Thông tin kịp thời giúp điều hành hiệu quả

Trong thực tế điều hành, thông tin về giải ngân vốn đầu tư công không còn đơn thuần là số liệu thống kê, mà đã trở thành căn cứ quan trọng để các cấp chính quyền theo dõi tiến độ và kịp thời xử lý vướng mắc. Từ dữ liệu do hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) cung cấp, cơ quan quản lý có thể nhận diện rõ dự án chậm, điểm nghẽn phát sinh để đưa ra giải pháp điều hành phù hợp. Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng báo cáo từ KBNN được xác định là một trong những yếu tố then chốt, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn đầu tư công.

Trong hoạt động đầu tư công, Kho bạc Nhà nước đang giữ vai trò là một mắt xích quan trọng, gắn kết giữa khâu phân bổ vốn và thực hiện giải ngân. Ảnh: Đức Thanh

Trên cơ sở đó, ngày 8/4 vừa qua, KBNN đã ban hành Công văn số 1989/KBNN-CSPC yêu cầu toàn hệ thống tăng cường cung cấp thông tin về giải ngân vốn đầu tư công phục vụ cấp ủy, chính quyền địa phương. Việc ban hành văn bản này không chỉ dừng ở yêu cầu nghiệp vụ mà còn cho thấy vai trò và trách nhiệm của KBNN trong việc đồng hành cùng các bộ, ngành, địa phương theo dõi sát tiến độ giải ngân. Thông qua việc cung cấp số liệu kịp thời, đầy đủ và có hệ thống, KBNN đã góp phần hỗ trợ cơ quan quản lý điều hành linh hoạt hơn, nhất là trong bối cảnh áp lực giải ngân ngày càng lớn.

Để cụ thể hóa các yêu cầu đặt ra, KBNN đã yêu cầu Giám đốc KBNN các khu vực, Trưởng Ban Giao dịch xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm, phải được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định. Theo đó, các KBNN khu vực được yêu cầu tăng cường theo dõi, tổng hợp và báo cáo định kỳ, đột xuất về tình hình giải ngân, bảo đảm số liệu phản ánh đầy đủ, chính xác và thống nhất giữa các cấp.

Cùng với đó, hệ thống KBNN cũng tăng cường phối hợp giữa các phòng nghiệp vụ, phòng giao dịch với chủ đầu tư trong quá trình đối chiếu số liệu. Theo KBNN, việc thống nhất số liệu giữa các bên không chỉ giúp hạn chế sai lệch trong báo cáo, mà còn tạo cơ sở tin cậy phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành. Trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị cũng được gắn với chất lượng và tiến độ gửi báo cáo, qua đó góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong toàn hệ thống.

Chủ động đồng hành giúp giải ngân nhanh hơn

Thực tiễn đã cho thấy, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công không chỉ phụ thuộc vào công tác chuẩn bị đầu tư hay giải phóng mặt bằng, mà còn chịu tác động từ quy trình kiểm soát, thanh toán nếu không được tổ chức kịp thời, thông suốt.

Nhận diện rõ điều này, những năm gần đây, KBNN đã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian kiểm soát, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong xử lý hồ sơ. Việc chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ theo hướng rõ ràng, minh bạch đã góp phần hạn chế tình trạng ách tắc trong thanh toán, qua đó hỗ trợ tích cực cho tiến độ giải ngân của các dự án.

Tiếp tục tinh thần này, tại Công văn số 1989/KBNN-CSPC, KBNN cũng yêu cầu các đơn vị trong hệ thống tổ chức thanh toán vốn đầu tư công kịp thời, đúng quy định, không để tồn đọng hồ sơ. KBNN xác định, việc bảo đảm dòng tiền được giải ngân thông suốt sẽ giúp chủ đầu tư chủ động hơn trong triển khai dự án, từ đó đẩy mạnh việc thi công và tiến độ giải ngân theo kế hoạch.

Năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư vốn NSNN cho các bộ, ngành, địa phương với tổng mức 995.348,05 tỷ đồng, cao hơn khoảng 93 nghìn tỷ đồng so với kế hoạch vốn năm 2025. Cùng với việc giao vốn này, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh phân bổ và giải ngân ngay từ đầu năm. Trong bối cảnh đó, với vai trò của mình, KBNN đã không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát, thanh toán, mà còn thể hiện rõ ở việc cung cấp thông tin phục vụ điều hành.

Thông qua hệ thống báo cáo, KBNN đã giúp cơ quan quản lý nắm bắt sát tình hình giải ngân tại từng dự án, từng chủ đầu tư. Trên cơ sở đó, các bộ, ngành, địa phương có thể kịp thời phát hiện vướng mắc, điều chỉnh kế hoạch vốn hoặc triển khai các biện pháp thúc đẩy tiến độ phù hợp với thực tế.

Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân phải gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Theo ý kiến của các chuyên gia, đầu tư công phải đi vào thực chất, không chỉ giải ngân cho hết vốn mà quan trọng là hiệu quả mang lại cho nền kinh tế, tránh tình trạng dàn trải, lãng phí nguồn lực. Đồng thời, mỗi đồng vốn đầu tư công cần được sử dụng đúng mục tiêu, tạo ra giá trị gia tăng cụ thể cho nền kinh tế. Vì vậy, từ khâu phân bổ, tổ chức thực hiện đến giải ngân đều cần được cải cách theo hướng rõ trách nhiệm, minh bạch và bám sát tiến độ.

Trong bối cảnh đó, việc KBNN vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, vừa tổ chức thanh toán kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì dòng chảy vốn đầu tư công. Đây cũng là yếu tố giúp quá trình triển khai dự án diễn ra liên tục, hạn chế tình trạng gián đoạn do ách tắc thủ tục.

Có thể thấy, trong hoạt động đầu tư công, KBNN đang giữ vai trò là một mắt xích quan trọng, gắn kết giữa khâu phân bổ vốn và thực hiện giải ngân. Việc chủ động nâng cao chất lượng báo cáo, đồng thời bảo đảm thanh toán thông suốt đang góp phần trực tiếp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước.

Việc ban hành Công văn số 1989/KBNN-CSPC một lần nữa cho thấy, KBNN đang chuyển từ vai trò “thực hiện” sang “chủ động đồng hành” trong quản lý đầu tư công. Không chỉ cung cấp số liệu, hệ thống KBNN còn tham gia vào quá trình hỗ trợ điều hành, góp phần thúc đẩy giải ngân và tăng trưởng kinh tế.

Trong thời gian tới, khi quy mô vốn tiếp tục mở rộng và yêu cầu về tiến độ ngày càng cao, hệ thống KBNN sẽ phải tiếp tục đổi mới cả về quy trình nghiệp vụ lẫn ứng dụng công nghệ. Đồng thời, việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương cũng sẽ là yếu tố quyết định để bảo đảm dòng vốn ngân sách được vận hành hiệu quả, minh bạch và đúng mục tiêu phát triển./.