Theo đó, việc cấp phép sẽ gồm hai giai đoạn. Giai đoạn đầu là cấp giấy chứng nhận đầu tư. Sau 2 năm, khi doanh nghiệp thực hiện đúng mọi cam kết thì mới được cấp giấy phép đầu tư với các ưu đãi.

Động thái này cho thấy sự rốt ráo của Bộ KH&ĐT trong việc chấn chỉnh tình trạng các dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã được cấp đất nhưng bỏ hoang, nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng dòng vốn FDI.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài, 7 tháng đầu năm nay tổng vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm là 11,91 tỷ USD, tăng 19,6% so với cùng kỳ . Vốn FDI đã giải ngân đạt 6,65 tỷ USD, tăng 6,4% so với cùng kỳ.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước vẫn còn nhiều khó khăn thì kết quả này là khả quan. Tuy nhiên, thu hút đầu tư nước ngoài vẫn tồn tại nhiều bất cập khi hiện nay có nhiều dự án FDI đã được cấp đất nhưng chủ đầu tư bỏ hoang không thực hiện tiến độ theo giấy phép.

Chẳng hạn, Dự án Nhà máy thép Guang Lian nằm trong khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) có tổng vốn đầu tư 3 tỷ USD, được cấp phép năm 2007. Sau lễ khởi công rầm rộ đến nay dự án vẫn chỉ là bãi đất trống.

Khu công nghiệp Vân Trung tại tỉnh Bắc Giang là dự án của Tập đoàn Hồng Hải -Trung Quốc có diện tích 350 ha, được cấp phép 6 năm về trước , hiện tại hình hài của khu công nghiệp này vẫn chẳng thấy đâu.

Chấn chỉnh các dự án chậm tiến độ sẽ nâng cao hơn chất lượng dòng vốn FDI. Ảnh:ĐM

Nhiều dự án có diện tích hàng trăm héc ta vốn là những “bờ xôi, ruộng mật” cho sản lượng cao. Hậu quả là người nông dân mất đất sản xuất, tài nguyên bị thâm dụng, nhà nước thất thu thuế…

Điều đáng nói là, mặc dù được hưởng nhiều ưu đãi, nhưng khi chủ đầu tư các dự án có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện không đúng cam kết thì chúng ta lại thiếu chế tài xử lý, nhất là trong việc thu hồi đất của các dự án bỏ hoang.Thu hồi các dự án với bất kể lý do gì luôn là một quyết định phức tạp bởi nó liên quan đến quyền lợi của nhiều bên.

Việc Bộ KH&ĐT xây dựng dự thảo xử lý các dự án FDI không thực hiện đúng giấy phép đã cấp được kỳ vọng sẽ có những chế tài xử lý mạnh mẽ và thông thoáng hơn để tình trạng này không tiếp tục tái diễn.

Trước đó, Bộ KH&ĐT đã gửi công văn tới các địa phương yêu cầu rà soát, kiểm tra, báo tiến độ các dự có vốn FDI trên 100 triệu USD trở lên, hoặc sử dụng 50 ha đất gặp khó khăn, vướng mắc. Bộ cũng trình Thủ tướng Chính phủ đề xuất bổ sung quy trình thẩm định đối với các dự án thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ. Quy trình này nhằm loại bỏ những dự án có tác động tiêu cực tới nền kinh tế dựa trên những đánh giá tổng hợp từ Trung ương. Từ đó, tình trạng những dự án có quy mô lớn được cấp phép, không có tính khả thi sẽ được kiểm soát chặt chẽ.

Thu Hoài