CPTPP không tạo ra tiêu chuẩn mới nhưng nhấn mạnh nhiều đến quyền lao động. Ảnh minh họa: MĐ

Ngày 22/3, Văn phòng Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) đã chia sẻ thông tin về những vấn đề liên quan đến lao động trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Theo Giám đốc ILO Việt Nam, ông Chang – Hee Lee, Hiệp định CPTPP về cơ bản cũng giống như các FTA khác là không đưa ra các tiêu chuẩn mới về lao động mà chỉ nhấn mạnh nhiều đến quyền lao động, cũng như bảo vệ tính bền vững của môi trường, đảm bảo rằng tự do thương mại sẽ đóng góp vào phát triển bền vững. Đồng thời, giúp người lao động và doanh nghiệp cùng được hưởng lợi ích kinh tế một cách công bằng.

Các nguyên tắc cụ thể là: quyền tự do liên kết và thương lượng tập thể của người sử dụng lao động và người lao động; xóa bỏ lao động cưỡng bức và lao động bắt buộc; cấm sử dụng lao động trẻ em và xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử về việc làm và nghề nghiệp. Mỗi bên sẽ thông qua và duy trì các đạo luật và quy định, điều chỉnh những điều kiện làm việc có thể chấp nhận được về lương tối thiểu, giờ làm việc và an toàn sức khỏe nghề nghiệp.

Riêng chương lao động của CPTTP được dựa trên Tuyên bố 1998 của ILO. Chương này đưa ra mối liên hệ giữa việc thực hiện tuyên bố trên với các điều kiện thương mại trong một khuôn khổ thời gian nhất định, bao gồm cả các biện pháp trừng phạt có thể áp dụng. Cụ thể, Việt Nam sẽ có 3 năm để thể chế hóa các luật pháp liên quan đến lao động trẻ em, lao động cưỡng bức và phân biệt đối xử, 5 năm để cải cách và hoàn thiện các thiết chế về thương lượng tập thể và tự do liên kết.

Đặc biệt, đối với vấn đề tự do liên kết để thành lập các tổ chức công đoàn, ông Chang – Hee Lee cho rằng là tốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia, tuy nhiên không có nghĩa là cổ xúy thành lập công đoàn. “Điều này sẽ tốt cho doanh nghiệp và người lao động hơn. Nếu không công đoàn sẽ bị cho là không đưa ra tiếng nói thống nhất để bảo vệ người lao động, ủng hộ tự do liên kết nhưng hơn hết chúng tôi ủng hộ tổ chức công đoàn bảo vệ quyền lợi của người lao động”, ông nhấn mạnh.

Giám đốc ILO Việt Nam cũng cho rằng, để thực thi các cam kết này có hiệu quả hơn, Việt Nam cũng phải hoàn thành hoạt động sửa đổi Bộ luật Lao động để phù hợp với Tuyên bố của ILO. Cùng với đó, tiến tới việc phê chuẩn 3 công ước của ILO là công ước 87 về tự do liên kết, công ước 98 về quyền thương lượng tập thể và công ước 105 về xóa bỏ lao động cưỡng bức.

“Bên cạnh ý nghĩa về thương mại, tôi muốn nhấn mạnh rằng Việt Nam nên sử dụng hiệp định như một cơ hội để hiện đại hoá pháp luật lao động và hệ thống quan hệ lao động trong khung thời gian đã định”, ông Chang – Hee Lee nói.

ILO cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ cải cách pháp luật và quan hệ lao động, không chỉ để Việt Nam thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về lao động của CPTPP, FTA mà còn nhằm xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý và hệ thống quan hệ lao động, phục vụ nhu cầu của người lao động, doanh nghiệp và xã hội./.

Mai Đan