Cải cách thể chế thực chất được doanh nghiệp ghi nhận

Trao đổi với phóng viên tại Hội nghị, ông Trần Mạnh Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV chia sẻ, trong bối cảnh thương mại quốc tế biến động nhanh, yêu cầu tuân thủ ngày càng cao, áp lực cạnh tranh gia tăng, việc tạo thuận lợi thương mại trở thành yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Chính vì vậy, từ những tháng đầu năm 2026, Hải quan khu vực IV đã tăng tốc đổi mới phương thức quản lý, tập trung cải cách thủ tục hành chính theo hướng tinh gọn, hiện đại. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và quản lý rủi ro được triển khai thực chất, qua đó nâng cao hiệu quả xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ và hỗ trợ doanh nghiệp thông quan nhanh chóng, thuận lợi hơn.

Cán bộ Hải quan khu vực IV thông quan hàng hoá cho doanh nghiệp. Ảnh: CTV

Chi cục trưởng Trần Mạnh Hùng nhấn mạnh, đơn vị đang từng bước định hình mô hình hải quan phục vụ, lấy doanh nghiệp làm trọng tâm thay vì chỉ thực hiện chức năng quản lý truyền thống. Cách tiếp cận này không chỉ giúp tăng tính chủ động trong hỗ trợ, mà còn tạo sự gắn kết, đồng hành xuyên suốt giữa cơ quan hải quan và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình xuất nhập khẩu.

Đồng thời đó, những chuyển động về chính sách và thực thi trong lĩnh vực hải quan đã trở thành điểm nhấn, nhận được sự quan tâm và đánh giá tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp. Cải cách thể chế theo hướng thực chất.

Ở góc độ đại diện doanh nghiệp ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký VCCI ghi nhận, những sửa đổi trong Luật Hải quan có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 được đánh giá là bước chuyển đáng kể, thể hiện rõ tư duy đổi mới theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp. Đồng thời, quy định về kết nối hệ thống công nghệ thông tin giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan được điều chỉnh linh hoạt, cho phép doanh nghiệp sử dụng các giải pháp phần mềm thay vì phải kết nối trực tiếp toàn bộ hệ thống. Đây là thay đổi được đánh giá cao bởi vừa giảm chi phí, vừa đảm bảo an toàn dữ liệu, phù hợp với thực tiễn vận hành.

Chia sẻ với phóng viên, ông Giang Văn Anh - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Giấy HKB Hoa Lư cho rằng, không chỉ thay đổi về chính sách, điều khiến doanh nghiệp đánh giá cao là sự chuyển biến rõ nét trong thái độ phục vụ của cơ quan hải quan.

Ông Giang Văn Anh cho biết, không chỉ duy trì cơ chế hỗ trợ kịp thời, đúng quy định, Chi cục Hải quan còn linh hoạt tháo gỡ vướng mắc trong quá trình làm thủ tục, đặc biệt là việc tổ chức kiểm tra thực tế hàng hóa ngay tại nhà máy. Cách làm này đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian thông quan, giảm chi phí logistics và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp ổn định sản xuất, mở rộng hoạt động xuất nhập khẩu.

“Chúng tôi ghi nhận rõ tinh thần chuyển từ quản lý sang phục vụ, đồng hành cùng doanh nghiệp của Hải quan khu vực IV. Sự chủ động, sát sao và cầu thị của đơn vị đã tạo dựng niềm tin cho doanh nghiệp. Trong thời gian tới, chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, đồng hành mạnh mẽ hơn nữa từ cơ quan Hải quan” - đại diện Công ty chia sẻ.

Tuy nhiên, phía cộng đồng doanh nghiệp cũng bày tỏ kỳ vọng thời gian tới, cơ quan hải quan tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quản lý rủi ro, giảm kiểm tra thủ công, rút ngắn hơn nữa thời gian thông quan. Đồng thời, cần tăng cường hướng dẫn sớm đối với các chính sách mới, bảo đảm thống nhất trong thực thi, hạn chế phát sinh vướng mắc.

Chính quyền là “bệ đỡ”, hải quan là “trợ lực” cho doanh nghiệp phát triển

Đánh giá cao đóng góp của cơ quan hải quan, ông Trần Huy Tuấn - Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình nhấn mạnh, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc xây dựng mối quan hệ đồng hành chặt chẽ giữa chính quyền - hải quan - doanh nghiệp là yếu tố quyết định. Trong đó, hải quan giữ vai trò then chốt trong tạo thuận lợi thương mại; chính quyền đóng vai trò kiến tạo; doanh nghiệp là trung tâm phát triển. Cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu giữ vai trò trung tâm, là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở rộng thị trường và nâng cao vị thế của tỉnh.

Theo Bí thư Tỉnh ủy, những kết quả tích cực của Ninh Bình trong thời gian qua có sự đóng góp đồng bộ của cả hệ thống chính trị, các sở, ngành, trong đó có vai trò quan trọng của cơ quan hải quan. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, hải quan đã chủ động cải cách, hiện đại hóa, vừa nâng cao hiệu quả quản lý, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Không chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước, hải quan còn thể hiện rõ vai trò “đồng hành”, hỗ trợ doanh nghiệp từ chính sách đến thực thi, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Những chuyển biến đó đã góp phần củng cố niềm tin của doanh nghiệp, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Trên cơ sở ghi nhận đó, Bí thư Tỉnh ủy khẳng định tỉnh sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để cơ quan hải quan phát huy tốt hơn vai trò trong thời gian tới.

Theo đó, các cấp, các ngành cần tăng cường phối hợp với cơ quan hải quan trong triển khai chính sách, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, tránh chồng chéo gây khó khăn cho doanh nghiệp. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong các lĩnh vực liên quan như logistics, thuế, đầu tư, tạo môi trường thuận lợi để hải quan triển khai hiệu quả các giải pháp tạo thuận lợi thương mại.

Một yêu cầu xuyên suốt được nhấn mạnh là phải chuyển mạnh từ tư duy 'quản lý' sang 'phục vụ' trong toàn bộ hệ thống chính trị, trong đó có sự phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan để hỗ trợ doanh nghiệp tốt hơn.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn kỳ vọng, từ cải cách thể chế đến thay đổi cách phục vụ và sự vào cuộc quyết liệt của lãnh đạo tỉnh, Ninh Bình đang từng bước xây dựng môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch. Khi hải quan thực sự trở thành “trợ lực” và chính quyền là “bệ đỡ”, không gian phát triển cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục được mở rộng, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.