Ninh Bình nằm trong tốp 10 điểm đến du lịch hàng đầu Việt Nam và khu vực, là một trong 10 điểm đến thân thiện nhất thế giới; 10 trải nghiệm cuốn hút nhất thế giới. Du lịch đã tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng các ngành dịch vụ liên quan, thu hút đầu tư nhiều dự án du lịch quy mô và phát huy hiệu quả tích cực. Toàn tỉnh có khoảng 50 khu, điểm du lịch với nhiều điểm đến nổi tiếng như quần thể danh thắng Tràng An, phố cổ Hoa Lư, chùa Bái Đính, khu du lịch sinh thái Thung Nham, Tam Cốc - Bích Động…
Hệ thống cơ sở hạ tầng, giao thông, lưu trú và dịch vụ du lịch ngày càng hoàn thiện, đồng bộ với nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp đạt chuẩn quốc tế, gồm khoảng 1.500 cơ sở lưu trú với 21.000 phòng, nhiều khách sạn đạt chuẩn 4 - 5 sao cùng hàng trăm homestay, resort sinh thái, khu nghỉ dưỡng cao cấp.
Tỉnh Ninh Bình luôn xác định việc giảm thiểu rác thải nhựa, phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững không chỉ là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu. Thực tiễn tại Ninh Bình, rác thải nhựa từ hoạt động du lịch chủ yếu phát sinh từ các sản phẩm nhựa dùng một lần như chai nước, túi nilon, hộp đựng thực phẩm, đồ dùng sinh hoạt của du khách và các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch.
 |
| Tỉnh Ninh Bình khuyến khích du khách trở thành “du khách có trách nhiệm”, trải nghiệm du lịch gắn với bảo vệ môi trường. |
Lãnh đạo tỉnh chỉ đạo thường xuyên tổ chức các hội thảo, tập huấn, chiến dịch truyền thông về du lịch xanh và giảm thiểu rác thải nhựa trong du lịch nhằm nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp, cộng đồng và du khách; chú trọng huy động sự tham gia của người dân và các tổ chức xã hội thông qua phát động “Tuần lễ du lịch xanh” tại các khu bảo tồn thiên nhiên và điểm du lịch cộng đồng.
Ngay từ năm 2023, dự án thí điểm giảm rác thải nhựa trong du lịch với sự tham gia của hơn 40 doanh nghiệp tại Ninh Bình đã được triển khai, kết quả bước đầu giảm được khoảng 20% lượng rác thải nhựa. Một số cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch như: khách sạn Legend Ninh Bình, khách sạn Mường Thanh Luxury Hà Nam… đã áp dụng nhiều biện pháp tiết kiệm năng lượng, giảm nhựa dùng một lần, phân loại rác tại nguồn.
Nhờ đó, đã duy trì được lượng khách quốc tế chiếm tới 60 - 65% công suất phòng mùa cao điểm. Khu du lịch Tràng An đã loại bỏ chai nhựa dùng một lần, thay bằng trạm nước lọc miễn phí và bình thủy tinh, giảm khoảng 300.000 chai nhựa/năm. Khu du lịch Thung Nham lắp đặt hệ thống lọc nước 500 m3/ngày, dùng bao bì phân hủy sinh học. Nhân viên phục vụ du lịch trực tiếp tuyên truyền cho du khách bảo vệ môi trường, tổ chức thu gom và phân loại rác ngay tại bến thuyền, bãi đỗ xe… nhằm hạn chế việc xả rác trực tiếp ra môi trường.
Mặc dù có nhiều nỗ lực và đã đạt được một số kết quả nhất định, song việc giảm thiểu rác thải nhựa trong hoạt động du lịch tại Ninh Bình vẫn đang đối mặt với một số hạn chế. Nhận thức và hành vi của một bộ phận du khách và người dân về nhựa dùng một lần và phân loại rác tại nguồn chưa đồng đều. Trong khi đó, chi phí chuyển đổi sang sản phẩm thân thiện với môi trường và xây dựng hệ thống xử lý rác bền vững vẫn là rào cản đối với nhiều doanh nghiệp du lịch nhỏ và vừa. Đặc biệt, nguồn lực đầu tư cho hạ tầng môi trường và công nghệ xử lý rác thải còn hạn chế, nhất là đối với các khu vực du lịch cộng đồng, vùng nông thôn, miền núi…
Để tiếp tục duy trì, tạo đà để phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 các khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh đón trên 30 triệu lượt khách du lịch, tổng thu từ du lịch đạt trên 45.000 tỷ đồng, tỉnh Ninh Bình xác định, việc giảm thiểu rác thải nhựa, thúc đẩy phát triển du lịch xanh là hết sức cần thiết trong thời gian tới. Theo đó, tỉnh sẽ thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:
| Việc giảm thiểu rác thải nhựa, phát triển du lịch trên nền tảng du lịch xanh là con đường phát triển xuyên suốt, tất yếu để Ninh Bình phát triển du lịch bền vững, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. |
Thứ nhất, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp và du khách về tác hại của rác thải nhựa và lợi ích của du lịch xanh; triển khai hiệu quả việc phân loại rác thải nhựa tại nguồn ngay tại các khu, điểm du lịch; chú trọng phát huy vai trò của cộng đồng địa phương như một chủ thể quan trọng trong bảo vệ môi trường và gìn giữ giá trị điểm đến. Tổ chức các chiến dịch truyền thông, cam kết hành vi xanh và trải nghiệm du lịch gắn với bảo vệ môi trường; hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần trong hoạt động du lịch; khuyến khích du khách trở thành “du khách có trách nhiệm”.
Thứ hai, hoàn thiện cơ chế, chính sách và công tác quản lý, tập trung xây dựng và ban hành các cơ chế, chính sách cụ thể về phát triển du lịch xanh; nghiên cứu áp dụng các công cụ kinh tế như ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai đối với doanh nghiệp đầu tư mô hình du lịch xanh. Khuyến khích phát triển mô hình lưu trú và điểm đến du lịch xanh, du lịch không rác thải nhựa; phát triển các mô hình khách sạn xanh, homestay sinh thái, du lịch cộng đồng, sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ cảnh quan; khuyến khích thay thế bằng các sản phẩm thân thiện môi trường, có khả năng tái sử dụng hoặc phân hủy sinh học.
Thứ ba, huy động nguồn lực và tăng cường hợp tác liên ngành, liên vùng trong quản lý môi trường du lịch; đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân và các tổ chức trong, ngoài nước đầu tư cho hạ tầng môi trường, công nghệ xử lý rác thải và phát triển sản phẩm du lịch xanh./.
