Tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu do đóng góp của doanh nghiệp FDI.
Tuy nhiên, để nền kinh tế nước nhà có trụ cột vững chắc cần những giải pháp tổng thể thúc đẩy DN trong nước lớn mạnh.
DN FDI đóng góp hơn 70% tổng kim ngạch XK
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tính đến hết tháng 8/2016, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) cả nước đạt 223,5 tỷ USD, tăng 3,3% so với cùng kỳ năm 2015. Trong đó, XK đạt 113,2 tỷ USD và NK là 110,3 tỷ USD. Cán cân thương mại hàng hóa cả nước trong 8 tháng năm 2016 thặng dư 2,87 tỷ USD.
Riêng về khối DN FDI, XNK đạt 143,9 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm 2015. Kim ngạch XK tăng 9,3% và kim ngạch NK tăng nhẹ 0,1%; dẫn đến cán cân thương mại hàng hóa của khối DN FDI trong 8 tháng 2016 thặng dư 14 tỷ USD.
Trong khi đó, khu vực DN trong nước có tổng kim ngạch XNK 8 tháng 2016 là 79,6 tỷ USD, tăng nhẹ 0,5% so với cùng kỳ năm 2015, tuy nhiên cán cân thương mại bị thâm hụt 11,1 tỷ USD.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong cho rằng, nhìn vào các số liệu thống kê có thể thấy, hiện nay tăng trưởng XK của Việt Nam vẫn do sự đóng góp chủ yếu của khối DN FDI, chiếm đến khoảng hơn 70% trong tổng kim ngạch XK của Việt Nam. Sở dĩ khu vực DN FDI luôn duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhiều năm qua là nhờ Việt Nam có các chính sách thu hút đầu tư nước ngoài và khuyến khích DN FDI hướng về XK.
Bên cạnh đó, theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu, XK của DN FDI luôn tăng trưởng qua từng năm là bởi ngay từ khi triển khai dự án, đa phần các DN FDI đã có thị trường đầu ra trên quy mô toàn thế giới; trong khi các DN trong nước năng lực xúc tiến mở rộng thị trường XK còn hạn chế nên quá trình sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn về tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, do phần lớn DN Việt có quy mô nhỏ và siêu nhỏ nên thường quanh quẩn ở thị trường nội địa…
Cần nhiều “lực đẩy” hỗ trợ DN nội
Đánh giá về thực trạng trên, ông Nguyễn Minh Phong cho rằng, trong bối cảnh Việt Nam đang ở giai đoạn đầu của quá trình phát triển nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế, việc phải dựa vào khối DN FDI để tăng trưởng XK cũng là xu hướng bình thường ở nhiều nước trên thế giới. Thực tế cũng cho thấy, quá trình thu hút FDI cũng tạo điều kiện để DN trong nước học hỏi được kinh nghiệm, cơ hội được chuyển giao công nghệ, tiếp cận với những phương pháp sản xuất hiện đại trên thế giới…
Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục XNK, Bộ Công thương cho rằng, khối DN FDI cũng là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế Việt Nam; vấn đề quan trọng ở đây là Nhà nước cần tạo lực đẩy đồng bộ làm cho khu vực DN trong nước mạnh lên để kết nối được với DN FDI. Đặc biệt, tự bản thân DN Việt phải đổi mới, tìm hướng đi giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh để đáp ứng những yêu cầu khắt khe của các đối tác nước ngoài cũng như đáp ứng những yêu cầu trong bối cảnh hội nhập sâu rộng hiện nay…
| Việt Nam cũng giống như nhiều nước đang phát triển khác, khi đang ở trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển kinh tế thị trường thì vẫn phải dựa vào khối DN FDI để tiếp cận nhiều hơn với thị trường quốc tế, nâng cao năng lực XK, từng bước tham gia và cải thiện vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu. (Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong) |
Thiện Trần
