Phải xử lý dứt điểm ngay trong quý I/2026

Ngày 15/2, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã ký Công điện số 14/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc tập trung giải quyết dứt điểm các dự án tồn đọng kéo dài, khẩn trương hoàn thành, đưa vào khai thác, sử dụng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế những tháng đầu năm 2026.

Tại Công điện, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương coi việc tháo gỡ các dự án tồn đọng là nhiệm vụ cấp bách, phải xử lý dứt điểm ngay trong quý I nhằm đưa nguồn lực vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Dự án chống ngập gần 10 nghìn tỷ đồng từng đình trệ nhiều năm đã được TP. Hồ Chí Minh tái khởi động. Ảnh tư liệu

Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu các dự án phải được phân loại, xử lý theo thẩm quyền với nguyên tắc “địa phương quyết, làm và chịu trách nhiệm”. Địa phương chủ động xử lý thủ tục đối với các dự án thuộc thẩm quyền, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như đầu tư công, nhà ở xã hội, năng lượng, bất động sản. Với những vấn đề vượt thẩm quyền cần phải tổng hợp, báo cáo kịp thời để tháo gỡ ở cấp có thẩm quyền cao hơn.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, nếu các dự án tồn đọng được xử lý đồng bộ, GDP có thể tăng thêm 1 - 2%. Đây là nguồn lực tăng trưởng tức thì, không cần tìm kiếm từ bên ngoài mà nằm ngay trong nội tại nền kinh tế.

Địa phương vào cuộc

Từ yêu cầu của Chính phủ, nhiều địa phương đã nhanh chóng vào cuộc với tinh thần quyết liệt, xem xử lý dự án tồn đọng là động lực tăng trưởng thay vì chỉ là giải pháp khắc phục tồn tại.

Tại Khánh Hòa, việc xử lý dự án tồn đọng được triển khai bài bản và có lộ trình rõ ràng. Tính đến cuối tháng 2/2026, trong tổng số 92 dự án thuộc thẩm quyền địa phương, đã có 42 dự án được hoàn thành thẩm định và trình UBND tỉnh xử lý. Trong số này, 4 dự án bị thu hồi, chấm dứt hoạt động; 36 dự án được điều chỉnh chủ trương đầu tư để tiếp tục triển khai; 1 dự án đã hoàn thành đi vào hoạt động. Hiện trên địa bàn tỉnh còn 50 dự án đang được các sở, ngành tiếp tục tháo gỡ.

Trước thực trạng đó, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa đang tiếp tục yêu cầu các đơn vị khẩn trương xử lý hồ sơ đã đủ điều kiện, kiên quyết thu hồi các dự án chậm tiến độ theo quy định. Đồng thời, tỉnh Khánh Hòa cũng tiến hành rà soát toàn diện các dự án giai đoạn 2021 - 2025, siết chặt quy trình đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư, kiểm soát việc cấp mỏ vật liệu nhằm tránh thất thoát tài nguyên và lãng phí tài sản công.

Là đầu tàu kinh tế cả nước, TP. Hồ Chí Minh xác định xử lý dự án tồn đọng là giải pháp có tác động trực tiếp và nhanh nhất đến tăng trưởng. Theo báo cáo của thành phố, trong năm 2025 đã rà soát và xử lý 727/838 dự án tồn đọng, đạt 87% kế hoạch. Tổng mức đầu tư được khơi thông ước khoảng 141 nghìn tỷ đồng. Nhiều dự án bất động sản, nhà ở thương mại được tháo gỡ vướng mắc pháp lý, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu cho người dân, tái khởi động các công trình dang dở.

Đáng chú ý, dự án chống ngập gần 10 nghìn tỷ đồng từng đình trệ nhiều năm đã được TP. Hồ Chí Minh tái khởi động, phát đi tín hiệu tích cực về quyết tâm xử lý các “điểm nghẽn” lớn về dự án tồn đọng.

Với việc thực hiện quyết liệt các giải pháp đã đưa đến kết quả bước đầu rất khả quan cho TP. Hồ Chí Minh với các chỉ số kinh tế năm 2025 đều tăng mạnh so với cac năm trước như: thu ngân sách năm 2025 đạt hơn 800 nghìn tỷ đồng; vốn FDI đạt 8,37 tỷ USD….

Còn tại tỉnh Tây Ninh, ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, tỉnh đã xác định xử lý dự án tồn đọng là nhiệm vụ trọng tâm của quý I/2026. Những dự án kéo dài, hiệu quả thấp hoặc không còn phù hợp định hướng phát triển được rà soát để điều chỉnh, thu hồi hoặc tái cơ cấu.

Đặc biệt, tỉnh Tây Ninh đã giải phóng nhiều khu đất “treo” không chỉ chấm dứt tình trạng lãng phí mà còn tạo quỹ đất sạch cho các dự án hạ tầng chiến lược, khu công nghiệp, khu đô thị mới. Bên cạnh đó, tỉnh còn đẩy nhanh điều chỉnh quy hoạch, nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối cửa khẩu, thúc đẩy logistics và thương mại biên giới.

Ngoài ra, tỉnh Tây Ninh cũng chú trọng đến việc cải cách hành chính, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tăng cường đối thoại với doanh nghiệp theo tinh thần “chính quyền phục vụ”, tạo môi trường đầu tư minh bạch và ổn định.

Theo rà soát, tỉnh Lâm Đồng hiện còn 359 dự án đang đình trệ với tổng vốn đầu tư trên 245 nghìn tỷ đồng. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tồn đọng này đã được địa phương chỉ ra như vướng mắc về đất đai, quy hoạch.

Để xử lý tình trạng này, tỉnh Lâm Đồng đã thành lập 6 Tổ công tác do 6 Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm tổ trưởng trực tiếp rà soát và tháo gỡ vướng mắc cho các dự án. Đến nay, đã có 22 dự án đã được giải quyết khó khăn bước đầu…

Từ “gỡ vướng” đến khơi thông dòng tiền

Nhìn vào cách làm của các địa phương có thể thấy một điểm chung: thay vì tiếp tục tìm kiếm thêm dự án mới, họ quay lại xử lý những gì đang dang dở. Nhiều công trình đã xây gần xong nhưng mắc thủ tục, nhiều khu đất đã giao nhưng chưa thể triển khai vì vướng quy hoạch, pháp lý. Nguồn lực không mất đi, nhưng bị “kẹt” lại trong hồ sơ và quy trình.

Khi thủ tục được tháo gỡ, dự án được điều chỉnh hoặc xử lý dứt điểm, dòng vốn bắt đầu dịch chuyển trở lại. Doanh nghiệp có thể tiếp tục thi công, ngân hàng giải ngân, công trình được đưa vào khai thác, người dân được bảo đảm quyền lợi. Những chuyển động này diễn ra cụ thể trong đời sống kinh tế, chứ không chỉ nằm trên báo cáo.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng Chính phủ, việc tập trung xử lý các dự án tồn đọng kéo dài là giải pháp có tác động trực tiếp và nhanh nhất đến tăng trưởng trong ngắn hạn. Ông cho rằng một lượng vốn rất lớn đang “đóng băng” trong các dự án đình trệ, khi các điểm nghẽn pháp lý được tháo gỡ, dòng tiền sẽ được giải phóng, việc làm được tạo ra và chuỗi sản xuất - tiêu dùng được kích hoạt trở lại.

Do đó, xử lý dự án tồn đọng không chỉ để khắc phục những tồn tại cũ, mà còn là cách thực tế để mở thêm dư địa cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Khi đất đai được sử dụng đúng mục đích, vốn được quay vòng và công trình được đưa vào vận hành, tăng trưởng sẽ đến từ chính những nguồn lực sẵn có của nền kinh tế.