Giữa biến động toàn cầu, kinh tế Việt Nam tìm điểm tựa tăng trưởng

Trung tâm Giao dịch Toàn cầu - Ngân hàng Shinhan Việt Nam (Shinhan Bank) vừa phát hành ấn phẩm “Triển vọng Kinh tế và Thị trường Ngoại hối Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026”, nhằm cung cấp cho cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư một bức tranh tổng quan, đa chiều về những biến động cũng như các cơ hội đan xen của thị trường tài chính Việt Nam trong nửa đầu năm 2026.

Shinhan Bank đánh giá, điều hành chính sách tiền tệ trong nước tiếp tục hướng tới ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Ảnh minh hoạ.

Báo cáo đặt bối cảnh Việt Nam trong dòng chảy kinh tế toàn cầu nhiều biến động, đặc biệt là tác động đến từ Mỹ, Trung Quốc và căng thẳng thương mại quốc tế.

Theo nhóm phân tích từ Shinhan Bank, mặc dù lạm phát lõi của Mỹ trong tháng 9/2025 đã giảm xuống còn 3% so với cùng kỳ, những lo ngại về việc các mức thuế quan mới có thể đẩy lạm phát tăng trở lại. Tuy nhiên, sự chậm lại của thị trường lao động Mỹ, bắt nguồn từ dòng nhập cư suy giảm mạnh làm thiếu hụt nguồn cung lao động, cùng với xu hướng cắt giảm nhân sự khu vực công do yếu tố chính trị, đang tạo thêm cơ sở để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) xem xét khả năng hạ lãi suất trong thời gian tới.

Triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ càng trở nên đáng chú ý khi đến tháng 5/2026, Chủ tịch Fed sẽ mãn nhiệm. Trong kịch bản Tổng thống Donald Trump đề cử người kế nhiệm, định hướng điều hành chính sách có khả năng ưu tiên mục tiêu việc làm và tăng trưởng kinh tế hơn là kiểm soát lạm phát.

Cùng với đó, những dịch chuyển về thương mại và đầu tư khu vực cũng ngày càng rõ nét. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài từ Trung Quốc gia tăng, cùng với căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang, đang thúc đẩy các doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng xuất khẩu sang Việt Nam và các nước ASEAN khác.

Trong bối cảnh đó, trên bình diện vĩ mô, các tổ chức quốc tế lớn đều dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 có thể chậm lại so với năm 2025, song vẫn duy trì ở mức cao so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Đơn cử, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo, tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 đạt 5,6%, thấp hơn mức 6,5% của năm 2025, con số dự báo thận trọng hơn do lo ngại tác động kéo dài từ căng thẳng Mỹ - Trung và chính sách thuế quan của Mỹ. Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo tăng trưởng lần lượt là 6,1% (năm 2026) và 6,5% (năm 2025), trong khi Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) ước tính 6% cho năm 2026 và 6,7% cho năm 2025.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ các yếu tố bên ngoài như: thuế quan, các biện pháp hạn chế thương mại và xu hướng giảm tốc của kinh tế toàn cầu. Trong khi đó, tiêu dùng tư nhân và đầu tư công trong nước được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trụ đỡ quan trọng giúp duy trì đà tăng trưởng.

Giữ trụ tỷ giá

Đánh giá về điều hành chính sách tiền tệ trong nước, theo Trung tâm Giao dịch Toàn cầu - Ngân hàng Shinhan, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục theo đuổi mục tiêu hạn chế những biến động quá mạnh của tỷ giá, hướng tới ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Kể từ nhiệm kỳ thứ hai của chính quyền Tổng thống Donald Trump, cơ quan điều hành tiền tệ duy trì lập trường thận trọng và cảnh giác trước nguy cơ đồng VND bị mất giá, do lo ngại khả năng Việt Nam có thể bị Mỹ tái liệt kê vào danh sách “quốc gia thao túng tiền tệ”. Trước đó, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump vào tháng 12/2020, Việt Nam từng bị gán nhãn này với lý do thặng dư thương mại lớn với Mỹ và các hoạt động can thiệp trên thị trường ngoại hối.

Xét trong các yếu tố khách quan về cuối năm, theo nhóm phân tích, đồng VND được cho là có thể phục hồi phần nào, dù xu hướng suy yếu vẫn được dự báo tiếp diễn, nhưng với tốc độ được điều tiết ở mức hợp lý hơn.

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp thuế 46% đối với hàng hóa từ Việt Nam, hai bên đã có các cuộc đàm phán và đạt được thỏa thuận giảm mức thuế xuống 20%.

Tuy nhiên, chính sách bảo hộ thương mại và ưu tiên lợi ích quốc gia của Mỹ vẫn được đánh giá là yếu tố tác động đáng kể đối với đồng VND, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, tỷ trọng thương mại cao và phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu sang thị trường Mỹ.

Dự báo tỷ giá USD của Trung tâm Giao dịch Toàn cầu - Ngân hàng Shinhan lần lượt hạ nhiệt còn 26.200 VND/USD vào cuối năm 2025; 26.100 VND/USD vào cuối quý I/2026; 26.200 VND/USD vào cuối quý II/2026; 26.300 VND/USD vào cuối quý III/2026 và lên 26.400 VND/USD vào cuối năm 2026.

Với mặt bằng lãi suất đang ở gần mức thấp nhất trong lịch sử, dư địa cho nới lỏng tiền tệ được đánh giá là khá hạn chế. Do đó, Việt Nam nhiều khả năng sẽ tăng cường sử dụng chính sách tài khóa, đặc biệt là đẩy mạnh đầu tư công, nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong năm 2026.

Bên cạnh đó, tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng hiện ở khoảng 5% đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về xử lý nợ xấu, tăng vốn điều lệ và củng cố an toàn tài chính.

Song song với các giải pháp ngắn hạn, Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì động lực cải cách, bao gồm hoàn thiện thể chế, nâng cao vai trò của khu vực tư nhân và thúc đẩy các ngành công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, qua đó góp phần điều tiết tốc độ mất giá của đồng VND ở mức hợp lý và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong trung và dài hạn./.