Thể chế mới tạo lợi thế cạnh tranh bền vững

Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026 không chỉ đánh dấu việc Hà Nội chính thức bước vào giai đoạn phát triển mới, mà còn gửi đi thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm kiến tạo môi trường đầu tư hấp dẫn, minh bạch và có sức cạnh tranh quốc tế.

Trao đổi bên lề hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, lợi thế cạnh tranh của Hà Nội hiện nay không còn chỉ đến từ vị thế Thủ đô hay quy mô dân số, thị trường lớn, mà được tạo dựng từ nền tảng thể chế đồng bộ.

Theo ông Lưu, 3 trụ cột chiến lược gồm Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, Luật Thủ đô (năm 2026) và Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã hình thành khung phát triển xuyên suốt cho Hà Nội. Nếu Nghị quyết của Bộ Chính trị xác định định hướng phát triển, Luật Thủ đô tạo cơ sở pháp lý với nhiều cơ chế đặc thù, thì Quy hoạch tổng thể cụ thể hóa những định hướng đó thành không gian phát triển.

Điểm đáng chú ý, Hà Nội không dừng lại ở việc hoàn thiện thể chế, mà đã nhanh chóng chuyển sang giai đoạn tổ chức thực hiện với tinh thần quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Xuân Lưu, việc hoàn thiện song song hai khâu “xây dựng nền tảng” và “tổ chức triển khai” sẽ giúp khơi thông nguồn lực, chuyển các chủ trương thành hành động cụ thể.

Từ nền tảng đó, Hà Nội đang hình thành 5 lợi thế cạnh tranh nổi bật. Trước hết là lợi thế về thể chế và môi trường đầu tư. Các cơ chế đặc thù giúp thành phố chủ động hơn trong phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, tổ chức thực hiện các dự án đầu tư cũng như huy động nguồn lực phát triển hạ tầng. Điều này góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, nâng cao tính minh bạch, ổn định và khả năng dự báo của chính sách, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư dài hạn.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu (đứng giữa) chứng kiến Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Sở Tài chính Hà Nội với các ngân hàng trong khuôn khổ hội nghị. Ảnh: Lê Hải

Cùng với đó là lợi thế về không gian phát triển. Quy hoạch tổng thể mở ra mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, với Khu công nghệ cao Hòa Lạc giữ vai trò hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; đồng thời phát triển các khu công nghệ số tập trung, khu công nghiệp thế hệ mới, trung tâm tài chính, logistics, hệ thống đường sắt đô thị và hạ tầng số hiện đại.

Một lợi thế khác là nguồn lực khoa học, công nghệ và nhân lực chất lượng cao. Hà Nội tập trung hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, các tổ chức khoa học - công nghệ cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ hàng đầu, tạo điều kiện phát triển các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, dữ liệu lớn, trung tâm dữ liệu hay tài chính số.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, với lợi thế là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội còn có khả năng kết nối hiệu quả với các cơ quan Trung ương, tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao, định chế tài chính và mạng lưới doanh nghiệp toàn cầu, qua đó mở rộng khả năng huy động nguồn lực cho phát triển.

Bên cạnh đó, thành phố đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm; xây dựng cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư trong suốt vòng đời dự án, duy trì đối thoại thường xuyên và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Xuân Lưu khẳng định, mục tiêu của Hà Nội không chỉ là thu hút nhiều dự án hơn, mà là lựa chọn được các nhà đầu tư chiến lược, các dự án có khả năng dẫn dắt tăng trưởng, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hình thành các hệ sinh thái công nghiệp, đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh quốc tế.

Ưu tiên giải quyết các điểm nghẽn để hiện thực hóa quy hoạch

Sau khi Quy hoạch tổng thể được công bố, nhiệm vụ quan trọng nhất của Hà Nội là nhanh chóng đưa quy hoạch vào cuộc sống.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, trong giai đoạn đầu triển khai, thành phố sẽ tập trung giải quyết những vấn đề dân sinh cấp bách, trong đó có chống ngập úng, giảm ùn tắc giao thông, xử lý ô nhiễm môi trường, xây dựng văn minh, trật tự đô thị, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và đẩy mạnh cải tạo, tái thiết chung cư cũ.

Song song với việc tháo gỡ các điểm nghẽn hiện hữu, Hà Nội sẽ từng bước định hình mô hình đô thị thông minh và thực hiện tư duy “hạ tầng dẫn dắt quy hoạch”. Theo đó, hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại sẽ là nền tảng để hình thành mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, bám sát 4 trụ cột chiến lược gồm “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo - Kết nối toàn cầu”.

Lãnh đạo UBND thành phố cho rằng, Hà Nội không hướng tới phát triển bằng những công trình đơn lẻ, mà sẽ tạo dựng các động lực phát triển có sức lan tỏa, dẫn dắt toàn bộ không gian kinh tế - xã hội của Thủ đô trong nhiều thập kỷ.

Đông đảo người dân tới tham quan triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: Đức Thanh

Hạ tầng, công nghệ và thể chế sẽ là 3 động lực dẫn dắt tăng trưởng

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố kết nối toàn cầu vào năm 2045 và hướng tới tầm nhìn 100 năm, Hà Nội xác định nhiều động lực phát triển chiến lược.

Động lực đầu tiên là hạ tầng giao thông hiện đại. Thành phố đang triển khai đồng bộ mạng lưới đường sắt đô thị, các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng và các trục hướng tâm nhằm hình thành hệ thống giao thông liên hoàn, tăng cường kết nối với Vùng Thủ đô và các hành lang kinh tế trọng điểm.

Bên cạnh đó, việc khởi công Dự án mở rộng Quốc lộ 1A sẽ góp phần hoàn thiện trục giao thông huyết mạch phía Nam, mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và logistics.

Động lực tiếp theo là phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), chuyển từ mô hình phát triển tập trung sang mô hình đa cực, đa trung tâm với các tuyến metro đóng vai trò “xương sống” trong tổ chức không gian đô thị.

Theo định hướng này, nhiều dự án quy mô lớn sẽ được triển khai như Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng - vừa tạo dựng không gian cảnh quan, sinh thái, văn hóa mới, vừa mở rộng không gian phát triển đô thị, thương mại, tài chính và dịch vụ ven sông; hay Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội với định hướng trở thành tổ hợp thể thao, văn hóa, du lịch và dịch vụ đẳng cấp quốc tế.

Một động lực quan trọng khác là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Hà Nội sẽ tập trung phát triển Hòa Lạc thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước; ưu tiên các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu, công nghệ sinh học và công nghệ xanh, tạo nền tảng chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Song song với đó, thành phố tiếp tục ưu tiên thu hút đầu tư vào logistics, công nghiệp công nghệ cao, hạ tầng số, y tế, giáo dục, văn hóa, du lịch và công nghiệp sáng tạo nhằm hình thành các chuỗi giá trị mới có sức cạnh tranh quốc tế.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu, động lực quan trọng nhất vẫn là thể chế và môi trường đầu tư. Với Luật Thủ đô cùng các cơ chế, chính sách đặc thù và quyết tâm cải cách của chính quyền thành phố, Hà Nội đang xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo và luôn đồng hành cùng doanh nghiệp.