Quản lý giá theo cơ chế thị trường có điều tiết, phân bón thuộc diện bình ổn

Theo Bộ Tài chính, trong thời gian qua, công tác quản lý, điều hành giá được thực hiện nhất quán theo nguyên tắc thị trường có sự điều tiết của Nhà nước theo quy định của Luật Giá và các văn bản hướng dẫn. Nhà nước tôn trọng quyền tự định giá, cạnh tranh về giá của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật. Nhà nước chỉ gián tiếp tác động đến sự hình thành và vận động của giá cả thông qua các biện pháp kinh tế vĩ mô và các công cụ bình ổn giá.

Bên cạnh đó, Nhà nước cũng thực hiện quản lý, điều tiết giá thông qua công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, kê khai giá, niêm yết giá và công khai thông tin về giá được tăng cường nhằm đảm bảo minh bạch thị trường.

Đối với mặt hàng phân bón, theo quy định tại Luật Giá số 16/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 140/2025/QH15) và Nghị định số 85/2024/NĐ-CP, mặt hàng phân bón gồm phân đạm, phân DAP, phân NPK thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ bình ổn giá và Danh mục kê khai giá.

Theo đó, trong trường hợp mặt bằng giá phân bón không trong thời hạn Nhà nước áp dụng biện pháp bình ổn giá, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh mặt hàng phân bón được quyền tự định giá và điều chỉnh giá hàng hóa, dịch vụ do mình sản xuất và kê khai giá với cơ quan có thẩm quyền (Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp tỉnh).

Trường hợp khi mặt bằng giá thị trường của mặt hàng phân bón biến động bất thường gây tác động lớn đến kinh tế - xã hội, sản xuất, kinh doanh, đời sống người dân hoặc khi cơ quan có thẩm quyền ban bố tình trạng khẩn cấp, sự cố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh và mặt bằng giá phân bón có biến động bất thường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tổ chức thực hiện bình ổn giá trên phạm vi cả nước và UBND cấp tỉnh tổ chức thực hiện bình ổn giá tại phạm vi địa phương.

Bộ Tài chính tăng cường bình ổn giá, hỗ trợ giảm chi phí nông nghiệp và kiểm soát lạm phát. Ảnh minh họa.

Bộ Tài chính cho biết, công tác điều hành giá luôn được triển khai chủ động, linh hoạt, bám sát mục tiêu kiểm soát lạm phát theo chỉ tiêu Quốc hội và Chính phủ đề ra. Bộ đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để xây dựng kịch bản điều hành giá, góp phần ổn định mặt bằng giá, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Trong năm 2025, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền nhiều chính sách về thuế, phí, lệ phí, tiền thuê đất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Đồng thời, Bộ đã kịp thời xuất cấp hàng dự trữ quốc gia để hỗ trợ học sinh, cứu đói nhân dân, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, qua đó góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Siết kê khai, niêm yết giá vật tư nông nghiệp

Bộ Tài chính cho biết, trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương triển khai các biện pháp quản lý, điều hành giá nhằm ổn định thị trường, giảm chi phí sản xuất và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, trong đó có sản xuất nông nghiệp.

Cụ thể, Bộ Tài chính sẽ theo dõi sát diễn biến kinh tế, lạm phát trên thế giới để kịp thời cảnh báo các nguy cơ ảnh hưởng đến giá cả; giám sát chặt chẽ cung cầu, giá cả hàng hóa trong nước để chủ động xây dựng và điều chỉnh kịch bản điều hành giá, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá.

Chính sách tài khóa sẽ tiếp tục được điều hành phối hợp với chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát. Đồng thời, các chính sách giảm thuế, phí, lệ phí sẽ tiếp tục được triển khai để góp phần giảm chi phí sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp và đời sống người dân, đồng thời thực hiện các giải pháp bảo đảm an sinh xã hội.

Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh việc chủ động xây dựng phương án điều hành giá đối với các mặt hàng do Nhà nước định giá và dịch vụ công theo lộ trình thị trường, trên cơ sở đánh giá kỹ tác động đến sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân, tránh điều chỉnh đồng loạt trong cùng thời điểm gây tác động bất lợi đến chỉ số giá tiêu dùng;

Sử dụng linh hoạt các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát bình ổn thị trường; đồng thời tăng cường triển khai và giám sát việc kê khai giá, niêm yết giá, chú trọng các mặt hàng phục vụ sản xuất nông nghiệp như phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật.

Cùng với đó, công tác thông tin, tuyên truyền sẽ được đẩy mạnh nhằm đảm bảo minh bạch thông tin về giá và điều hành giá của Chính phủ, góp phần ổn định tâm lý người tiêu dùng và hạn chế gia tăng kỳ vọng lạm phát.