Theo phân tích của Công ty Chứng khoán Tiên Phong (TPS), bước sang tháng 5, thị trường chứng khoán thường chịu tác động từ hiệu ứng mùa vụ “Sell in May”. Tuy nhiên, thực tế cho thấy đây không phải là quy luật mang tính lặp lại, mà chủ yếu phản ánh yếu tố tâm lý trong những giai đoạn thị trường thiếu động lực tăng trưởng rõ ràng. Tại thị trường chứng khoán Việt Nam, trong 10 năm gần đây chỉ có 3 năm chỉ số VN-Index ghi nhận hiệu suất âm trong tháng 5, cho thấy diễn biến thị trường không hoàn toàn bị chi phối bởi yếu tố mùa vụ mà phụ thuộc nhiều hơn vào trạng thái định giá và chu kỳ dòng tiền.

Các chuyên gia từ TPS cho rằng, diễn biến của VN-Index trong giai đoạn hiện nay chịu tác động đan xen từ cả yếu tố hỗ trợ lẫn rủi ro. Ở chiều tích cực, nền tảng tăng trưởng kinh tế vẫn được duy trì ổn định, chất lượng thị trường chứng khoán Việt Nam đã có sự cải thiện khi được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, đồng thời triển vọng tín nhiệm quốc gia cũng được cải thiện. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt với những áp lực nhất định từ lạm phát chi phí đẩy và mặt bằng lãi suất chưa thực sự bước vào chu kỳ nới lỏng mạnh.

Dự báo về diễn biến thị trường trong tháng 5, theo TPS, kịch bản cơ sở vẫn nghiêng về xu hướng tăng nhưng đi kèm tâm lý thận trọng. Tiếp nối đà tăng trong tháng 4, tính đến cuối phiên giao dịch ngày 5/5/2026, VN-Index đã tạm thời vượt lên trên vùng kháng cự quanh mốc 1.865 điểm. Đây được xem là tín hiệu tích cực trong ngắn hạn, cho thấy chỉ số có khả năng tiếp tục hướng đến vùng kháng cự kế tiếp quanh 1.925 điểm, tương ứng vùng đỉnh được hình thành trong tháng 1/2026.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng, thanh khoản thị trường hiện vẫn ở mức thấp khi khối lượng khớp lệnh toàn thị trường liên tục duy trì dưới mức trung bình 20 phiên. Diễn biến này cho thấy nhịp tăng hiện tại có thể đang dần bước vào giai đoạn cuối của sóng tăng ngắn hạn. Theo đó, TPS dự báo VN-Index vẫn duy trì quán tính tăng điểm trong tháng 5, song sẽ đi kèm các nhịp rung lắc và sự thận trọng của dòng tiền. Vùng 1.865 điểm sau khi được vượt qua có thể trở thành vùng hỗ trợ quan trọng trong thời gian tới, qua đó VN-Index được kỳ vọng dao động trong vùng từ 1.865 - 1.925 điểm trong tháng 5.

Trong kịch bản tích cực hơn, nếu thanh khoản thị trường được cải thiện và hỗ trợ VN-Index bứt phá thành công khỏi vùng kháng cự 1.925 điểm, xu hướng tăng có thể tiếp tục được mở rộng. TPS cho biết trong một xu hướng tăng, các đỉnh sau thường cao hơn các đỉnh trước. Trên cơ sở đó, dự báo VN-Index giao dộngd trong khoảng 1.985 - 2.100 điểm.

Ở chiều ngược lại, TPS cũng lưu ý rủi ro nếu thanh khoản tiếp tục duy trì ở mức thấp hoặc áp lực bán gia tăng khiến VN-Index rơi vào trạng thái “false breakout” (bứt phá giả) và đánh mất mốc 1.865 điểm. Trong trường hợp này, chỉ số có thể phải lùi về các vùng hỗ trợ sâu hơn để tìm điểm cân bằng mới. Tuy nhiên, TPS cho rằng nếu thị trường điều chỉnh thì xu hướng giảm nhiều khả năng sẽ không quá mạnh, khi lực đỡ từ vùng giá thấp vẫn đang hiện hữu. Trong kịch bản này, VN-Index có thể lùi về vùng 1.760 - 1.800 điểm trước khi ổn định trở lại.

Đồng quan điểm về khả năng thị trường tiếp tục rung lắc trong ngắn hạn, Công ty Chứng khoán Vietcap cho rằng VN-Index nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động khi tiến sâu hơn vào vùng kháng cự 1.880 - 1.920 điểm trong nửa đầu tháng 5. Thị trường thậm chí có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh ngắn hạn, tuy nhiên kịch bản tích cực vẫn được duy trì nếu chỉ số không đánh mất vùng hỗ trợ quanh 1.850 điểm. Trong trường hợp đó, VN-Index sẽ có cơ hội vượt vùng đỉnh 1.920 điểm và hướng tới mốc 2.000 điểm vào cuối tháng 5, thậm chí có thể tiếp tục mở rộng đà tăng trong các tuần tiếp theo.

Theo Vietcap, diễn biến của thị trường trong năm 2025 cho thấy tâm lý nhà đầu tư cũng như giao dịch ở nhiều nhóm ngành đã cải thiện đáng kể sau khi VN-Index vượt đỉnh năm 2022 tại vùng 1.535 điểm. Công ty chứng khoán này kỳ vọng trạng thái tích cực tương tự có thể tiếp tục lặp lại nếu VN-Index chinh phục thành công vùng đỉnh 1.920 điểm trong thời gian tới.

Ở kịch bản kém tích cực hơn với xác suất khoảng 40%, Vietcap cho rằng VN-Index có thể điều chỉnh giảm từ vùng kháng cự 1.880 - 1.920 điểm và đánh mất ngưỡng hỗ trợ 1.850 điểm. Khi đó, nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường có thể chịu áp lực chốt lời mạnh hơn, kéo chỉ số lùi về vùng 1.790 - 1.800 điểm hoặc thấp hơn.

Dù vậy, Vietcap nhận định áp lực giảm có thể không diễn ra trên diện rộng khi mặt bằng định giá hiện tại vẫn là yếu tố hỗ trợ đáng chú ý cho thị trường. Theo đó, hệ số P/E của rổ VN-Index, nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, hiện ở quanh mức 12 lần, tương đương vùng thấp hơn khoảng 1 độ lệch chuẩn so với mức trung vị của 10 năm gần đây./.