Nhiều nội dung hoàn thiện

Tháng 1/2026, cơ hội mới lĩnh vực Tài chính tại Việt Nam được mở ra: Khai trương Văn phòng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (IFC) tại Đà Nẵng. IFC nhanh chóng được xác định là một trụ cột tăng trưởng quan trọng, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng, thu hút dòng vốn quốc tế và định vị vai trò của Đà Nẵng trong mạng lưới tài chính khu vực.

Theo định hướng “một trung tâm, hai điểm đến” của Chính phủ, Đà Nẵng được định vị là trung tâm tài chính chuyên biệt, tận dụng lợi thế môi trường sống và hạ tầng du lịch. Thành phố tập trung vào công nghệ tài chính (Fintech), quản lý gia sản (wealth management) và tài chính xanh, hướng tới trở thành trung tâm chuyên sâu về số hóa tài sản và cung cấp giải pháp tài chính xanh, tài trợ chuỗi cung ứng thế hệ mới, đồng thời là “phòng thí nghiệm” cho các mô hình tài chính tương lai.

Đang có nhiều điều kiện thuận lợi để Đà Nẵng thành công với một trong hai mô hình Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Ảnh: Hà Minh

“Gần hai năm xúc tiến, Đà Nẵng đã ký hơn 20 biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư trong các lĩnh vực đào tạo, tư vấn, truyền thông, kết nối và xúc tiến đầu tư với các đối tác như Binance, Tether, Bybit và Hiệp hội Fintech Thụy Sĩ” - ông Đặng Đình Đức - Phó Chủ tịch Thường trực Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC-DN) cho hay.

Về không gian phát triển, theo ông Đức, khu trụ sở Cơ quan điều hành IFC tại Công viên phần mềm số 2 đã hoàn thành với hơn 4.000m², bảo đảm hạ tầng internet, 5G và hệ thống dữ liệu cho các thành viên. Giai đoạn 2026 - 2027, thành phố xúc tiến phát triển hệ sinh thái trung tâm tài chính trên quỹ đất sạch hơn 18 ha tại các vị trí ven biển, đồng thời đẩy mạnh đầu tư hạ tầng số với các dự án 5G, vệ tinh mặt đất, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Nhiều dự án trọng điểm đang được triển khai như Phòng Lab trí tuệ nhân tạo, Không gian đổi mới sáng tạo Đà Nẵng, Trung tâm dữ liệu quốc tế IDC, trạm cáp quang biển của Viettel và Trung tâm dữ liệu tại Khu công nghiệp Hòa Khánh, tương lai là Viện Nghiên cứu - Đào tạo FinTech và Tài chính bền vững (IFS) trực thuộc Trường Đại học Kinh tế.

Cũng theo ông Đặng Đình Đức, nhiều nội dung đã hoàn thiện, như: quy chế hoạt động, kế hoạch phát triển IFC đến năm 2035, bộ máy tổ chức. Cơ quan điều hành có 22 cán bộ, công chức, viên chức, chuyên gia và người lao động, trong đó có 3 chuyên gia quốc tế. Đến nay, VIFC-DN có 12 thành viên chính thức; 11 nhà đầu tư được trao giấy chấp thuận quan tâm; 12 nhà đầu tư đang hoàn thiện hồ sơ đăng ký và hơn 90 nhà đầu tư trong, ngoài nước tìm hiểu cơ hội đầu tư. Thành phố đã bố trí trụ sở làm việc tại tòa nhà ICT1 thuộc Công viên phần mềm số 2 và chuẩn bị đưa vào khai thác tòa nhà 20 tầng phục vụ hoạt động của trung tâm.

Trong 5 năm tới, IFC tại Đà Nẵng thúc đẩy thiết lập ít nhất 2 - 3 sàn giao dịch mới: sàn giao dịch hàng hóa, nền tảng giao dịch trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp thứ cấp đặt tại Đà Nẵng. Cùng với đó, nghiên cứu triển khai sàn giao dịch tài sản số trong khuôn khổ sandbox, nơi các token tài sản, tiền số được giao dịch thử nghiệm dưới sự giám sát đặc biệt. Tập trung vào sandbox ở các mảng fintech nhằm hoàn thiện hệ sinh thái tài chính số.

Tiềm năng từ sandbox và tín chỉ carbon

Theo chuyên gia kinh tế, TS. Võ Trí Thành, phải xác định những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ để cơ chế sandbox thực sự trở thành công cụ thử nghiệm hiệu quả tại IFC.

PGS.TS Trần Mạnh Huy - Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đánh giá, các nhà đầu tư đang hào hứng về IFC tại Đà Nẵng nhưng đang chờ đợi thể chế rõ ràng.

“Nếu muốn thu hút nhiều dòng vốn vào Đà Nẵng, IFC cần gắn chặt hơn với tài sản thực và khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) - nhóm chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế địa phương. Làm sao để dòng vốn đi thẳng vào các doanh nghiệp này, biến tài sản thực của họ thành nền tảng để hút vốn” - ông Huy chia sẻ và minh chứng về một quỹ đầu tư quốc tế đã đến Đà Nẵng để triển khai mô hình tài trợ xuất khẩu không kỳ hạn. Quyền lợi là doanh nghiệp xuất khẩu sẽ được ứng vốn ngay khi giao hàng, còn việc thu hồi công nợ từ bên mua ở nước ngoài sẽ do quỹ đảm nhận. Đây là mô hình rất phù hợp với cộng đồng SME tại Đà Nẵng, giúp doanh nghiệp giải quyết bài toán dòng tiền mà không phải chờ thanh toán kéo dài. Quỹ này có quy mô lên tới 20 tỷ USD và sẵn sàng giải ngân nhưng hiện cũng đang chờ cơ chế về sandbox.

Cùng nói về sandbox, TS Nguyễn Hoàng Hà - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Đà Nẵng nêu quan điểm: “Tham khảo mô hình quốc tế cho thấy, họ vận hành sandbox trong trạng thái vừa hoạt động, vừa điều chỉnh”. Vì vậy, sandbox tại IFC cũng áp dụng cơ chế vừa làm, vừa điều chỉnh trong khuôn khổ có kiểm soát.

Ngoài sandbox, theo GS Nguyễn Hữu Ninh - Chủ tịch Công ty TNHH Cered, tín chỉ carbon và thị trường carbon là lĩnh vực phù hợp để Đà Nẵng xây dựng thành một trung tâm chuyên biệt, tương tự như cách Busan (Hàn Quốc) đã lựa chọn hướng đi riêng của mình.

Theo ông Kevin Bruce Iwanaga - Trưởng ban Chiến lược và Tổng hợp, Cơ quan điều hành VIFC-DN, thị trường carbon nội địa của Việt Nam vừa chính thức bước vào giai đoạn thí điểm với hệ thống giao dịch phát thải (ETS). Đây là bước đi có ý nghĩa quan trọng, bởi lần đầu tiên Việt Nam xây dựng một cơ chế giao dịch phát thải có cấu trúc tương đối rõ ràng. Ông cho biết hệ thống ETS hiện được xây dựng trên cơ sở hoạt động giảm phát thải của khoảng 110 nguồn phát thải lớn, tập trung ở ba lĩnh vực chủ lực gồm nhiệt điện, thép và xi măng. Đây chính là cơ hội để VIFC Đà Nẵng định vị vai trò của mình.

“VIFC Đà Nẵng có thể đóng vai trò như một cửa ngõ quốc tế cho việc bán các tín chỉ carbon chất lượng cao của Việt Nam ra thế giới, tới các chính phủ, tập đoàn và nhà đầu tư quốc tế” - Trưởng ban Chiến lược và Tổng hợp - Cơ quan điều hành VIFC-DN, nói.

Dù vậy, chuyên gia này cũng nhấn mạnh, để thực hiện được điều này, Việt Nam cần một hành lang pháp lý hoàn toàn mới, mang tính đặc thù cho thị trường carbon quốc tế. “Muốn giao dịch quốc tế, trước tiên phải trả lời được câu hỏi: tín chỉ carbon là gì? Nó là hàng hóa? Là công cụ tài chính? Hay là một tài sản kỹ thuật số?” - ông đặt vấn đề. Theo ông Kevin, cách phân loại này sẽ quyết định toàn bộ cơ chế vận hành của thị trường, từ quyền sở hữu, phương thức giao dịch, quản trị rủi ro cho tới nghĩa vụ thuế. Ông đặc biệt nhấn mạnh tới triển vọng token hóa tín chỉ carbon – tức chuyển đổi các tín chỉ carbon thành tài sản kỹ thuật số để có thể giao dịch linh hoạt hơn trên các nền tảng quốc tế. “Nếu chúng ta không xác lập rõ quyền sở hữu và bản chất pháp lý của tín chỉ carbon, thì rất khó để đưa nó lên các nền tảng giao dịch quốc tế” - ông Kevin phân tích.