Thứ trưởng Thường trực Bộ NN&PTNT Hà Công Tuấn phát biểu tại hội nghị. Ảnh: NNK

Ngày 25/6/2019, tại Hà Nội, Hiệp hội Gỗ và lâm sản Việt Nam (VIFORES) và Hội đồng XK Gỗ cứng Hoa Kỳ (AHEC) phối hợp tổ chức hội nghị về XK gỗ cứng vào Đông Nam Á.

Đối tác lớn xuất nhập khẩu gỗ của Việt Nam

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn (NN&PTNT) Hà Công Tuấn khẳng định, Hoa Kỳ là thị trường quan trọng bậc nhất của ngành chế biến gỗ Việt Nam với kim ngạch XK ngày càng tăng nhờ năng lực sản xuất của các DN và lợi thế từ cuộc chiến thương mại Hoa Kỳ - Trung Quốc.

Ông Nguyễn Tôn Quyền – Phó Chủ tịch VIFORES cho biết, XK gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sang Hoa Kỳ hiện chiếm tới 45% tổng giá trị XK của ngành. Tốc độ tăng trưởng XK vào thị trường này trung bình từ 15 - 17%/năm. Năm 2018, Việt Nam XK đồ gỗ và sản phẩm gỗ vào Hoa Kỳ đạt trên 3,6 tỷ USD; 5 tháng đầu năm 2019 đạt 1,839 tỷ USD, tăng 34,98% so với cùng kỳ năm 2018 và chiếm tới 46% tổng giá trị XK đồ gỗ và sản phẩm gỗ của cả nước.

Không chỉ là thị trường chủ lực XK, Hoa Kỳ còn là nhà cung cấp gỗ nguyên liệu số một cho Việt Nam. Năm 2018, Việt Nam nhập từ Hoa Kỳ trên 310,56 triệu USD gỗ và sản phẩm gỗ, với lượng gỗ nguyên liệu quy tròn trên 970,99 nghìn m3, tăng 17% về lượng và giá trị so với năm 2017. Số liệu tương ứng của 5 tháng đầu năm 2019 là hơn 138 triệu USD kim ngạch, trên 420,62 nghìn m3 gỗ quy tròn, tăng 24,9% về giá trị và 19% về lượng so với cùng kỳ năm 2018.

Trong đó, để thúc đẩy sự vận động của ngành gỗ Việt Nam, ông Robert Hanson – Tham tán Nông nghiệp, Phòng Nông nghiệp, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội cho biết, XK gỗ cứng của Hoa Kỳ cũng đã tăng 17 - 18%, đạt hơn 280 triệu USD trong năm 2018. Đồng thời, Việt Nam cũng là điểm đến số một đối với XK gỗ cứng của Hoa Kỳ trong khu vực Đông Nam Á.

Làm ăn lâu dài, phải tuân thủ về chứng nhận xuất xứ

Thứ trưởng Hà Công Tuấn cũng cho hay, mục tiêu Chính phủ đặt ra cho ngành gỗ và lâm sản là XK đạt 11 tỷ USD trong năm 2019. Để thực hiện mục tiêu này, Chính phủ cam kết đồng hành, tạo điều kiện cho các DN, bao gồm cả các DN trong nước và DN có vốn đầu tư nước ngoài cùng phát triển.

“Mong muốn ngành công nghiệp chế biến gỗ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, cùng với nguồn nguyên liệu trong nước, chúng tôi rất cần nguồn nguyên liệu nhập khẩu sạch để đạt được kim ngạch XK khoảng 20 tỷ USD vào năm 2025. Việt Nam kiên quyết không chấp nhận làm ăn phi pháp, gỗ trong ngành sản xuất chế biến gỗ phải là gỗ hợp pháp. Vì vậy, rất mong các DN Hoa Kỳ hợp tác, cung cấp nguồn gỗ ổn định, đảm bảo lợi ích đôi bên” – ông Tuấn nhấn mạnh.

Bên cạnh việc mở rộng thị trường XK, đồng thời Việt Nam tiếp tục mở rộng thị trường nhập khẩu nguyên liệu gỗ phục vụ cho ngành công nghiệp này và sẵn sàng mở cửa để nhập khẩu những sản phẩm mà Việt Nam không có lợi thế hoặc khan hiếm nguyên liệu.

Tuy nhiên, theo VIFORES, mặc dù có nhiều cơ hội đẩy mạnh XK vào thị trường Hoa Kỳ nhưng thách thức lớn mà ngành gỗ phải đối mặt là dòng vốn đầu tư vào ngành gỗ từ Trung Quốc sang Việt Nam tăng mạnh, sẽ khiến mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam bị cơ quan thương mại Hoa Kỳ để ý về việc lẩn tránh thuế của DN Trung Quốc.

Rủi ro trong các mặt hàng XK vào Hoa Kỳ hình thành nếu các sản phẩm từ Trung Quốc được nhập khẩu vào Việt Nam, qua sơ chế, hoặc không sơ chế, lấy chứng nhận xuất xứ từ Việt Nam sau đó XK vào Hoa Kỳ nhằm né thuế. Đây là hành vi gian lận thương mại có thể gây ra những tổn hại lớn cho ngành gỗ Việt. Hiện, Chính phủ Hoa Kỳ đang thực hiện điều tra 5 công ty của Hoa Kỳ, nhập khẩu ván ép có nguồn gốc từ Trung Quốc, nhưng có chứng nhận xuất xứ của Việt Nam.

Để tránh gặp phải những bất lợi từ thị trường Hoa Kỳ, VIFORES khuyến cáo các DN XK gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về chứng nhận xuất xứ, không tiếp tay cho các hành vi gian lận xuất xứ. Đồng thời, phối hợp theo dõi sát thị trường để có thể kịp thời cung cấp thông tin cho các cơ quan quản lý khi thấy có dấu hiệu bất thường, tránh để các ngành sản xuất, XK của Việt Nam bị liên lụy và ảnh hưởng bởi các biện pháp chống lẩn tránh và phòng vệ thương mại./.

Khánh Linh