Theo phân tích của VIS Rating về diễn biến thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý I/2026, thị trường ghi nhận trạng thái trầm lắng mang tính mùa vụ trong bối cảnh chịu tác động đồng thời của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài và tâm lý thận trọng từ phía các tổ chức phát hành khi đang trong giai đoạn chờ phê duyệt kế hoạch kinh doanh năm. Mặc dù vậy, các chỉ số hoạt động cơ bản vẫn duy trì xu hướng cải thiện nhất định, phản ánh nền tảng thị trường tiếp tục được củng cố.
Trong quý đầu năm, thị trường ghi nhận 17 đợt phát hành mới, với tổng giá trị phát hành sơ cấp đạt khoảng 30,6 nghìn tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ năm trước. Cơ cấu phát hành cho thấy sự tham gia nổi bật của nhóm doanh nghiệp bất động sản, chiếm khoảng 53% tổng giá trị phát hành mới.
Bên cạnh đó, cơ cấu giữa phát hành riêng lẻ và phát hành ra công chúng tương đối cân bằng. Các ngân hàng tiếp tục ưu tiên kênh phát hành ra công chúng nhằm mở rộng và đa dạng hóa tệp nhà đầu tư, trong khi một số doanh nghiệp phi ngân hàng, đặc biệt thuộc lĩnh vực xây dựng và nông nghiệp, cũng đã ghi nhận các đợt phát hành thành công qua kênh này.
Song song với diễn biến phát hành, chất lượng tín dụng của các tổ chức phát hành tiếp tục cải thiện. Trong quý I/2026, thị trường chỉ ghi nhận một trường hợp chậm trả mới liên quan đến trái phiếu của Công ty CP Thủy điện Thuận Hòa Hà Giang, tuy nhiên nghĩa vụ thanh toán đã được doanh nghiệp hoàn tất trong khoảng một tuần sau đó. Nhờ vậy, tỷ lệ chậm trả trái phiếu giảm về gần mức 0%, cải thiện so với mức 0,2% của cùng kỳ năm 2025.
Cùng với đó, hoạt động xử lý các khoản trái phiếu chậm trả tiếp tục được thúc đẩy, với giá trị thu hồi trong quý đạt khoảng 5.000 tỷ đồng. Qua đó, tỷ lệ thu hồi lũy kế đối với các trái phiếu chậm trả được nâng lên khoảng 46%, cải thiện đáng kể so với mức 33% cùng kỳ năm trước và 44% tại thời điểm cuối năm 2025. Quá trình xử lý tập trung chủ yếu tại nhóm doanh nghiệp bất động sản và xây dựng, trong đó đáng chú ý là các tổ chức phát hành thuộc hệ sinh thái của một số tập đoàn.
Trên thị trường thứ cấp, thanh khoản duy trì ở mức cao dù có sự điều chỉnh theo thời gian. Giá trị giao dịch bình quân hàng ngày đạt khoảng 8.200 tỷ đồng, tăng 64% so với cùng kỳ năm trước. Hoạt động giao dịch sôi động nhất trong tháng 1, với giá trị trên 10.000 tỷ đồng mỗi ngày, trước khi hạ nhiệt dần trong hai tháng tiếp theo.
Ở góc độ định giá, lợi suất đến hạn (YTM) của các trái phiếu ngân hàng có hồ sơ tín nhiệm ở mức “trên trung bình” ghi nhận xu hướng tăng so với các quý trong năm 2025, phù hợp với xu hướng đi lên của mặt bằng lãi suất chung trên thị trường.
Bên cạnh các yếu tố nội tại, các chuyên gia từ VIS Rating cũng lưu ý đến tác động của bối cảnh quốc tế, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị liên quan đến xung đột Mỹ - Iran, có thể gây ảnh hưởng bất lợi đến môi trường tín nhiệm. Việc giá năng lượng gia tăng tạo áp lực lên lạm phát, từ đó hạn chế dư địa điều hành chính sách tiền tệ theo hướng nới lỏng và góp phần đẩy mặt bằng lãi suất lên cao.
“Trong trường hợp xung đột kéo dài, niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể suy giảm, dẫn tới xu hướng trì hoãn kế hoạch đầu tư, qua đó làm suy yếu nhu cầu phát hành trái phiếu và ảnh hưởng đến khả năng tái cấp vốn của doanh nghiệp thông qua thị trường trái phiếu doanh nghiệp” - ông Nguyễn Đình Duy - Giám đốc, Chuyên gia phân tích cao cấp từ VIS Rating nhận định./.
