Phó cục trưởng Cục Quản lý rủi ro Bùi Thái Quang phát biểu tại họp báo. Ảnh: Hải Anh

Vượt chỉ tiêu giảm luồng đỏ Chính phủ đề ra

Ông Bùi Thái Quang cho biết, tại Nghị quyết 19-2016 và Nghị quyết 19- 2017/NQ-CP có đặt ra yêu cầu Bộ Tài chính, trực tiếp là Tổng cục Hải quan tích cực cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp (DN) XNK; công khai tiêu chí đánh giá; công khai lý do DN bị phân vào luồng vàng, đỏ và hàng năm giảm tỷ lệ kiểm tra luồng vàng, đỏ.

Thực hiện yêu cầu cải cách hiện đại hóa hoạt động hải quan, trong nhiều năm qua, đặc biệt là từ khi Nghị quyết 19/NQ-CP được Chính phủ ban hành, công tác phân luồng hàng hóa XNK được ngành Hải quan coi trọng và tiến hành một cách bài bản dựa trên việc kiểm soát tuân thủ của DN.

Hiện nay cơ quan hải quan đang áp dụng phương pháp phân luồng tờ khai XNK dựa trên phân loại DN theo tiêu chí tuân thủ pháp luật về quản lý rủi ro được hầu hết cơ quan hải quan trên thế giới áp dụng trong vòng 20 năm qua. “Căn cứ vào mức độ tuân thủ của DN, hàng hóa XNK của DN sẽ được hệ thống thông quan hàng hóa tự động (VNACCS/VCIS) phân luồng theo 3 cấp độ: Miễn kiểm tra (luồng xanh); kiểm tra hồ sơ (luồng vàng); kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa (luồng đỏ)...”, ông Quang nói.

Kết quả năm 2016, cơ quan hải quan đã tiếp nhận và xử lý gần 9,5 triệu tờ khai; trong đó phân luồng xanh hơn 5,67 triệu tờ khai (59,80%); vàng: hơn 3,3 triệu tờ khai (34,84%); đỏ: 508.248 tờ khai (5,36%).

“Cơ quan hải quan thỏa mãn với con số phân luồng đỏ ở mức 5,36%, bởi căn cứ trong quyết định về chiến lược phát triển ngành Hải quan đã được Chính phủ ký ban hành có đưa ra mục tiêu phấn đấu đến 2020, luồng đỏ đạt dưới 7%, thì đến nay chúng tôi đã vượt chỉ tiêu…”, ông Quang nhấn mạnh.

Ông Quang cho biết thêm, năm 2011 khi thành lập Ban Quản lý rủi ro (nay là Cục Quản lý rủi ro), con số luồng đỏ là 14%/tổng tờ khai, nay đã giảm xuống còn hơn 5%. Đây là nỗ lực lớn của cơ quan hải quan khi giảm được 9% luồng đỏ chỉ trong 6 năm.

Việc giảm tỷ lệ luồng đỏ cũng đồng nghĩa DN tiết giảm được chi phí, nhân lực cho việc phải kiểm tra hàng hóa thực tế. Đơn cử như theo phản hồi của DN, mỗi container làm thủ tục tại cảng biển nếu bị phân luồng đỏ sẽ mất trung bình 2 triệu đồng chi phí mở container, đó là chưa kể phải điều động 2 đến 3 nhân viên cùng tham gia giám sát hàng hóa khi cơ quan hải quan có yêu cầu...

DN nên chủ động tuân thủ pháp luật

Trả lời báo chí tại cuộc họp báo, ông Quang cho biết thêm, trong 7 tháng của năm 2017, tỷ lệ luồng vàng gia tăng hơn 3%, luồng xanh giảm hơn 2%, có nguyên nhân chủ quan của DN. Nhiều DN lúng túng trong quá trình khai báo hải quan dẫn đến khai nhầm, khai thiếu thông tin trong hồ sơ chứng từ là khá phổ biến, do đó bị hệ thống VNACCS/VCIS phân vào luồng vàng. Bên cạnh đó, luồng vàng tăng còn có nguyên nhân do tình hình buôn lậu, gian lận không giảm. Thống kê trên hệ thống quản lý của cơ quan hải quan 7 tháng năm 2017 cũng đã phát hiện 4.612 DN có hành vi vi phạm, tăng đáng kể so với cùng kỳ.

Hơn nữa, hiện nay vẫn còn 414 văn bản (trong đó có 231 văn bản chính sách và thủ tục hành chính do các bộ quản lý chuyên ngành đưa ra) điều chỉnh, yêu cầu cơ quan hải quan phải thực hiện kiểm tra hồ sơ DN đã làm cho tỷ lệ luồng vàng cao.

Đề cập đến giải pháp tăng tỷ lệ tờ khai được phân luồng xanh, ông Quang cho biết, thời gian tới ngành Hải quan tiếp tục phối hợp với cơ quan quản lý chuyên ngành thực hiện bổ sung, sửa đổi các quy định kiểm tra chuyên ngành (KTCN) theo hướng đơn giản, không chồng chéo về quy định kiểm tra…

Tuy nhiên theo ông Quang, để cơ quan hải quan có thể giảm được tỷ lệ phân luồng vàng, đỏ, điều quan trọng là do chính bản thân DN quyết định. Tránh những nhầm lẫn không đáng có và bị phân luồng vàng, đỏ, tự thân DN khi tham gia XNK phải tìm hiểu thông tin chế độ chính sách, quy trình thủ tục hải quan, thủ tục của các bộ quản lý KTCN để hiểu và áp dụng đúng trong thực tế.

"Các DN phải luôn chủ động cung cấp thông tin (đúng, kịp thời) về hoạt động kinh doanh, sản xuất của mình cho cơ quan hải quan, có như vậy cơ quan hải quan mới tin tưởng, đánh giá DN có sự tuân thủ pháp luận và tạo điều kiện thuận lợi cho DN thông quan hàng hóa…”, ông Quang nhấn mạnh./.

Ngọc Linh