Việc nâng cao kiến thức về chứng khoán và thị trường chứng khoán từ lâu đã là một trong những ưu tiên của cơ quan quản lý tại Việt Nam. Trong những năm qua, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cùng các tổ chức vận hành thị trường, các thành viên thị trường và cơ sở đào tạo đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiểu biết của công chúng. Qua đó, góp phần xây dựng thị trường chứng khoán ngày càng minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn.
Bên cạnh đó, trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, quản trị công ty gắn với các tiêu chuẩn ESG đang dần trở thành nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút dòng vốn đầu tư và hướng tới phát triển dài hạn. ESG không còn chỉ là yêu cầu mang tính tuân thủ, mà đã trở thành tiêu chí cốt lõi trong chiến lược kinh doanh cũng như trong quá trình ra quyết định của nhà đầu tư.
 |
| Nguồn nhân lực ESG tại Việt Nam hiện vẫn còn hạn chế cả về số lượng và chất lượng. Ảnh: An Thư |
Ông Hà Duy Tùng - Phó Chủ tịch UBCKNN chia sẻ, những năm gần đây, phát triển bền vững và các tiêu chuẩn ESG đã được tích hợp ngày càng sâu rộng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như chiến lược đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính và thị trường vốn. Nhà đầu tư ngày càng coi trọng yếu tố bền vững trong quá trình đánh giá và lựa chọn cơ hội đầu tư.
Cùng với đó, nhận thức của cổ đông và các bên liên quan về phát triển bền vững không ngừng được nâng cao, qua đó thúc đẩy doanh nghiệp tăng cường minh bạch thông tin, cải thiện quản trị và thực hành các tiêu chuẩn phát triển bền vững, hướng tới tăng trưởng xanh.
Tại Việt Nam, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững đã được xác định là chiến lược xuyên suốt trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Với vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn, thị trường chứng khoán đang từng bước thúc đẩy việc lồng ghép các yếu tố ESG vào hoạt động của doanh nghiệp và các định chế tài chính.
“UBCKNN đã và đang triển khai nhiều giải pháp nhằm phát triển thị trường vốn theo hướng bền vững, trong đó tập trung hoàn thiện khung khổ pháp lý, nâng cao chất lượng công bố thông tin và quản trị công ty. Đặc biệt, yêu cầu về minh bạch, nhất là thông tin liên quan đến phát triển bền vững, ngày càng được tăng cường” - ông Hà Duy Tùng chia sẻ.
Theo ông Hà Duy Tùng, để ESG đi vào thực chất, yếu tố then chốt vẫn nằm ở nguồn nhân lực. Nhu cầu về đội ngũ nhân sự có kiến thức và kỹ năng thực hành ESG đang gia tăng nhanh chóng, không chỉ trong các doanh nghiệp sản xuất, mà còn lan rộng sang các lĩnh vực tài chính, kiểm toán, tư vấn…
“Việc tăng cường kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp là yêu cầu cấp thiết nhằm đảm bảo chương trình đào tạo bám sát thực tiễn, đồng thời đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của nhà đầu tư đối với các tiêu chuẩn ESG” - ông Tùng nhấn mạnh.
Quỹ đầu tư nước ngoài ngày càng khắt khe với tiêu chuẩn ESGChia sẻ góc nhìn của nhà đầu tư, bà Nguyễn Nhật Hạ Chi - Trưởng phòng ESG Dragon Capital cho biết, giờ đây, ESG không còn là công cụ để “loại trừ rủi ro”, mà đã trở thành nền tảng để tìm kiếm cơ hội đầu tư và tiếp cận nguồn vốn xanh. Các quỹ đầu tư nước ngoài đang áp dụng ngày càng khắt khe tiêu chuẩn ESG trong quá trình đánh giá doanh nghiệp Việt Nam. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp thực thi ESG một cách thực chất. Theo đó, doanh nghiệp cần thiết lập các chỉ tiêu KPI cụ thể cho nhân sự ESG, bố trí thành viên Hội đồng Quản trị trực tiếp giám sát lĩnh vực này nhằm đảm bảo tính hiệu quả trong triển khai. |
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Sĩ - Trưởng phòng Phát triển bền vững Tập đoàn PAN và Vinaseed chia sẻ, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao. Để hiện thực hóa mục tiêu này, phát triển bền vững không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp. Động lực thúc đẩy doanh nghiệp triển khai ESG đến từ cả yêu cầu trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh cũng là một trong những động lực quan trọng. Các khoản vay xanh và quỹ đầu tư xanh đang phát triển mạnh, với hơn 90% tổ chức đầu tư lớn trên thế giới đã tích hợp ESG vào hoạt động đầu tư, qua đó mang lại nhiều ưu đãi hơn so với nguồn vốn truyền thống.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nguồn nhân lực ESG tại Việt Nam hiện vẫn còn hạn chế cả về số lượng và chất lượng. Không chỉ thiếu đội ngũ chuyên gia có kiến thức chuyên sâu, thị trường lao động còn thiếu những nhân sự có khả năng tích hợp ESG vào hoạt động quản trị và vận hành doanh nghiệp.
Một thách thức khác là khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn vẫn còn lớn. Trong khi các tiêu chuẩn và quy định liên quan đến phát triển bền vững liên tục thay đổi, chương trình đào tạo tại nhiều cơ sở vẫn chưa kịp cập nhật, dẫn tới tình trạng sinh viên thiếu kỹ năng thực hành, doanh nghiệp phải đào tạo lại từ đầu. Bên cạnh đó, mức độ cam kết từ cả phía doanh nghiệp và người lao động đối với ESG chưa thực sự cao. Đây cũng là nguyên nhân khiến việc xây dựng đội ngũ nhân sự chuyên trách về ESG gặp nhiều khó khăn.
Từ góc độ đào tạo, PGS.TS Bùi Quang Hùng - Phó Giám đốc phụ trách, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh nhận định, mô hình giảng dạy cần được đổi mới theo hướng tích hợp ESG với các mục tiêu phát triển bền vững, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp. Trong đó, nhà trường giữ vai trò trung tâm trong đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực; doanh nghiệp là nơi triển khai thực tiễn và phản hồi nhu cầu; còn cơ quan quản lý đóng vai trò kiến tạo hành lang pháp lý và định hướng phát triển. Sự phối hợp chặt chẽ giữa 3 chủ thể này sẽ là chìa khóa để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ESG trong thời gian tới.
