Điều kiện tiên quyết cho bước ngoặt phát triển

Chia sẻ tại Hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế” vừa diễn ra tại Hà Nội, PGS.TS Trần Đình Thiên - thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ cho biết, kinh nghiệm phát triển của nhiều quốc gia cho thấy, muốn trở thành cường quốc kinh tế thì phải có những tập đoàn kinh tế đủ mạnh để dẫn dắt nền kinh tế. Việt Nam cũng đang đi theo con đường đó và đã tiến gần tới ngưỡng cần bứt phá, song khu vực doanh nghiệp nội địa vẫn còn nhiều hạn chế về quy mô, năng lực công nghệ và khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh hai vấn đề cốt lõi. Thứ nhất, để trở thành cường quốc kinh tế thì phải có những tập đoàn kinh tế mạnh, đặc biệt là các tập đoàn tư nhân có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Thứ hai, nền kinh tế hiện đại vận hành theo chuỗi, và muốn hình thành chuỗi thì phải có các doanh nghiệp dẫn dắt. Đây là câu chuyện mang tính sống còn đối với quá trình phát triển của Việt Nam.

Chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên phát biểu tại hội thảo.

“Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, để tạo nên "thần kỳ kinh tế", cần có một nhà nước thông minh, kiến tạo, đồng thời phải có khu vực tư nhân đủ mạnh để đảm đương vai trò đầu tàu” - ông Thiên nói.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng, nếu Việt Nam vẫn tiếp tục phát triển doanh nghiệp theo mô hình công nghiệp truyền thống, tập trung chủ yếu vào các ngành như xi măng hay sắt thép mà không chuyển mạnh sang công nghệ và các ngành công nghiệp mới, thì sẽ rất khó bắt kịp xu thế phát triển của thế giới.

Trong khi đó, sứ mệnh đặt lên vai doanh nghiệp Việt Nam ngày càng lớn. Doanh nghiệp không chỉ phải chống chịu trước những biến động kinh tế toàn cầu, mà còn được kỳ vọng trở thành một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Tuy nhiên, lực lượng doanh nghiệp trụ cột của Việt Nam hiện vẫn còn mỏng, chưa hình thành được nhiều tập đoàn có quy mô và năng lực cạnh tranh quốc tế. Điều đó đòi hỏi Nhà nước phải tạo ra những điều kiện thực chất để lực lượng doanh nghiệp này phát triển mạnh mẽ hơn, đủ sức đảm đương vai trò dẫn dắt.

Cần hình thành những tập đoàn đủ tầm

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Lê Khắc Hiệp - Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup chia sẻ, thay vì đi theo con đường lắp ráp truyền thống, VinFast đã lựa chọn xây dựng một tổ hợp sản xuất tự động hóa cao ngay từ đầu, với đầy đủ các công đoạn từ nghiên cứu phát triển, dập, hàn, sơn đến sản xuất động cơ và từng bước làm chủ các công nghệ lõi. Đây là nền tảng để chuyển dịch từ mô hình “sản xuất phụ thuộc” sang “sản xuất tự chủ”, đồng thời hình thành chuỗi liên kết sản xuất có chiều sâu.

Trong mô hình này, VinFast không phát triển như một doanh nghiệp đơn lẻ, mà đóng vai trò kết nối và dẫn dắt mạng lưới các nhà cung cấp, từng bước hình thành chuỗi liên kết kinh tế nội địa. Tuy nhiên, đại diện doanh nghiệp cũng thẳng thắn nhìn nhận, quá trình hình thành chuỗi liên kết kinh tế và phát triển công nghiệp hỗ trợ vẫn đối mặt với nhiều thách thức, như năng lực doanh nghiệp nội địa chưa đồng đều, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao; nhu cầu vốn đầu tư cho nghiên cứu và phát triển còn lớn; cạnh tranh từ các nhà cung cấp quốc tế ngày càng gay gắt trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng.

Ông Lê Khắc Hiệp - Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup phát biểu tại hội thảo.

Theo đánh giá của các chuyên gia, tác động của VinFast không chỉ dừng lại trong phạm vi ngành ô tô, mà còn lan tỏa ra nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế. Sự phát triển của doanh nghiệp kéo theo nhu cầu từ các ngành như cơ khí chính xác, điện tử, vật liệu, logistics và năng lượng, qua đó tạo ra hiệu ứng lan tỏa đa ngành. Các trung tâm sản xuất của VinFast tại Hải Phòng hay Hà Tĩnh đang dần trở thành những cực tăng trưởng mới, góp phần thu hút lao động, dòng vốn và thúc đẩy phát triển hạ tầng.

Ở cấp độ quốc tế, việc doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu cũng đồng nghĩa với việc các tiêu chuẩn quốc tế được đưa vào chuỗi cung ứng nội địa, tạo áp lực tích cực để doanh nghiệp trong nước nâng cấp năng lực và hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chia sẻ dưới góc độ nhà cung ứng vốn, ông Đỗ Quang Vinh - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Phó Tổng Giám đốc SHB cho biết, với định hướng phát triển gắn liền với nền kinh tế thực, ngân hàng đã sớm xác định đồng hành cùng các lĩnh vực nền tảng của nền kinh tế như năng lượng, khai khoáng, nông nghiệp, công nghiệp, hạ tầng, hóa chất, thương mại và xuất khẩu.

Cách tiếp cận này phản ánh một định hướng chiến lược dài hạn lớn lên cùng nền kinh tế, phát triển cùng các trụ đỡ của đất nước, thay vì chỉ tập trung vào những cơ hội kinh doanh ngắn hạn. Trong bối cảnh nền kinh tế bước sang giai đoạn phát triển mới, khi nhu cầu hình thành các tập đoàn và doanh nghiệp lớn ngày càng rõ nét, SHB tiếp tục khẳng định lựa chọn chiến lược của mình thông qua việc hợp tác và cung ứng sản phẩm, dịch vụ tài chính cho nhiều doanh nghiệp đầu ngành như TKV, VRG, Tasco, Vinachem hay BSR, đồng thời mở rộng hỗ trợ cho toàn bộ hệ sinh thái của các đối tác này.

SHB không chỉ đi cùng từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà đồng hành với những thực thể kinh tế có khả năng lan tỏa tới ngành, tới chuỗi giá trị và tới toàn bộ nền kinh tế. Một dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển của SHB là mở rộng vai trò từ cấp tín dụng sang đồng hành bằng giải pháp tài chính tổng thể. Bên cạnh đó, SHB không chỉ cung ứng vốn, mà còn phát triển các giải pháp thanh toán, quản lý dòng tiền, tài trợ chuỗi cung ứng, giải pháp số và đồng hành cùng hoạt động vận hành tài chính tổng thể của doanh nghiệp. Một dấu ấn nổi bật khác là sự thay đổi trong cách tiếp cận khách hàng.

Ông Đỗ Quang Vinh - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Phó Tổng Giám đốc SHB chia sẻ tại hội thảo.

"Từ chỗ phục vụ một doanh nghiệp trung tâm, SHB mở rộng hỗ trợ sang toàn bộ hệ sinh thái liên quan, bao gồm công ty thành viên, nhà cung cấp, nhà phân phối, đại lý, đối tác, người lao động và khách hàng cuối. Đây chính là bước chuyển từ phục vụ doanh nghiệp sang đồng hành cùng hệ sinh thái" - ông Đỗ Quang Vinh nói.

Ông Vinh khẳng định, trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, vai trò của ngân hàng không còn dừng ở cung ứng vốn. Ngân hàng phải là cầu nối nguồn lực, là đối tác chiến lược, là chủ thể kiến tạo giá trị và là một bộ phận của hệ sinh thái tăng trưởng. SHB không chỉ là sự khẳng định vị thế, mà còn là cam kết về hướng đi song hành cùng đất nước, đồng hành cùng doanh nghiệp, kiến tạo các hệ sinh thái tăng trưởng, góp phần xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, tự cường và thịnh vượng./.