Huy động 371.500 tỷ đồng, kỳ hạn phát hành tiếp tục được kéo dài

Năm 2025, tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp, khó lường (xung đột chính trị, cạnh tranh thương mại, lạm phát toàn cầu tăng cao…), ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình kinh tế - tài chính trong nước.

Trong nước, để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên theo chỉ đạo của Đảng, Quốc hội và Chính phủ, hệ thống ngân hàng đã đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng. Theo đó, tốc độ tăng trưởng tín dụng trong năm luôn cao hơn so với tốc độ tăng trưởng huy động vốn làm ảnh hưởng không nhỏ tới thanh khoản của các ngân hàng thương mại. Đồng thời, tỷ giá và thị trường ngoại tệ cũng có những biến động phức tạp, khó lường, qua đó, khiến lãi suất trên thị trường liên ngân hàng thường xuyên duy trì ở mức cao, đặc biệt về giai đoạn cuối năm (lãi suất kỳ hạn qua đêm bình quân 6 tháng cuối năm là 5,08%/năm, tăng 1,06% so với nửa đầu năm 2025 và cao hơn khoảng 2% so với mức trung bình của năm 2024).

Nguồn: Kho bạc Nhà nước. Đồ họa: Phương Anh

Các yếu tố trên đã tác động đến tâm lý cũng như làm suy giảm nhu cầu đầu tư trái phiếu chính phủ của các nhà đầu tư trên thị trường và phần nào ảnh hưởng đến kết quả phát hành trái phiếu chính phủ trong năm 2025.

Thực hiện nhiệm vụ huy động vốn trái phiếu chính phủ Bộ Tài chính giao Kho bạc Nhà nước (KBNN) năm 2025 là 500.000 tỷ đồng, KBNN đã chủ động xây dựng phương án và tổ chức điều hành công tác phát hành trái phiếu chính phủ ngay từ những ngày đầu năm. Theo đó, trong năm 2025, KBNN đã thực hiện tổng cộng 52 phiên đấu thầu qua Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội với 211 đợt gọi thầu trái phiếu chính phủ với tổng khối lượng là 672.500 tỷ đồng.

Kết quả, tổng khối lượng trái phiếu chính phủ huy động năm 2025 là 371.500 tỷ đồng, đạt 74,3% kế hoạch cả năm (500.000 tỷ đồng). Toàn bộ trái phiếu chính phủ được phát hành thông qua phương thức đấu thầu, đảm bảo công khai, minh bạch. Đáng chú ý, kỳ hạn phát hành tiếp tục được điều hành theo hướng kéo dài. Kỳ hạn phát hành bình quân năm 2025 đạt 9,78 năm, phù hợp với mục tiêu 9 - 11 năm theo Nghị quyết số 23/2021/QH15 của Quốc hội. Thời gian đáo hạn bình quân của danh mục trái phiếu chính phủ ở mức 8,54 năm, góp phần giảm áp lực trả nợ trong ngắn hạn cho ngân sách trung ương. Lãi suất phát hành bình quân đạt 3,26%/năm.

Gắn huy động vốn với quản lý ngân quỹ nhà nước

Theo đánh giá từ KBNN, trong bối cảnh tình hình thu ngân sách trung ương năm 2025 tích cực, vượt dự toán; tiến độ giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách trung ương chưa cao, KBNN đã tổ chức điều hành công tác phát hành trái phiếu chính phủ với khối lượng phù hợp đã cơ bản đáp ứng nhu cầu trả nợ gốc của ngân sách trung ương và một phần chi đầu tư phát triển, đảm bảo hiệu quả vay và sử dụng vốn vay của ngân sách trung ương theo đúng yêu cầu tại Nghị quyết số 74/2022/QH15 ngày 15/11/2022 của Quốc hội.

Bên cạnh đó, công tác huy động vốn trái phiếu chính phủ cũng tiếp tục được gắn kết chặt chẽ với công tác quản lý ngân quỹ nhà nước.

Cụ thể, trong bối cảnh ngân sách trung ương còn bội chi, KBNN đã sử dụng nguồn vốn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi ưu tiên cho ngân sách trung ương tạm ứng, vay, đảm bảo ngân sách trung ương có đủ nguồn vốn để thực hiện đầy đủ, kịp thời các nhiệm vụ chi theo dự toán được Quốc hội thông qua.

Theo đánh giá từ các chuyên gia kinh tế, việc sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi cho ngân sách trung ương vay, tạm ứng đã góp phần đáp ứng nhu cầu vốn của ngân sách trung ương, giảm áp lực huy động vốn trái phiếu chính phủ từ thị trường, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực tài chính Nhà nước. Đặc biệt, nguồn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi chưa có nhu cầu sử dụng được KBNN gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại và mua lại có kỳ hạn trái phiếu chính phủ. Trong quá trình tham gia vào thị trường tiền tệ thông qua các nghiệp vụ này, KBNN đã phối hợp chặt chẽ, chia sẻ thông tin với Ngân hàng Nhà nước; đồng thời, điều hành khối lượng sử dụng ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi phù hợp với chính sách tiền tệ, góp phần ổn định thị trường.

Điều hành linh hoạt kỳ hạn phát hành trái phiếu chính phủ

Năm 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030, trong bối cảnh tình hình thế giới năm 2026 dự báo vẫn còn nhiều biến động phức tạp khó lường, tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt từ những xung đột chính trị toàn cầu và chính sách thương mại của Hoa Kỳ. Đây cũng là năm đầu tiên thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên được Đảng, Chính phủ đề ra, do đó sẽ tạo áp lực về huy động vốn cho NSNN phục vụ các công trình trọng điểm quốc gia, áp lực huy động vốn đối với khu vực kinh tế tư nhân, khiến nhiệm vụ kiểm soát vĩ mô, ổn định tỷ giá, lãi suất, lạm phát,… tiếp tục gặp nhiều thách thức.

Trước bối cảnh đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 245/2025/QH15 ngày 13/11/2025 về dự toán NSNN năm 2026 với tổng mức vay của ngân sách trung ương là 959.705 tỷ đồng và dự kiến được huy động từ nhiều nguồn khác nhau, trong đó, chủ yếu là từ phát hành trái phiếu chính phủ. Theo đó, Bộ Tài chính đã giao nhiệm vụ phát hành trái phiếu chính phủ năm 2026 cho KBNN là 500.000 tỷ đồng.

Theo KBNN, để triển khai thực hiện nhiệm vụ huy động vốn cho ngân sách trung ương trong năm 2026 đạt kết quả tốt nhất, KBNN sẽ tiếp tục bám sát chủ trương tại Nghị quyết Đảng, Quốc hội, Chính phủ để tổ chức điều hành công tác phát hành trái phiếu chính phủ đảm bảo đám ứng nhu cầu vốn của NSNN. Đồng thời, điều hành linh hoạt kỳ hạn phát hành trái phiếu chính phủ, thời điểm phát hành gắn với quản lý ngân quỹ để góp phần giảm chi phí, giảm áp lực huy động vốn cho NSNN cũng như đáp ứng nhu cầu huy động khi thị trường không thuận lợi.

Bên cạnh đó, KBNN tiếp tục phối hợp với Vụ Các định chế tài chính (Bộ Tài chính), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam để triển khai các giải pháp phát triển thị trường trái phiếu chính phủ theo phê duyệt của các cấp có thẩm quyền phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ được Bộ Tài chính giao.