Hàn Quốc là thị trường lớn thứ 5 trong nhập khẩu tôm Việt Nam. Ảnh: TL

Thị trường nhiều tiềm năng, lắm thách thức

Theo đánh giá của Bộ Công thương, bên cạnh Hoa Kỳ, Nhật Bản, EU, Trung Quốc, Hàn Quốc là một trong 4 thị trường nhập khẩu hàng đầu của thủy sản Việt Nam. Được biết, 4 thị trường nhập khẩu này chiếm khoảng 60% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản của nước ta.

Năm 2020, do ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Hàn Quốc giảm nhẹ. Theo thống kê, trong tháng 11, xuất khẩu sang Hàn Quốc giảm nhẹ 2%, tính đến hết tháng 11 ước đạt 700 triệu USD, giảm gần 2%. Cả năm 2020, xuất khẩu thủy sản sang thị trường này ước đạt 770 triệu USD, giảm 1,6%.

Tại Kỳ họp lần thứ 10 Uỷ ban hỗn hợp Việt Nam - Hàn Quốc diễn ra mới đây, hai bên đã thống nhất thông qua và tiến tới ký kết Kế hoạch hành động triển khai mục tiêu kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Hàn Quốc đạt 100 tỷ USD theo hướng cân bằng hơn vào năm 2023. Trong đó, một trong những lĩnh vực có nhiều tiềm năng và được chú trọng là nông sản, đặc biệt là thủy sản và thực phẩm chế biến.

Theo đánh giá của lãnh đạo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), theo thống kê, mỗi năm Hàn Quốc chi hơn 33 tỷ USD để nhập khẩu các mặt hàng nông, thủy sản. Việt Nam có rất nhiều cơ hội tăng xuất khẩu thủy sản vào thị trường tiềm năng này.

Thời gian qua, nông thủy sản Việt đã nỗ lực rất lớn để có mặt trên các kệ hàng tại Hàn Quốc và thực tế cho thấy, ngày càng có nhiều sản phẩm được ưa chuộng ở Hàn Quốc như tôm, cá tra, cá ngừ, mực, bạch tuộc… Cùng với đó, một số loại quả được xuất khẩu khá nhiều vào thị trường này như dừa, dứa, thanh long, xoài, chuối. Ngoài ra, thị trường Hàn Quốc rất ưa chuộng sản phẩm nông sản đã qua chế biến của nước ta.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, hiện thị phần nông thủy sản Việt tại Hàn Quốc còn rất khiêm tốn. Có rất nhiều nguyên nhân được chỉ ra, trong đó, các chuyên gia nhấn mạnh chủ yếu là do hàng Việt chưa đáp ứng được về chất lượng và quy trình bảo quản nông sản theo yêu cầu của Hàn Quốc.

Chúng ta đều biết, Hàn Quốc là thị trường khó tính với rất nhiều quy định chặt chẽ về điều kiện đối với nông sản nhập khẩu. Đơn cử, đối với mặt hàng nông sản đã qua chế biến khi vào thị trường Hàn Quốc phải qua công đoạn kiểm dịch rất ngặt nghèo. Hay việc nhập khẩu sản phẩm tươi khá nhạy cảm ở Hàn Quốc, vì họ chỉ chấp nhận sản phẩm bảo quản qua xử lý nhiệt chứ không chiếu xạ như một số thị trường.

Thời gian tới, để tận dụng hiệu quả cơ hội từ các FTA đã có với Hàn Quốc nhằm mở rộng thị trường, nâng cao thị phần, thì hàng hóa nông thủy sản Việt không chỉ cần nâng cao chất lượng, mà còn phải đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định đặc trưng của thị trường này.

Khuyến cáo đối với doanh nghiệp xuất khẩu

Thương vụ Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc vừa đưa ra khuyến cáo đối với doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng thực phẩm chế biến.

Theo Báo cáo Xu hướng thực phẩm nhập khẩu năm 2019 và năm 2020 của Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm Hàn Quốc (MFDS), số vụ vi phạm quy định vệ sinh an toàn thực phẩm đối với các lô hàng thực phẩm chế biến nhập khẩu từ Việt Nam sang Hàn Quốc có xu hướng giảm. Cụ thể năm 2019 phát hiện 117 vụ, đến năm 2020 (đến ngày 21/12/2020) xuống còn 37 vụ.

Trong đó, thống kê cho thấy, một số vi phạm trong sản phẩm của Việt Nam như trong thành phần có hàm lượng gây hại vượt quá mức cho phép (aflatoxin, benz (a) pyrene, enrofloxacin, ciprofloxacin); vi phạm tiêu chuẩn sử dụng chất bảo quản; không đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm tại nơi chế biến; phát hiện dị vật trong sản phẩm...

Thương vụ Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc đánh giá, số vụ vi phạm có xu hướng giảm phần nào cho thấy những nỗ lực của cơ quan quản lý trong việc tuyên truyền phổ biến, nâng cao nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu trong việc tuân thủ các quy định của nước sở tại đã phát huy hiệu quả tích cực.

Tuy nhiên, hiện Việt Nam vẫn đứng thứ 3 sau Trung Quốc và Mỹ trong số những nước có số vụ thực phẩm nhập khẩu vi phạm nhiều nhất vào Hàn Quốc.

Do đó, Thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc khuyến cáo, trong thời gian tới, doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm chế biến sang Hàn Quốc cần phối hợp chặt chẽ hơn nữa với các cơ quan chức năng của hai nước và đối tác Hàn Quốc để cập nhật các quy định liên quan, tránh ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu cũng như hình ảnh sản phẩm Việt Nam đối với người tiêu dùng Hàn Quốc.

Ngoài ra, Thương vụ cho biết thêm, theo quy định của Hàn Quốc (Luật đặc biệt về quản lý an toàn thực phẩm nhập khẩu), khi phát hiện sản phẩm thực phẩm nhập khẩu có chất gây hại thì cơ quan chức năng có quyền yêu cầu nhà nhập khẩu phải thu hồi, hủy toàn bộ lượng hàng đang phân phối. Trong vòng 1 tháng, nhà nhập khẩu phải trình phương án xử lý đối với thực phẩm nhập khẩu đã được xác định là không phù hợp/vi phạm.

Trường hợp nhà nhập khẩu muốn tiếp tục nhập khẩu các sản phẩm không phù hợp trong tương lai, cần thực hiện các biện pháp cần thiết như xác định nguyên nhân, yêu cầu nhà sản xuất của nước xuất khẩu cải thiện chất lượng sản phẩm. Ngoài ra, các lô hàng tiếp theo sẽ bị kiểm tra với tần suất nhiều hơn cho đến khi đạt tiêu chuẩn quy định./.

Tố Uyên