóa dựa trên sức khỏe doanh nghiệp, do đó, thời gian tới tiếp tục theo sát, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, từ đó có nguồn thu về cho ngân sách nhà nước” - người đứng đầu ngành Tài chính khẳng định.

Minh Anh

Đọc thêm

Trái phiếu doanh nghiệp sẽ trở thành kênh vốn chủ lực cho các dự án hạ tầng

Trái phiếu doanh nghiệp sẽ trở thành kênh vốn chủ lực cho các dự án hạ tầng

(TBTCO) - Với nhu cầu phát triển hạ tầng rất lớn trong giai đoạn tới, việc phát huy vai trò trái phiếu doanh nghiệp để huy động vốn cho các dự án đối tác công - tư (PPP), đang trở thành hướng đi quan trọng, nhằm mở rộng nguồn lực trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Cải cách thủ tục hành chính - khâu đột phá tăng hiệu quả quản lý dự trữ nhà nước

Cải cách thủ tục hành chính - khâu đột phá tăng hiệu quả quản lý dự trữ nhà nước

(TBTCO) - Tiếp nối kết quả đã đạt, năm 2026, Cục Dự trữ Nhà nước đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính. Với nhiều giải pháp mới, ứng dụng công nghệ chuyển đổi số và cách làm linh hoạt, Cục Dự trữ Nhà nước đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính, tinh gọn bộ máy…, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động lĩnh vực dự trữ nhà nước, góp phần xây dựng và phát triển Chính phủ điện tử, Chính phủ số.
Trường Đại học Tài chính - Marketing đẩy mạnh hợp tác khoa học công nghệ

Trường Đại học Tài chính - Marketing đẩy mạnh hợp tác khoa học công nghệ

(TBTCO) - Việc ký kết hợp tác giữa Trường Đại học Tài chính - Marketing (UFM) và các tổ chức khoa học công nghệ được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và tăng cường liên kết trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Kinh tế số “chìa khóa” tái cấu trúc mô hình tăng trưởng

Kinh tế số “chìa khóa” tái cấu trúc mô hình tăng trưởng

(TBTCO) - Trong bối cảnh dư địa tăng trưởng truyền thống dần thu hẹp, kinh tế số được xác định là động lực trung tâm giúp Việt Nam tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng dựa trên công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành động lực thực sự, cần những đột phá về thể chế, công nghệ và năng lực doanh nghiệp.
Giải ngân vượt bình quân cả nước, Hà Nội phát triển hạ tầng và kết nối vùng

Giải ngân vượt bình quân cả nước, Hà Nội phát triển hạ tầng và kết nối vùng

(TBTCO) - Hà Nội xác định giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là nhiệm vụ tài chính - ngân sách, mà còn mang ý nghĩa chính trị quan trọng, đóng vai trò then chốt trong thúc đẩy tăng trưởng, hoàn thiện hạ tầng, tạo việc làm và dẫn dắt đầu tư xã hội. Với định hướng đó, đến nay, thành phố đã giải ngân khoảng 31 nghìn tỷ đồng, đạt 25,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Đầu tư công 5 năm tới: Vốn tăng 2,7 lần, dự án giảm 30%

Đầu tư công 5 năm tới: Vốn tăng 2,7 lần, dự án giảm 30%

(TBTCO) - Tổng số vốn đầu tư công giai đoạn 5 năm tới là khoảng 8,22 triệu tỷ đồng, gấp 2,71 lần số ước giải ngân giai đoạn 2021 - 2025. Tuy nhiên, tổng số dự án sẽ giảm 30% và hệ số ICOR được phấn đấu kéo giảm còn 4,5 - 4,8
Kéo giảm ICOR: Nâng chất tăng trưởng từ đầu tư công

Kéo giảm ICOR: Nâng chất tăng trưởng từ đầu tư công

(TBTCO) - TS. Nguyễn Quốc Việt - Trưởng nhóm Nghiên cứu vĩ mô, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, để cải thiện hệ số sử dụng vốn (ICOR), cần tái cơ cấu đầu tư công theo hướng có trọng tâm, tránh dàn trải, đồng thời bảo đảm cân đối vĩ mô. Đầu tư công phải đóng vai trò “vốn mồi” để cùng khu vực tư nhân kéo giảm ICOR, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, chuyển dịch tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu.
Kế hoạch tài chính 5 năm: Phấn đấu tổng thu 16,4 triệu tỷ đồng, tổng chi khoảng 21,2 triệu tỷ đồng

Kế hoạch tài chính 5 năm: Phấn đấu tổng thu 16,4 triệu tỷ đồng, tổng chi khoảng 21,2 triệu tỷ đồng

(TBTCO) - Trong giai đoạn 2026 - 2030, phấn đấu tổng thu ngân sách khoảng 16,4 triệu tỷ đồng, tổng chi ngân sách khoảng 21,2 triệu tỷ đồng. Tổng mức vay của Chính phủ khoảng 6,497 triệu tỷ đồng.
Xem thêm