Cụ thể, ngày 6/5/2026, Cục Hải quan ban hành Quyết định số 702/QĐ-CHQ về Quy trình thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo mô hình thông quan tập trung tại Chi cục Hải quan khu vực III (quản lý hoạt động xuất nhập khẩu tại Hải Phòng).

Hoạt động thông quan hàng hoá tại cảng Hải Phòng. Ảnh: Hải Anh

Theo quyết định, mô hình thông quan tập trung sẽ chính thức áp dụng từ ngày 1/6/2026. Đây là bước đi mới trong tiến trình hiện đại hóa ngành Hải quan, hướng tới tổ chức xử lý thủ tục theo hướng tập trung, chuyên sâu và ứng dụng mạnh công nghệ thông tin trong phân luồng, xử lý hồ sơ.

Điểm nổi bật của quy trình mới là việc phân công công chức kiểm tra hồ sơ hải quan theo từng mã bộ phận xử lý tờ khai và theo nhóm hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu hoặc mã HS thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam. Việc phân công được hệ thống tự động thực hiện, góp phần nâng cao tính minh bạch, tối ưu nguồn lực và giảm áp lực xử lý tại từng đơn vị.

Theo quy định, Chi cục Hải quan khu vực III có trách nhiệm tổ chức triển khai mô hình, bố trí công chức phù hợp với trình độ chuyên môn, năng lực và vị trí việc làm; đồng thời chủ động xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để bảo đảm hoạt động thông quan diễn ra thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Một nội dung đáng chú ý khác là cơ chế phối hợp giữa Đội Thông quan với các đơn vị hải quan cửa khẩu, hải quan ngoài cửa khẩu và các đơn vị liên quan nhằm bảo đảm việc xử lý thủ tục hải quan được thực hiện liên tục, đồng bộ và không bị gián đoạn.

Quyết định cũng yêu cầu công khai mã bộ phận xử lý tờ khai, thông tin công chức và đầu mối liên hệ trên Cổng thông tin điện tử hải quan để người khai hải quan thuận tiện tra cứu, liên hệ khi cần thiết. Đây được xem là giải pháp tăng tính công khai, minh bạch và nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Trong thời gian triển khai, Ban Giám sát quản lý về hải quan được giao chủ trì theo dõi, phối hợp với các đơn vị liên quan đánh giá kết quả thực hiện mô hình thông quan tập trung tại Hải quan khu vực III. Trên cơ sở đó, Cục Hải quan sẽ xem xét khả năng mở rộng triển khai mô hình trong toàn ngành thời gian tới./.