Cuối tháng 3/2026, Tập đoàn PAN công bố hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ phần vốn tại Bibica cho đối tác ngoại Momogi Group - một nhánh chủ lực của tập đoàn thực phẩm hàng đầu Indonesia. Giá trị thương vụ đạt 1.748 tỷ đồng. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý của thương vụ này không chỉ là quy mô, mà còn là cấu trúc giao dịch.
Momogi Group không mua lại một Bibica “nguyên trạng”. Trước khi thương vụ hoàn tất, PAN đã thực hiện các bước tái cấu trúc quan trọng, tập trung vào việc tách riêng một số tài sản không thuộc chiến lược của bên mua. Cụ thể, PAN thành lập pháp nhân Công ty TNHH Bibica Capital - doanh nghiệp trực tiếp nắm 99,13% vốn Bibica và chuyển nhượng toàn bộ cho đơn vị thành viên của Momogi Group tại Việt Nam.
 |
| Tập đoàn PAN hoàn tất thương vụ chuyển nhượng toàn bộ phần vốn tại Bibica cho Momogi Group. Ảnh: Đức Thanh |
Song song, PAN nhận chuyển nhượng 99,9% vốn tại Công ty TNHH Bibica Biên Hòa, đồng thời, xác định chủ trương sẽ chuyển nhượng các tài sản đã nhận gồm phần vốn góp tại Bibica Biên Hòa gắn với quỹ đất khu công nghiệp (KCN) tại tỉnh Đồng Nai và quyền sử dụng đất tại TP. Đà Nẵng, với tổng giá trị chuyển nhượng không thấp hơn 200 tỷ đồng.
Việc tách cấu phần tài sản trên, ngoài tối đa hóa giá trị từng phần, còn đáp ứng đúng "khẩu vị" của bên mua. Nhà đầu tư ngoại chỉ quan tâm đến mảng kinh doanh lõi (bánh kẹo) cùng hệ thống phân phối và thương hiệu Bibica.
"Cửa sổ chiến lược" cho nhà đầu tư chủ độngTheo đánh giá của Grant Thornton Việt Nam, Nghị định số 57/2026/NĐ-CP về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp đang mở ra cơ hội đầu tư có tính hệ thống, thay vì cơ hội giao dịch đơn lẻ. Theo lộ trình triển khai, giai đoạn 2026 - 2027 sẽ là khoảng thời gian tập trung rà soát, xử lý tồn đọng và chuẩn hóa tài chính. Điều này cũng tạo cơ hội cho nhà đầu tư tiếp cận sớm. Giai đoạn 2027 - 2028 là cao điểm thoái vốn, cạnh tranh sẽ gia tăng. Giai đoạn 2028 - 2030 chuyển sang tối ưu vận hành và tích hợp hệ thống. Chuyên gia từ Grant Thornton Việt Nam cho rằng, lộ trình theo các giai đoạn này tạo ra khác biệt rõ ràng giữa nhà đầu tư chủ động và nhà đầu tư phản ứng. Cơ hội nằm ở khả năng tham gia sớm, hiểu cấu trúc tài sản trước khi tái định giá và định vị vai trò chiến lược. |
Tương tự, Tập đoàn Thiên Long - doanh nghiệp mục tiêu trong thương vụ mua lại 65% vốn mà Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản) công bố cuối năm 2025 - cũng đang trong quá trình tái cấu trúc danh mục đầu tư. Theo quyết định của Hội đồng Quản trị Tập đoàn Thiên Long, hàng loạt mảng kinh doanh ngoài lõi sẽ thay đổi trong thời gian tới. Thiên Long dự kiến giải thể CTCP Clever World - cửa hàng đồ chơi, quà tặng và văn phòng phẩm Clever Box và chuyển nhượng toàn bộ phần sở hữu tại Công ty cổ phần Văn hóa Phương Nam. Cùng đó, Thiên Long cũng sẽ chuyển nhượng 40% vốn tại Pega Holdings - một liên danh hoạt động trong lĩnh vực phát hành sách, báo và tạp chí.
Trước đó, trong bản thông cáo của Kokuyo công bố vài tháng trước, hai công ty liên kết là Phương Nam và Pega Holdings đã bị loại khỏi phạm vi giao dịch.
Một ví dụ khác là thương vụ tại Công ty cổ phần Nước giải khát Chương Dương. F&N Ventures - đơn vị thành viên thuộc hệ sinh thái ThaiBev - đã đề xuất chi 98 tỷ đồng để mua lại Nhà máy Nước giải khát Nhơn Trạch 3. Khác với các thương vụ truyền thống, bên mua chỉ nhắm đến một tài sản cụ thể là nhà máy thay vì toàn bộ doanh nghiệp. Tài sản này cũng chính là mảng cốt lõi của Nước giải khát Chương Dương.
Việc chuyển nhượng tài sản diễn ra trong bối cảnh công ty này đang gặp khó khăn tài chính kéo dài. Giải pháp bán tài sản giúp cải thiện dòng tiền, giảm áp lực nợ trong ngắn hạn, đồng thời mở ra khả năng tái cấu trúc danh mục.
Điểm chung của các thương vụ nói trên là bên mua tập trung vào năng lực cốt lõi của doanh nghiệp mục tiêu. Có thể thấy, Bibica, Thiên Long hay Nước giải khát Chương Dương đều gắn với những thương hiệu đã có chỗ đứng trên thương trường cũng như mức độ nhận diện cao với người tiêu dùng.
Đơn cử, với Bibica, Momogi nhìn thấy hệ thống sản xuất, mạng lưới phân phối và tiềm năng trong nghiên cứu và phát triển (R&D). Các doanh nghiệp Việt không chỉ hấp dẫn bởi thị trường nội địa, mà còn đóng vai trò “cửa ngõ” để mở rộng sang ASEAN.
Theo bà Nguyễn Thị Trà My - Tổng Giám đốc Tập đoàn PAN, dù thương vụ khép lại hơn một thập kỷ PAN đồng hành với thương hiệu bánh kẹo lâu đời này, việc chuyển giao phần vốn sang Momogi không phải là điểm kết thúc, mà là sự tiếp nối cần thiết để Bibica bước vào một giai đoạn phát triển mới, rộng hơn và dài hơn.
Còn trường hợp của Thiên Long, Kokuyo cũng đánh giá cao vị thế dẫn đầu thị trường văn phòng phẩm, năng lực sản xuất. Việc Thiên Long được chọn cho thấy doanh nghiệp Việt không chỉ hấp dẫn vì quy mô thị trường nội địa, mà còn có cơ hội trở thành “trạm trung chuyển” để Kokuyo tiến nhanh vào thị trường ASEAN. Thiên Long đang xuất khẩu sang hơn 70 quốc gia, giữ thị phần nội địa trên 60% ở nhiều phân khúc và vận hành chuỗi cung ứng sản xuất - phân phối đủ lớn để bổ trợ chiến lược khu vực của tập đoàn đến từ Nhật Bản này.
Việc tái cấu trúc danh mục đầu tư trước thương vụ M&A cũng giúp tối ưu hiệu quả vốn. Thay vì bỏ ra chi phí lớn hơn để sở hữu toàn bộ doanh nghiệp và sở hữu thêm các tài sản khác ngoài lõi, nhà đầu tư chỉ tập trung vào những phần tạo ra lợi thế cạnh tranh mà bên mua đang tìm kiếm.
Một yếu tố khác là giá trị thương hiệu. Bibica hay Thiên Long đều là những thương hiệu lâu năm, có độ nhận diện cao. Đây là nền tảng quan trọng để bên mua tiếp tục phát triển. Tuy nhiên, như câu chuyện tại Công ty cổ phần Nước giải khát Chương Dương cũng cho thấy, thương hiệu không còn là “tấm vé đảm bảo” cho định giá cao, nhất là khi kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp này không mấy sáng sủa trong nhiều năm qua./.
