Chia sẻ tại phiên đối thoại "Thí điểm Sàn giao dịch Tài sản số: Cơ chế giám sát, Năng lực vận hành và Chuẩn mực đầu tư" do Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước - Bộ Tài chính phối hợp cùng Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) tổ chức ngày 25/3, ông Tô Trần Hoà, Phó trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (UBCKNN) cho biết, bên cạnh các điều kiện pháp định như vốn điều lệ hay cấu trúc cổ đông, Ban quản lý sẽ tập trung đánh giá năng lực vận hành thực tế của doanh nghiệp, bao gồm chất lượng hệ thống công nghệ, kinh nghiệm đội ngũ và mức độ minh bạch trong hoạt động.
"Đây là thị trường mới, tiềm ẩn nhiều rủi ro nên cơ quan quản lý tiếp cận theo hướng thận trọng, từng bước. Giai đoạn đầu chỉ nhà đầu tư có sẵn tài sản mã hóa trên sàn quốc tế mới được giao dịch tại sàn Việt Nam. Nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới sẽ là các chương trình phổ cập kiến thức với nhà đầu tư do UBCKNN phối hợp cùng các đơn vị như VBA, Bộ Công an" - ông Tô Trần Hoà nhấn mạnh.
 |
| Các diễn giả chia sẻ trao đổi tại phiên đối thoại |
Một trong những nguyên tắc quan trọng được các chuyên gia nhấn mạnh là việc tách biệt tài sản khách hàng khỏi tài sản của sàn. Đây được xem là nền tảng để bảo vệ nhà đầu tư trong mọi kịch bản, kể cả khi sàn ngừng hoạt động. Song song với đó, cơ quan quản lý cũng xây dựng các kịch bản ứng phó với rủi ro thị trường, bao gồm cơ chế cảnh báo sớm và cho phép nhà đầu tư chủ động xử lý tài sản trong những tình huống bất thường.
Ở góc độ kỹ thuật, ông Nguyễn Lê Thành - Nhà sáng lập Verichains, cho rằng yêu cầu an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 đối với sàn tài sản mã hoá cao hơn so với thông thường (sàn chứng khoán hiện đang yêu cầu cấp độ 3) nhưng là cần thiết. An toàn hệ thống không chỉ dừng ở việc đạt chứng nhận, mà là một quá trình vận hành liên tục, đòi hỏi khả năng giám sát theo thời gian thực, kiểm thử định kỳ và phản ứng nhanh với sự cố.
Rủi ro lớn nhất không đến từ các cuộc tấn công bên ngoài, mà nằm ở chính hệ thống nội bộ và các điểm kết nối giữa môi trường blockchain với hạ tầng vận hành của sàn. Theo ông Thành, đây là những khu vực nhạy cảm, nơi tài sản dịch chuyển và thường trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công tinh vi.
Một trong các ứng cử viên sàn thí điểm, bà Đoàn Mai Hạnh - Tổng Giám đốc CTCP Sàn giao dịch Tài sản mã hoá Techcom (TCEX) chia sẻ rằng thách thức lớn nhất trong giai đoạn chuẩn bị không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn ở yếu tố con người.
"Thị trường hiện thiếu hụt nhân sự có khả năng kết hợp giữa kiến thức tài chính và công nghệ blockchain, trong khi đây lại là yêu cầu cốt lõi để đảm bảo vận hành an toàn và tuân thủ. TCEX hiện đang tích cực xây dựng một hệ thống nhân sự lõi lên tới hơn 50 người. Chúng tôi cũng đã chủ động làm chủ công nghệ sàn sau nhiều năm nghiên cứu; hoàn thiện quy trình vận hành, kiểm thử nội bộ và sẵn sàng triển khai ngay khi khung pháp lý cho phép. Hệ thống của TCEX có khả năng xử lý tối đa khoảng 100.000 giao dịch/giây, có thể mở rộng theo nhu cầu thị trường, đáp ứng yêu cầu an toàn thông tin cấp độ 4, đồng thời hợp tác với các đối tác uy tín cho các giải pháp lưu ký, bảo mật, phân tích giao dịch on-chain" - bà Hạnh cho biết.
Từ kinh nghiệm quốc tế, bà Nguyễn Ngọc Sơn Quỳnh - Trưởng Ban Chiến lược, MEXC Việt Nam cho rằng, các sàn nội địa cần đầu tư bài bản cho hệ thống từ đầu. Cộng đồng nhà đầu tư tài sản mã hóa hiện nay không còn mới, đã có kinh nghiệm và yêu cầu rất cao về tốc độ xử lý, an toàn tài sản, bảo mật dữ liệu KYC, hệ thống phòng chống rửa tiền AML cũng như năng lực quản trị rủi ro từ cả công nghệ lẫn con người.
Nếu câu hỏi của phiên đối thoại đầu tiên là "Làm thế nào để vận hành đúng?", thì nội dung của phiên thảo luận thứ hai "Chiến lược thu hút nhà đầu tư cho các sàn giao dịch ở giai đoạn khởi đầu" lại tập trung vào một vấn đề không kém phần quan trọng: Làm thế nào để có người dùng thực sự trong bối cảnh thị trường đã quen với các sàn quốc tế?
 |
| Phiên thảo luận thứ hai "Chiến lược thu hút nhà đầu tư cho các sàn giao dịch ở giai đoạn khởi đầu" |
| Trên thế giới ghi nhận nhiều mô hình thành công về sàn giao dịch tài sản mã hóa. Bà Lê Vũ Hương Quỳnh - Giám đốc Phát triển khu vực APAC, Tether dẫn ví dụ về sàn PDAX của Philippines. Ngoài cung cấp giao dịch tài sản mã hóa (ví, tạo lập thanh khoản, chuyển đổi giao dịch ngoại tệ, cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá…), sàn này tham gia cung cấp dịch vụ về kiều hối lên tới khoảng 40 tỷ USD mỗi năm. |
Theo ông Lê Sỹ Nguyên - Giám đốc BitGet Việt Nam, những yếu tố giữ chân nhà đầu tư Việt Nam mang tính rất thực tế, bao gồm tính thanh khoản, tối ưu trải nghiệm người dùng, đa dạng sản phẩm và đảm bảo an toàn. Theo ông Nguyên, yếu tố mang tính quyết định lại nằm ở sự ổn định của hệ thống ngay từ những ngày đầu vận hành. Một sự cố kỹ thuật nhỏ cũng có thể làm "xói mòn" niềm tin nhanh chóng, trong khi việc khôi phục lại uy tín sẽ mất nhiều thời gian hơn rất nhiều.
Trong khi đó, ông Hoàng Quảng Minh - chuyên gia Marketing Web3 cho rằng các sàn Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm của các đơn vị đi trước nhưng không cần phải trở thành phiên bản của các nền tảng toàn cầu.
"Các sàn nội địa cần định vị mình là lựa chọn phù hợp nhất với người dùng trong nước, tận dụng lợi thế am hiểu thị trường, khả năng kết nối với hệ thống ngân hàng và hành lang pháp lý tại Việt Nam" - ông Minh nhấn mạnh./.
