Đây là chia sẻ của ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) khi trao đổi với phóng viên TBTCVN xung quanh câu chuyện năng lực cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp (DN) trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới.

* Nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại khi một số khảo sát cho rằng, mới chỉ có khoảng 30-40% DN sẵn sàng trong “sân chơi” hội nhập khi Việt Nam tham gia vào Cộng đồng kinh tế Asean cũng như nhiều hiệp định thương mại tự do khác của khu vực và thế giới. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

- Tôi nghĩ cứ mỗi một lần mở cửa, mỗi một lần hội nhập là một lần chúng ta lo lắng. Lo lắng là cần thiết nhưng nếu quá lo lắng thì không thích hợp. Bởi, bản thân cộng đồng DN có sức sống nội tại, có sự vận động mãnh liệt chứ không hề “bình chân như vại” như chúng ta vẫn nghĩ.

Doanh nghiệp phải thay đổi cách nghĩ, cách làm; chủ động học hỏi kinh nghiệm; cải tiến, đầu tư công nghệ; áp dụng những phương thức sản xuất, kinh doanh phù hợp, hiệu quả. Ông Vũ Tiến Lộc

Chúng ta đã từng trải qua những bước chuyển như thế trong quá trình hội nhập và cộng đồng DN từng bước được “tôi luyện” trải qua thách thức cũng như tận dụng cơ hội từ hội nhập. Trong “sân chơi” lớn có một bộ phận DN không thể cạnh tranh được sẽ phải dừng lại, nhưng cả cộng đồng DN nói chung sẽ biết tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức.

Thực tế chúng ta thấy, việc lãnh đạo từng DN hàng ngày đang phải suy nghĩ để đưa ra những sản phẩm, dịch vụ chất lượng tốt có thể cạnh tranh được trên thị trường, lo “miếng cơm manh áo” cho người lao động thì đấy chính là nỗ lực của họ để trụ vững và hội nhập. Tôi cho rằng, có thể có những DN còn đang lúng túng trong cách thức cạnh tranh, còn trong cộng đồng DN nói chung luôn có tinh thần, nỗ lực để tồn tại vì đấy là đồng tiền, là sự nghiệp của chính họ.

Bởi vậy, tôi cho rằng, còn có những điểm chúng ta chưa hài lòng về sự chuẩn bị của DN nhưng nếu nói đại bộ phận DN chưa chuẩn bị gì, chưa sẵn sàng, hoặc thất bại hàng loạt của DN khi hội nhập thì tôi không đồng tình.

Tuy nhiên, điểm tôi muốn nhấn mạnh là tham gia vào quá trình hội nhập, DN cần có tư duy để bứt phá vươn lên, chứ không nên có tâm lý co lại để trụ vững, hay tồn tại.

Có thể nói, bản thân các DN đã có những sự tự vận động để có thể trụ vững khi Việt Nam tham gia sâu rộng vào quá trình hội nhập sắp tới, nhưng động thái chủ động để tìm cách bứt phá vượt lên là điều tôi chưa thấy ở cộng đồng DN.

* Vậy, DN cần phải làm gì để có thể sẵn sàng tham gia vào những sân chơi hội nhập lớn trong khu vực và trên thế giới, thưa ông?

- Điểm quan trọng nhất là bản thân DN phải thay đổi cách nghĩ, cách làm; chủ động học hỏi kinh nghiệm; cải tiến, đầu tư công nghệ; áp dụng những phương thức sản xuất, kinh doanh phù hợp, hiệu quả.

Tuy nhiên, sự nỗ lực của DN cũng rất cần có chất “xúc tác” hỗ trợ là hành lang pháp lý thông thoáng, môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng, đặc biệt là những chính sách hỗ trợ, thúc đẩy sự phát triển của khu vực DN vừa và nhỏ, DN tư nhân.

VCCI rất mong muốn đề nghị một giai đoạn tái khởi động, một giai đoạn đột phá trong phát triển khu vực kinh tế tư nhân, phát triển DN nhỏ và vừa, coi đây là yếu tố quan trọng nhất tạo nên sức mạnh của nền kinh tế Việt Nam cũng như của cộng đồng DN khi tham gia sâu rộng vào hội nhập kinh tế khu vực và thế giới.

* Với vai trò là tổ chức đại diện cho tiếng nói của cộng đồng DN, VCCI sẽ có những hoạt động hỗ trợ DN như thế nào trong năm 2015, thưa ông?

- Trong năm 2015, VCCI tiếp tục có nhiều hoạt động hỗ trợ cho cộng đồng DN. Trước hết, VCCI tiếp tục tập hợp ý kiến DN để tham gia góp ý, tham mưu, phản biện trong quá trình xây dựng chính sách và thúc đẩy cải cách thể chế tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, bình đẳng cho DN.

Bên cạnh đó, VCCI sẽ tiến hành một loạt chương trình hỗ trợ cho DN để nâng cao năng lực cạnh tranh, trước hết là thiết kế, định hướng các chương trình đào tạo cho DN thông qua mạng lưới các hiệp hội DN trong cả nước.

Ngoài ra, VCCI cũng tiếp tục thúc đẩy các hoạt động xúc tiến thương mại đầu tư, đặc biệt sẽ triển khai các chương trình tuyên truyền phổ biến về hội nhập, tư vấn cho DN về thông tin chính sách và hỗ trợ DN tham gia vào quá trình hội nhập rộng khắp trên các tỉnh, thành phố trong cả nước.

* Xin cảm ơn ông!

Thiện Trần (thực hiện)