Chuyển từ quản lý sang phục vụ

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Mạnh Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV cho biết, ngay từ đầu năm 2026, đơn vị đã triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và quản lý rủi ro, qua đó tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo ông Mạnh Hùng, định hướng xuyên suốt của đơn vị là chuyển mạnh từ “quản lý” sang “phục vụ”, lấy doanh nghiệp làm trung tâm, đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình thực thi công vụ.

Thực tế cho thấy, những giải pháp này đã nhanh chóng phát huy hiệu quả. Trong quý I/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên địa bàn đạt 21,4 tỷ USD, tăng 45% so với cùng kỳ năm 2025. Số doanh nghiệp tham gia làm thủ tục hải quan đạt 4.097 doanh nghiệp, tăng 13,52%; số lượng tờ khai đạt 384.572, tăng 27%.

Cán bộ Hải quan khu vực IV thông quan hàng hoá cho doanh nghiệp. Ảnh: CTVAH

Điểm nhấn nổi bật là việc đẩy mạnh quản lý rủi ro, nâng tỷ lệ luồng xanh lên tới 81,81%, giúp phần lớn hàng hóa được thông quan nhanh chóng. Cách tiếp cận này không chỉ giảm đáng kể thời gian, chi phí cho doanh nghiệp mà còn thể hiện rõ sự chuyển dịch sang mô hình quản lý hiện đại, dựa trên phân tích dữ liệu thay vì kiểm tra thủ công.

Song song với đó, Hải quan khu vực IV đã chủ động triển khai kịp thời các chính sách mới như Luật số 90/2025/QH15, Nghị định 167/2025/NĐ-CP và Thông tư 121/2025/TT-BTC, góp phần tạo hành lang pháp lý minh bạch, ổn định cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong nỗ lực tăng cường kết nối, đồng hành cùng doanh nghiệp, Chi cục Hải quan khu vực IV đã tổ chức Hội nghị đối thoại Hải quan - Doanh nghiệp năm 2026 với chủ đề “Vì một cộng đồng doanh nghiệp phát triển bền vững”, thu hút hơn 170 doanh nghiệp cùng đại diện các sở, ban, ngành địa phương tham dự.

Hội nghị tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối trực tiếp giữa cơ quan hải quan và cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu cải cách, hiện đại hóa ngày càng cao.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Nguyễn Lê Huy - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hưng Yên ghi nhận nỗ lực tạo thuận lợi thương mại của cơ quan hải quan và nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của tỉnh là đồng hành cùng doanh nghiệp, coi sự phát triển của doanh nghiệp là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Hsu Chao Chi - Giám đốc xuất nhập khẩu Công ty TNHH Wistron Technology Việt Nam (Khu công nghiệp Đồng Văn III, phường Duy Hà, Ninh Bình) đánh giá cao những cải cách trong chính sách hải quan, đặc biệt là quy định mới về xuất nhập khẩu tại chỗ. Theo đó, doanh nghiệp nội địa có thể bán hàng trực tiếp cho doanh nghiệp FDI, giúp rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí kho bãi, vận chuyển và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

“Những cải cách này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí mà còn tạo sức hấp dẫn lớn đối với các nhà đầu tư nước ngoài khi lựa chọn Việt Nam là điểm đến sản xuất” - ông Hsu Chao Chi nhận định.

Theo lãnh đạo Hải quan khu vực IV, nhờ nỗ lực tạo thuận lợi thương mại, công tác thu ngân sách nhà nước của đơn vị ghi nhận kết quả bứt phá. Trong quý I/2026, Hải quan khu vực IV thu đạt 2.704 tỷ đồng, tăng 62% so với cùng kỳ, đạt khoảng 23% chỉ tiêu được giao.

Kết quả này đến từ việc triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thuế, tăng cường tham vấn trị giá, chống thất thu và nuôi dưỡng nguồn thu. Đồng thời, đơn vị chủ động làm việc với các doanh nghiệp có số thu lớn để nắm bắt kế hoạch sản xuất, kinh doanh, từ đó đưa ra các giải pháp hỗ trợ phù hợp, khai thác hiệu quả nguồn thu.

Tăng tốc chuyển đổi số, hướng tới Hải quan thông minh

Bước sang quý II/2026, Hải quan khu vực IV đứng trước yêu cầu ngày càng cao khi quy mô xuất nhập khẩu tiếp tục mở rộng, trong khi áp lực quản lý, kiểm soát rủi ro cũng gia tăng.

Bài toán đặt ra không chỉ là tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp mà còn phải bảo đảm quản lý chặt chẽ, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, đặc biệt với các mặt hàng nhạy cảm như đất hiếm, hàng hóa có nguy cơ gian lận xuất xứ, khai sai trị giá.

Từ góc độ chỉ đạo ngành, ông Lưu Mạnh Tưởng - Phó Cục trưởng Cục Hải quan yêu cầu Chi cục Hải quan khu vực IV tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình, nâng cao chất lượng phục vụ; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, hướng tới mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh, tăng cường đối thoại để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Theo đó, trong thời gian tới, Hải quan khu vực IV xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm như: đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản lý rủi ro; triển khai thông quan tập trung; giảm phụ thuộc vào kiểm tra thủ công; nâng cao tính minh bạch và khả năng giám sát theo thời gian thực.

Đáng chú ý, đơn vị đang xây dựng và triển khai Kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026, với mục tiêu số hóa toàn diện quy trình nghiệp vụ, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ.

Đồng thời, công tác phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp tiếp tục được đơn vị đẩy mạnh thông qua các hội nghị đối thoại, chương trình doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan, qua đó xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và bền vững.

Trong lĩnh vực thu ngân sách, đơn vị tiếp tục triển khai các giải pháp nuôi dưỡng nguồn thu, chống thất thu, chủ động thu hút nguồn thu mới, phấn đấu hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao trong năm 2026.

Với nền tảng kết quả tích cực trong quý I cùng định hướng rõ ràng trong quý II, Hải quan khu vực IV đang từng bước khẳng định vai trò “điểm tựa” cho cộng đồng doanh nghiệp, vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương trong bối cảnh hội nhập sâu rộng./.