Từ phải sang trái, Tổng giám đốc IMF bà Christine Lagarde, Chủ tịch World Bank ông Jim Yong Kim và Tổng giám đốc WTO ông Roberto Azevêdo tại Berlin ngày 10/4/2017. Ảnh nguồn: Reuters.

Xuất hiện cùng lúc vào ngày thứ Hai ở Berlin – thành phố dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Đức Angela Merkel đang nổi lên như là thủ phủ mới của chủ nghĩa thị trường tự do toàn cầu – nhằm mục đích đấu tranh chống lại điều các tổ chức này đang lo sợ là một xu hướng trượt về phía chủ nghĩa bảo hộ ngày càng lớn, kể từ khi ông Trump trở thành Tổng thống Mỹ.

Động thái mạnh mẽ bảo vệ chủ nghĩa đa phương diễn ra khi chỉ còn hơn một tuần là đến cuộc gặp của các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng trung ương từ khắp nơi trên thế giới tại cuộc họp hai năm một lần của IMF và World Bank tại Washington, lần đầu tiên từ sau cuộc bầu cử Mỹ tháng Mười Một năm ngoái. Mỹ là cổ đông lớn nhất trong cả hai tổ chức này, do vậy các cuộc gặp được dự đoán sẽ làm nổi lên các câu hỏi về kế hoạch của ông Trump với họ.

Còn WTO có trụ sở ở Geneva, trong đó Mỹ có truyền thống là một thành viên dẫn đầu, cũng sắp sửa tổ chức cuộc họp hai năm một lần ở Argentina vào cuối năm nay, với các cuộc thảo luận trong đó nổi bật các vấn đề về vai trò của Washington.

Trong khi tránh đề cập trực tiếp đến Mỹ hay ông Trump, Tổng giám đốc IMF bà Christine Lagarde, Chủ tịch World Bank ông Jim Yong Kim và Tổng giám đốc WTO ông Roberto Azevêdo đang ngày càng lên tiếng quyết liệt bảo vệ những gì họ và nhiều nhà kinh tế xem là những lợi ích chung của thương mại.

“Hội nhập thương mại là công cụ có sức mạnh lớn trong việc nâng mức tăng trưởng và cải thiện đời sống. Nó đã là động lực của tăng trưởng và thịnh vượng trên toàn cầu”, bà Lagarde nói với một nhóm các nhà lãnh đạo doanh nghiệp ở Berlin hôm thứ Hai.

Cùng với bảo vệ thương mại, 3 tổ chức này cũng kêu gọi các chính phủ làm nhiều hơn để giúp đỡ những người bị bỏ lại phía sau bởi một làn sóng thay đổi công nghệ và tự động hóa, cùng những ảnh hưởng của cạnh tranh quốc tế từ toàn cầu hóa.

Trong báo cáo chung đưa ra bởi IMF, WTO và World Bank cho cuộc gặp của nhóm các nước G20 tới đây, 3 tổ chức kêu gọi các chính phủ tận dụng giáo dục và các chương trình nhà ở cho đến bảo hiểm thất nghiệp tốt hơn để giúp những người bị thay thế khi diễn ra thay đổi kinh tế.

Báo cáo cũng nhắc lạc những lợi ích của thương mại rằng, từ năm 1960 đến đêm trước cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2007 đã tăng trưởng thực tế trung bình khoảng 6%/năm trước khi chậm lại đáng kể, WTO là một hệ thống đa phương đã giúp ngăn chặn các cuộc chiến thương mại.

Với thái độ trách cứ chính quyền Tổng thống Trump về việc ra dấu sẽ có quan điểm chống đối hơn nữa với WTO và các chính sách của nó, báo cáo cũng kêu gọi các chính phủ bảo vệ tổ chức và hệ thống giải quyết tranh chấp của nó.

“Một hệ thống thương mại toàn cầu điều hành bởi WTO vẫn có vai trò quan trọng và duy trì một hệ thống giải quyết tranh chấp đang quan trọng hơn bao giờ hết”, báo cáo viết.

Một lời kêu gọi rõ ràng như thế này ít có khả năng lặp lại khi ông Trump cùng các nhà lãnh đạo G7 gặp mặt ở Ý vào tháng Năm, hay các nhà lãnh đạo G20 ở Hamburg vào tháng Bảy – những hội nghị quốc tế đầu tiên của ông. Vào cuộc gặp các Bộ trưởng tài chính G20 tháng trước, Mỹ đã chặn lời kêu gọi từ bỏ chủ nghĩa bảo hộ tới các nền kinh tế hàng đầu./.

Ngọc Trang (theo FT)