Thời gian làm thêm một tháng là không quá 60 giờ

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh cho biết, tiếp thu ý kiến góp ý về việc mở rộng đối tượng làm thêm giờ trong 1 năm không quá 300 giờ, Ủy ban Xã hội và cơ quan chủ trì soạn thảo thống nhất chỉnh lý Điều 1 của dự thảo Nghị quyết theo hướng bổ sung các trường hợp không thực hiện thời giờ làm thêm theo Nghị quyết này như sau: người lao động từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi; người lao động là người khuyết tật nhẹ suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên, khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng; người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; lao động nữ mang thai từ tháng thứ 7 hoặc từ tháng thứ 6 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; lao động nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Về mức trần thời gian làm thêm giờ trong 1 tháng (Điều 2), trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý, vẫn có 2 loại ý kiến về vấn đề này. Loại ý kiến thứ nhất (của Ủy ban Xã hội) cho rằng, việc nâng trần thời gian làm thêm giờ trong 1 tháng lên mức không quá 72 giờ là quá cao mà cơ quan soạn thảo chưa đưa ra căn cứ thuyết phục. Do đó, đề nghị chỉ nên nâng trần thời gian làm thêm giờ trong 1 tháng từ không quá 40 giờ lên không quá 60 giờ, tương ứng với việc được áp dụng thời gian làm thêm tối đa trong 1 năm từ 200 giờ lên không quá 300 giờ (150%). Đây cũng là ý kiến được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam lựa chọn.

Loại ý kiến thứ hai đồng tình nâng trần thời gian làm thêm giờ trong 1 tháng từ không quá 40 giờ lên không quá 72 giờ như tờ trình của Chính phủ và cho rằng, đây là mức hợp lý trong bối cảnh hiện nay. Đây cũng là ý kiến của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, Chủ nhiệm Nguyễn Thúy Anh cho biết.

Do còn hai loại ý kiến khác nhau, Thường trực Ủy ban Xã hội đã xin ý kiến thành viên UBTVQH. Kết quả có 13/18 ý kiến tán thành phương án 1; 5/18 ý kiến tán thành phương án 2. Từ kết quả này, dự thảo thể hiện theo hướng, trường hợp người sử dụng lao động được sử dụng người lao động làm thêm tối đa 300 giờ trong 1 năm có nhu cầu và được sự đồng ý của người lao động thì được sử dụng người lao động làm thêm trên 40 giờ nhưng không quá 60 giờ trong 1 tháng.

Hiệu lực thi hành quy định trong dự thảo Nghị quyết từ 1/4/2022; quy định về thời giờ làm thêm trong 1 năm có hiệu lực từ ngày 1/1/2022 và thể hiện tại Điều 4 dự thảo Nghị quyết. Thời điểm hết hiệu lực sẽ theo Nghị quyết số 30/2021/QH15 của Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung

Hài hòa lợi ích trước mắt và lâu dài

Tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung vẫn bày tỏ mong muốn được UBTVQH ủng hộ đề nghị tăng giờ làm thêm lên 72 giờ. "Đây là giải pháp tạm thời, dù không muốn, nhưng là vấn đề rất cần thiết, các khảo sát cho thấy phần đa người lao động và doanh nghiệp đều đồng tình theo đề xuất của Chính phủ", Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh và nói thêm trên thực tế, do sức ép thời gian hoàn thành đơn hàng, hầu hết doanh nghiệp đều trực tiếp thoả thuận với người lao động, nhưng thoả thuận ngấm ngầm, nên đôi khi quyền lợi người lao động không được đảm bảo.

Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Phạm Tấn Công cũng thể hiện sự đồng tình với đề xuất của Chính phủ. Dẫn số liệu thống kê, Chủ tịch VCCI cho hay hơn hai tháng qua đã có hơn 6 triệu ca nhiễm Covid-19, nếu 1 ca nghỉ 10 ngày sẽ tổn thất hơn 60 triệu ngày công. Chỉ trong 23 ngày đầu tháng 3 này cũng có gần 40.000 ca nhiễm mỗi ngày, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoạt động của nền kinh tế. Do đó, theo ông Phạm Tấn Công, nới trần làm thêm giờ không phải là ưu đãi cho doanh nghiệp, mà là cần thiết cho nền kinh tế.

Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ lưu ý hiện nay, “hậu Covid-19” đang là vấn đề lớn đặt ra và không phải người lao động nào sau khi khỏi Covid-19 cũng có thể duy trì được trạng thái sức khỏe, tâm lý tốt để bắt tay ngay vào làm việc. Ngoài ra, trong suốt thời gian Chính phủ trình UBTVQH xem xét dự thảo Nghị quyết này, cá nhân Chủ tịch Quốc hội không nhận được văn bản nào của doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp gửi tới đề nghị nâng trần thời gian làm thêm giờ trong một tháng lên đến 72 giờ.

Hơn nữa, bên cạnh chính sách về thời giờ làm thêm của người lao động, chúng ta còn nhiều chính sách khác để phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh phòng, chống dịch Covid-19 như chính sách ưu đãi, thu hút người lao động trở lại làm việc. Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần cân nhắc bảo đảm hài hòa lợi ích, giữa lợi ích trước mắt (về kinh tế) và lợi ích lâu dài (về sức khỏe của người lao động) trong giải quyết bài toán thiếu hụt lao động hiện nay.

Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Bộ Y tế lưu ý phối hợp với các bộ, ngành liên quan nhằm đánh giá các di chứng “hậu Covid-19” ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân; Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội báo cáo rà soát thêm các doanh nghiệp mong muốn tăng giờ làm thêm của người lao động để bảo đảm cung cấp đủ đơn đặt hàng, nhằm giải quyết hài hòa giữa lợi ích của doanh nghiệp và người lao động.