Tiềm ẩn tăng giá xăng dầu trên thị trường thế giới
Thông tin giá dầu thô thế giới lao dốc trong những ngày gần đây đã được các chuyên gia và doanh nghiệp dự tính, giá xăng dầu trong nước có thể được cơ quan chức năng điều chỉnh giảm mạnh. Tuy nhiên, đứng trước bài toán điều hành giá, liên Bộ Công thương – Tài chính đã quyết định giảm hơn 600 đồng/lít xăng kể từ ngày 21/3, sau 7 kỳ tăng liên tiếp. Theo đó, mặt bằng giá bán lẻ trong nước với xăng RON 95 giảm 632 đồng/lít còn 29.192 đồng/lít; xăng E5 RON 92 giảm 655 đồng/lít còn 28.330 đồng/lít.
Lý giải về mức giảm nêu trên, theo đại diện Bộ Công thương, đà giảm này do giá bình quân các sản phẩm xăng dầu trên thị trường thế giới giữa 2 kỳ điều hành giảm (mặc dù lại đang có xu hướng tăng trở lại trong vài ngày gần đây).
Cụ thể, bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới giữa kỳ điều hành giá xăng dầu ngày 11/3 và kỳ điều hành ngày 21/3 là 121,912 USD/thùng với xăng RON 92 (dùng để pha chế xăng E5 RON 92) giảm 10,340 USD/thùng, tương đương giảm 7,82%. Xăng RON 95 là 125,842 USD/thùng, giảm 7,3% và dầu diesel là 122.338 USD/thùng giảm 15,74% so với kỳ trước. Tuy nhiên, mức giảm đối với giá xăng, dầu trong kỳ điều hành ngày 21/3 chỉ ở mức 2,9% với xăng RON 95; 2,3% với xăng E5 RON 92 và 6,9% với dầu diesel.
Đại diện Bộ Công thương cho biết thêm, nguyên nhân điều chỉnh ở mức giảm nhẹ là do thị trường xăng dầu thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp. Giá xăng, dầu sau khi giảm trong những ngày giữa tháng 3 lại có xu hướng tăng trở lại.
Hạ nhiệt giá xăng dầu thông qua điều chỉnh thuế bảo vệ
môi trường Theo chỉ đạo của Chính phủ, trong bối cảnh giá dầu thô thế giới tiếp tục tăng thì sẽ phải tính giảm thêm các công cụ thuế, phí khác và kết hợp các chính sách an sinh, xã hội… Để hạ nhiệt giá xăng dầu, Chính phủ đề nghị giảm 50% thuế bảo vệ môi trường với xăng, dầu. Nếu nghị quyết này được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, thì giá xăng từ ngày 1/4 sẽ được giảm 2.200 đồng/lít (gồm GTGT) và giá dầu cũng sẽ được điều chỉnh 1.100 đồng/lít. |
Bên cạnh đó, để có dư địa điều hành giá trong các kỳ tới khi thị trường còn diễn biến phức tạp và để giá các mặt hàng xăng dầu trong nước biến động theo xu hướng thế giới, liên bộ quyết định giảm chi sử dụng quỹ bình ổn và bắt đầu trích lập quỹ này từ 50 - 400 đồng/lít đối với một số mặt hàng. Do đó, đây cũng là một yếu tố khiến giá xăng giảm ít hơn ở mức 655 đồng/lít với xăng E5 RON 92, 632 đồng/lít với RON 95 và dầu diesel giảm 1.630 đồng/lít…
Đồng thuận với cách thức điều hành của liên bộ, một số chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, mức giảm của giá xăng trong nước không chỉ phụ thuộc vào giá thế giới, mức trích lập quỹ bình ổn. Khoảng 4 ngày gần đây, giá dầu thế giới đã bật tăng trở lại, hiện ở mức hơn 110 USD/thùng. Do đó, liên bộ cũng phải trích lập quỹ để có dư địa ở kỳ điều hành tới có khả năng xăng sẽ tăng trở lại.
Điều hành giá bám sát diễn biến giá xăng dầu thế giới
Tại Phiên họp thứ 9 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào ngày 16/3 mới đây, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị Chính phủ cần xây dựng kịch bản rõ ràng về đảm bảo an toàn, an ninh năng lượng, đảm bảo cung cầu, về giá xăng dầu trong bất cứ tình huống và hoàn cảnh nào; điều hành giá xăng dầu bám sát diễn biến giá xăng dầu thế giới, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, ngành Công thương đang thực hiện đồng bộ 4 giải pháp, trong đó, đẩy mạnh nguồn nhập khẩu, đảm bảo nguồn cung xăng dầu kịp thời cho thị trường khi các yếu tố về nguồn từ trong nước và thế giới có diễn biến bất lợi (tăng công suất của nhà máy lọc dầu Bình Sơn; khắc phục sự cố của Nghi Sơn; tăng nhập khẩu để bù đắp nguồn thiếu hụt từ Nghi Sơn thậm chí tính tới kịch bản Nghi Sơn ngừng hoạt động); tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường và xử lý nghiêm các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu vi phạm pháp luật, đặc biệt là hành vi găm hàng, chờ tăng giá.
Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên đã khẳng định nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong 2 tháng đầu năm luôn được bảo đảm. Trong tháng 3, với lượng cung ứng xăng dầu dự kiến khoảng 3 triệu m3 (gồm tồn kho từ tháng trước chuyển sang là 1,2 triệu m3; sản xuất trong nước là 1,2 triệu m3 và nhập khẩu khoảng 600 nghìn m3) hoàn toàn đáp ứng đủ nhu cầu (khoảng 1,8 triệu m3/tháng) và cho phép tồn kho gối đầu sang tháng 4.
Đảm bảo nguồn cung và không bị động do giá thị trường thế giới, Bộ Công thương cũng hướng đến việc sửa đổi quy định về kinh doanh xăng dầu tại Nghị định 83/2014 và Nghị định 95/2021. Trong đó, bộ sẽ quan tâm đến thời gian điều hành giá xăng dầu trong nước theo chu kỳ 10 ngày như hiện nay sẽ tính đến việc rút ngắn còn 3 - 5 ngày để đảm bảo sát với giá thị trường thế giới.
Đồng thời để đảm bảo dự trữ nguồn hàng của doanh nghiệp, Nghị định số 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu trước đây yêu cầu doanh nghiệp đầu mối phải đảm bảo dự trữ lưu thông 30 ngày. Còn doanh nghiệp sản xuất dự trữ dầu thô từ 30 - 60 ngày. Tuy nhiên, đến Nghị định số 95/2021/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 83/2014/NĐ-CP ngày 3/9/2014 về kinh doanh xăng dầu rút ngắn mức dự trữ lưu thông với xăng dầu thành phẩm xuống 20 ngày. Điều này dẫn tới rủi ro khi nguồn cung trong nước từ nhà máy lọc dầu thiếu hụt. Chính vì vậy, Bộ Công thương cần có giải pháp hợp lý cho quy định này, nhằm đảm bảo lợi ích của doanh nghiệp và sự chủ động đảm bảo nguồn hàng cho thị trường.
Thanh tra việc chấp hành quy định kinh doanh xăng dầu Bộ Công thương vừa ban hành quyết định thanh tra việc chấp hành quy định của pháp luật trong kinh doanh xăng dầu của một số thương nhân kinh doanh xăng dầu. Theo đó, đoàn thanh tra của bộ sẽ thanh tra việc chấp hành quy định của pháp luật trong kinh doanh xăng dầu của một số thương nhân kinh doanh xăng dầu. Đáng chú ý, quyết định này, ngoài được gửi cho các cá nhân, đơn vị liên quan, còn được gửi cho cả Thanh tra Chính phủ. Đoàn thanh tra sẽ đánh giá chung về hoạt động kinh doanh xăng dầu trong thời kỳ thanh tra, từ ngày 1/1/2021 đến ngày 11/2/2022. Bao gồm, cơ chế hoạt động và đặc thù hoạt động trong giai đoạn từ tháng 10/2021 đến tháng 2/2022; báo cáo đánh giá chung về kết quả đã đạt được, chưa đạt được trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đoàn thanh tra cũng làm rõ việc chấp hành các quy định của pháp luật về kinh doanh xăng dầu. Trong đó, thanh tra các điều kiện đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, như giấy phép kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu xăng dầu, giấy xác nhận đủ điều kiện thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu. Thanh kiểm tra về hệ thống phân phối xăng dầu, bao gồm: cửa hàng bán lẻ xăng dầu thuộc sở hữu của thương nhân hoặc thuê; tổng đại lý kinh doanh xăng dầu hoặc đại lý bán lẻ xăng dầu hoặc thương nhân nhận quyền bán lẻ xăng dầu thuộc hệ thống phân phối của thương nhân... Đoàn thanh tra sẽ làm rõ các vấn đề như việc đăng ký hệ thống phân phối của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu theo quy định...; báo cáo số liệu nhập - xuất - tồn kho xăng dầu; báo cáo định kỳ hàng tháng về tình hình thực hiện nhập khẩu xăng dầu, mua xăng dầu từ nguồn sản xuất trong nước, xuất khẩu xăng dầu. |
